Natuurdagboek


Natuurdagboek 2007                            Natuurdagboek Zomer 2010
Natuurdagboek 2008                            Natuurdagboek Herfst 2010
Natuurdagboek Winter 08/09             Natuurdagboek Winter 2010/2011
Natuurdagboek Lente 2009                Natuurdagboek Lente 2011
Natuurdagboek Zomer 2009               Natuurdagboek Zomer 2011
Natuurdagboek Herfst 2009                Natuurdagboek Herfst 2011
Natuurdagboek Winter 2009/2010
Natuurdagboek Lente 2010

 

 

 Winter 2011-2012

 

Geen Lentepagina te zien: klik op het pijltje bovenin je adresbalk om de pagina te vernieuwen.

 

19 maart 2012

Het Groot hoefblad (Petasites hybridus) bloeit ook al vroeg in het jaar en net als het Klein hoefblad komen ook hier eerst de bloemen boven de grond en pas veel later het blad. En eveneens is het een goede nectarplant die in ScandinaviŽ vaak wordt aangeplant rond de bijenkorven. Als de enorme bladeren verschijnen, vormen die een prachtige rand langs een sloot of kanaal. Het lijkt verleidelijk hem daarom toe te passen langs de tuinvijver maar dat is een slecht idee. De plant is als het paard van Troje, heb je hem eenmaal binnengehaald dan vestigt en verbreidt hij zich met zijn lange diepgravende wortels zonder dat je hem nog ooit weer weg krijgt. Zowel het groot als het klein hoefblad behoort tot de composietenfamilie, hun "bloemen" bestaan uit een groot aantal afzonderlijke bloemetjes die dicht bijeenstaan in het bloemhoofd.

18 maart 2012

Vlakbij de plek waar ik het roofvogelkadaver aantrof, zag ik al van verre langs een weiland het Klein hoefblad (Tussilago farfala) staan te pronken. De felgele straalbloempjes leken het wel uit te schreeuwen: volop insectenvoer te halen, geheel gratis! Het vroege voorjaar draagt overwegend de kleuren geel en blauw in haar vaandel. Zou dat zo geregeld zijn omdat deze planten erg vroeg bloeien en daarom van groot belang zijn voor pas ontwaakte bijen en hommels? Pas na de bloei verschijnen de bladeren. Handig, zo kunnen de bloemetjes ongehinderd stralen! Onze voorouders, die veel dichter bij de natuur stonden dan de hedendaagse mens, wisten al dat in deze plant nuttige stoffen zaten die klachten van de luchtwegen konden verhinderen. De plant wordt nog altijd voor dit doel aangewend.

17 maart 2012

In het bos trof ik een bizar tafereel aan: een dode buizerd in een zeer merkwaardige positie. Niets van de kop was nog te bekennen en de vleugels staken als een aanklacht richting hemel. Wat zou hier gebeurd zijn! Werd de buizerd overvallen door een predator toen hij zelf een prooi te pakken had op de grond of is hij in botsing gekomen met een van de dikke beuken die hier staan. Het zou ook nog kunnen dat hij werd neergeschoten. Dit laatste leek me nog het meest waarschijnlijk. In ons land worden roofvogels regelmatig door jagers dood vermoord en hun nesten vernield. We zullen het nooit weten, al had ik nog zo graag het antwoord geweten. De Buizerd behoort met de Havik tot onze grootste roofvogels. De buizerd grijpt prooien die variŽren van slakken, wormen, en kevers, tot kleine zoogdieren als eekhoorn, marter, konijn of haas. In deze tijd van het jaar zie je vaak groepen buizerds hoog in de lucht al mauwend hun jaloersmakende zweefvluchten maken. Een prachtig gezicht. Treurig dat deze imposante roofvogel zo jammerlijk aan zijn eind kwam.

16 maart 2012

De Citroenvlinder (Conepterix rhamni) is een dermate opvallende verschijning dat je hem niet missen kunt als hij voorbij fladdert. Gisteren vloog hij langs me heen toen ik in de tuin aan het werk was. Wat een prachtig insect! De winter heeft hij overleefd, misschien wel tussen de klimopbladeren of dor blad op de grond, en nu het overdag warmer wordt, vliegt hij het zonnige leven weer tegemoet. Deze overwinteraar is degene die het langst als imago leeft, meer dan een jaar oud kan hij worden. De Citroenvlinders die we nu zien, zijn net ontwaakt en vliegen tot ongeveer juni; ze leggen in die periode eitjes. De rupsen die daaruit komen, verpoppen al snel tot vlinders en die zien we dan weer vliegen tot in oktober waarna ze in winterslaap gaan tot het volgende voorjaar. De vrouwtjes zijn veel lichter dan het mannetje, groenachtig en soms nog bleker. Het is bijna onvoorstelbaar dat zulke fragiele wezentjes temperaturen van twintig  graden onder nul kunnen overleven. Het is een van die prachtige wonderen in de natuur. Deze foto dateert van een vorige zomer, voorbij fladderende vlinders zijn nauwelijks met de camera vast te leggen.

15 maart 2012

Twee dagen geleden heeft de eerste kikkerman zich gemeld in onze vijver, hij is in voor het jaarlijkse paarfestijn dat met veel donkerbruin geknor en spetterend water gepaard gaat. Hij heeft nog niemand ontmoet en laat door zachte ingetogen geluiden weten dat zijn soortgenoten welkom zijn in de waterplas. De temperatuur werkt natuurlijk ook nog niet echt mee maar dat zal veranderen als in het weekend de beloofde regen neer gaat vallen. Want daar houden ze van, een vriendelijk temperatuurtje en zachte regenval. In onze vijver vonden we geen enkele dode kikker dankzij het onovertroffen zuurstofpompje dat gedurende de diepvriesperiode van een tijdje terug een wak open hield, ook al werd dat angstig klein. Maar toen kwam gelukkig de dooi. Ik las over veel dode kikkers in de diverse vijvers, een aantal van 113 stuks werd zelfs gemeld. Dat is toch vreselijk en ik vroeg mij erbij af hoeveel kikkers landelijk de dood zouden vinden door bevriezing van vijvers. Nu produceren kikkers weliswaar heel veel eitjes, maar toch, het kan zo eenvoudig voorkomen worden en er zou daarom wat betere voorlichting op dit punt moeten komen.

13 maart 2012

Een wat groter terrein is voor vlinders aantrekkelijker dan een tuin, heb ik vaak gemerkt. Dat zal ermee te maken hebben dat een vlinder over bijvoorbeeld een volkstuincomplex veel minder obstakels te overwinnen heeft als hij of zij op zoek is naar een bloeiende plant waaruit voedsel te peuren valt. De Kleine vos is er nu regelmatig te zien, fijn dat deze insecten de winter weer goed zijn doorgekomen in een of ander hoekje. De eerste Maartse viooltjes beginnen nu te bloeien, en elke dag verschijnt er wel een andere plant die haar eerste bloemen ontplooit. De lente, met al het nieuwe leven, kleurige bloesems en teer ontluikende blaadjes vind ik het mooiste seizoen.

12 maart 2012

Heel langzaam beginnen naast de bolletjes en de struiken nu ook vaste planten in bloei te komen. De eersteling in onze tuin is de Omphalodes verna. Ik meen dat hij in Nederland wel Amerikaanse vergeet-mij-niet wordt genoemd. Het is een lid uit de familie van de ruwbladigen waartoe ook de Brunnera en het Komkommerkruid behoren. Allemaal gezegend met het mooist denkbare blauw dat er bestaat. Ik kwam eens langs een tuin waar de hele border doorwoekerd was met dit plantje en ik vond het zo prachtig dat ik heb aangebeld een een stekje gevraagd hebt. Zo kwam het in onze tuin terecht en elk jaar weer, bij het verschijnen van de eerste bloempjes word ik er helemaal blij van. Het ultieme begin van de lente. Het Latijnse verna in de naam betekent: heel vroeg bloeiend. Ik trek gedurende het seizoen van alles uit de borders maar de Omphalodes laat ik staan, hooguit verplant ik een stukje. Zondag kwam het opeens in bloei.

11 maart 2012

In een bos vinden regelmatig werkzaamheden plaats. Er wordt momenteel volop gekapt maar er worden ook stukken opnieuw ingeplant. De beukenboompjes langs dit laantje staan er al een paar jaar en de takken groeien vanuit het onderste van de stam. Dit wordt doelbewust zo gelaten, zo liet ik mij vertellen. De takkenrij van onder naar boven verhindert namelijk de herten om aan de bast te vreten. Vooral tegen het voorjaar, zoals nu er nog geen nieuwe kruidengroei is, vergrijpen de herten zich graag aan bomen, vooral als ze nog jong zijn. Pas als de stammen het over een aantal jaren kunnen hebben, zullen de onderste takken worden verwijderd zodat er een echte stam ontstaat. Jonge beuken behouden ook heel lang hun blad en dat is weer als bescherming tegen zon. Die zou zonder deze bescherming de dunne schors van de stammen verbranden.

10 maart 2012

Toen ik voor het eerst konijnen en hazen in het bos zag, was ik stom verbaasd want ik wist niet dat die er voorkwamen. Ze laten zich maar weinig zien, meestal gebeurt dat op plekken waar je ze door je plotselinge verschijning overvalt. Aan de keutelplekken in het bos valt af te leiden dat hier heel wat van deze dieren leven. Er wordt vaak verondersteld dat konijnen hun keutels nadat ze zijn uitgepoept opnieuw verorberen omdat er nog zoveel waardevolle stoffen in zitten. Gedeeltelijk is dat waar maar alleen de keutels uit de blinde darm worden voor hergebruik gegeten. Een konijn kan de cellulose die in planten zit niet op de normale wijze verteren. Daarom gebeurt dit in de blinde darm, het stukje dat tussen dunne en dikke darm zit. Met behulp van speciale bacteriŽn die daar zitten, wordt de cellulose afgebroken en de voor het konijn waardevolle stoffen opgeslagen. Deze keutels worden rechtstreeks uit de anus opgegeten. De keutels die je vindt, zijn dus gerecycled. Ik ontdekte laatst dat konijnen het plezierig vinden om op een verhoging te gaan zitten keutelen. Overal waar bomen werden gekapt, zie je op de stronken keutels liggen. En te zien aan de staat waarin die verkeren, oud en nieuw, komen de konijnen telkens naar die plekken terug.

9 maart 2012

Het bos is nog maar nauwelijks aan het ontwaken maar de vogels hebben al een tijd lang de kriebels in hun lijfjes. Het fluit en schalt in alle bomen, zo lijkt het wel. En dat geldt zeker voor onze  Boomklever (Sitta europea). Voor een vogel van dit formaat maakt hij een behoorlijk stevig geluid. Bij een vergelijkbare vogel, een  opgewonden exemplaar van de Amerikaanse matkop, bleek dat 56 decibel te bedragen. Het gewicht van de klever kan variŽrend van 19 tot 24 gram en zijn lengte bedraagt 14 centimeter. De Boomklever brengt maar eenmaal per jaar een nest jongen groot, de broedtijd valt in april/mei. Aan zijn vorm, vooral zijn dikke nek is goed te zien dat hij familie is van de specht. Ik hoorde ook twee Haviken naar elkaar roepen. Vorig jaar waren er geen jongen, ik hoop dat die er dit jaar wel zijn. De jongen roepen aan ťťn stuk door, het kan niemand ontgaan.

8 maart 2012

De mierenkolonies in het bos hebben de winterslaap achter zich. Dit nest, langs de rand van het bospad waar de zon lekker kan schijnen, vond ik gisteren vol actie. De mieren waren net actief geworden. Er zijn twee bosmieren die heel vee op elkaar lijken. De Behaarde rode bosmier (Formica rufa) heeft losstaande haren op het achterlijf en de Kale rode bosmier (Formica polictera) heeft die niet. Ze verschillen zo weinig van elkaar dat ze onderling paren. Gedurende de winter stort het mooie grote bovengrondse nest bijna helemaal in en daarvan zag ik er verscheidene. De mieren kruipen bij de winterse koude diep in hol waar de temperatuur altijd gelijk is. In het nest bevinden zich koninginnen, werksters en mannetjes. In het voorjaar moet eerst het bovengrondse deel van het nest met behulp van naalden van den en spar weer worden opgebouwd. Dan pas wordt er geacht aan voortplanting. De bovenste laag van een nest is een isolerende laag die water verhindert binnen te sijpelen en dat dagenlang zonnewarmte kan vasthouden. Een soort zonnepaneel dus. Je moet daarom nooit een nest (beschermd) beschadigen want dit kan heel nadelig zijn voor de warmteregulering, en die is perfect geregeld. Het deel dat ondergronds ligt is vaak nog groter dan de enorme bovengrondse hoop. Insecten om letterlijk en figuurlijk respect voor te hebben. Mieren leiden een ongelooflijk interessant en goed georganiseerd bestaan.

7 maart 2012

Het valt me al een tijd op dat het kopjesbekermos (Cladonia fimbriata) bijna niet meer te vinden is in het bos. Tenminste, in het bos achter ons huis dat behoort tot de Veluwezoom. Jaren geleden zag je vaak bomen die over een groot deel van de stam met de dit korstmos bedekt waren. Deze foto maakt ik gisteren toen ik rondom een liggende boomstam heen liep om te kijken of er iets leuks te vinden was. Slechts een paar bekertjes zaten op een hele stam die al aardig aan het vergaan was. Korstmossen zijn heel gevoelig voor luchtverontreiniging, daar zal het dus mee te maken hebben. Een teveel aan ammoniak of zwaveldioxide kan mossen doen afnemen of zelfs verdwijnen. Toch gaat het in ons land juist weer wat beter met de korstmossen vanwege de verminderde uitstoot. van beide stoffen. Maar ja, het kan natuurlijk van plek tot plek verschillen. De  gevelde of gekapte eikenstammen zijn na verloop van tijd helemaal bedekt met topkapsel-mossen, hetgeen een prachtig gezicht is. Ze vinden in de zure  schors van deze boom een uitstekend groeiklimaat. Ook vind je er vaak korstmossen uit de Cladoniafamilie.

6 maart 2012

Maart is zo'n maand waarin je de winter voorbij wenst en de lente wilt verwelkomen. Het is de maand die een mens leert geduld te hebben, daarom roert maart zijn staart! Velen geven tegenwoordig de voorkeur aan moderne poŽzie maar ik hou toch ook nog veel van de oude dichters die met mooie woorden en zinnen hun gevoelens op papier neerschreven. Zoals deze alinea uit het gedicht Maart, van Simon Vestdijk die op 11 maart vorig jaar overleed.
"Rust en beweging is deze maand eigen;
Wildheid der luchten en op aarde 't wachtend
verlangen naar wat eerlang komen gaat"

4 maart 2012

Bij het tuinwerk maak je al snel brokken. Sneeuwklokjes hebben zulke akelig dunne nekjes dat je ze onthoofd hebt voor je er erg in heb. Zo ging het ook met dit dubbele sneeuwklokje. Meteen maar even een foto van gemaakt. Je gelooft het niet maar er zijn mensen die van heinde en ver naar markten reizen met namen als "sneeuwklokjesfestival" en dergelijke. Uit alle delen van Europa komen ze af op de vele soorten sneeuwklokken. Deze verzamelaars hebben zelfs een naam: galanthofielen. Soms zit er aan zo'n bloempje een klein groen streepje of een nauwelijks zichtbaar puntje en daar kicken ze op. Het sneeuwklokje (Galanthus nivalis) vind ik in al haar eenvoud het mooiste. Maar kwekers zijn nooit tevreden en een Engelse liefhebber heeft in de vorige eeuw door kruisingen een heleboel dubbelbloemige klokjes in elkaar gefrutseld die hij namen gegeven heeft van personen die voorkomen in de toneelstukken van Shakespeare. De dubbele sneeuwklokjes zijn groter en voller en staan dus door al die rokjes ook wijder open. Ik heb er een stel in de tuin staan, niet gekocht bij een chique kweker maar in de bouwmarkt! Inmiddels zijn er zoveel cultivars - meer dan 2000) - dat je sneeuwklokjes in je tuin kunt zetten die opeenvolgend bloeien van de herfst tot in april. Ik vind dat niet "echt", dat hoort gewoon niet!

3 maart 2012

Wat een heerlijke vrijdag kregen we cadeau! Het was een genot om buiten te zijn en ik kon me er niet toe zetten naar binnen te gaan. In de tuin was er genoeg te doen dus dat was geen probleem. In de vijver zag ik alweer bootsmannetjes zwemmen, er vloog een Kleine vos rond en overal om me heen klonk het gezoem van bijen en het gebrom van een hommel. De vele sneeuwklokjes hielden open huis, dus dat kwam goed uit. Het mooie weer deed ook het bloed in de aderen van de insecten weer stromen. Bij het afknippen van de dode plantenresten bleken ook de spinnen weer tot leven gewekt. Het is heel verleidelijk nu alle dode blad weg te harken maar het is nog veel te vroeg. De kans op stevige nachtvorsten is nog altijd aanwezig en dan krijg je spijt dat je de aarde zo ontbloot hebt. Wij hangen toch ook niet onze winterjassen al op zolder? Geduld is een schone zaak, zeker nu! Maar op zo'n prachtige lentedag is het moeilijk je te beheersen.

2 maart 2012

Op mijn volkstuin heb ik in de herfst een mini bollenveldje aangelegd. Ik had een prachtige collectie bijzondere bolletjes gekregen van een vriendin en in de tuin was geen plaats meer omdat ik elk jaar van die leuke bolletjes krijg. Het leek me aardig om dat veldje in het voorjaar in bloei te zien en ook om te ontdekken wat er allemaal uit zou opkomen. Nu oogt het nog erg miezerig, er bloeien slechts een paar botanische irisjes. Als de bolletjes te zijner tijd zijn uitgebloeid, strooi ik er een zakje uit met een of ander wilde plantenmengsel. Ik heb zo'n zin er weer te gaan tuinieren maar geduld is een schone zaak want het is nog lang geen lente.

1 maart 2012

Nee, helaas verscheen deze mooie Appelvink niet in onze tuin. Het is een foto van vorige winter.
Nog nooit hebben wij zo'n vogelloze winterepisode meegemaakt als sinds de inval van de koude en de zware nachtvorsten in de eerste helft van februari het geval is. Was het tot dat tijdstip een gevlieg en gefladder van heb ik jou daar, opeens waren alle vogels met de muziek mee. Weg waren de groenlingen en de vinken. Onberoerd bleven de vetbollen en de pinda's. Zelfs de zonnepitten werden niet gegeten. En dat is nog steeds zo. Ik heb dit nog nooit meegemaakt. Af en toe komt er een merel langs, of een roodborstje, een groenling of een vink. De mezen hebben alleen maar interesse in de pindakaaspot die razendsnel leger en leger raakt. Vogels die we andere jaren regelmatig zagen op de voertafel schitteren door afwezigheid. Geen kuifmeesjes, geen goudvinken, geen boomklever, helemaal niets. Vooral de afwezigheid van goudvinken houdt mij erg bezig, ook in andere tuinen worden ze gemist. Tientallen jaren waren dit vaste bezoekers in onze tuinen. Vergaat het deze vogels slecht in mijn omgeving? Ik ga eens proberen het uit te vinden. Al met al hebben we de winter bijna achter de rug en zijn we de lentemaand ingegaan.

29 februari 2012

Wie zou dit hart van schors op de bosbodem hebben gedrapeerd? Ik trof het aan langs een smal bospaadje waar je niet snel iemand tegen komt. Waren het een jongen en een meisje die voor het eerst verliefd waren? En zou de liefde voor eeuwig zijn? Waren het twee volwassenen die het samen wilde gaan proberen na misschien wel twee op de klippen gelopen relaties? Heeft hij het hart voor haar neergelegd, of zij voor hem? Hoe het ook zij, het was een romantisch gebaar.

28 februari 2012

Hoezeer we ook allemaal verlangend uitkijken naar het naderende voorjaar, we kunnen de natuur niet dwingen en dat is maar goed ook. In het bos is ook niet veel te ontdekken, alles ziet er nog steeds uit alsof het in diepe rust is. Nog geen groen bladpuntje te ontdekken, het mos stijf dichtgevouwen, geen bosmier of torretje te bespeuren. Het enige wat ik kon ontdekken was deze Kleine voorjaarsspanner (Agriopis leucophaearia) die op de stam van een beuk zat te rusten. De vlinder vliegt op de lichte zandgronden, in bossen waar ook eiken staan want dat is de waarplant van de vlinder. Het mannetje van deze nachtvlinder vliegt van januari tot april, afhankelijk van hoe de weersomstandigheden zijn. Gisteren werd bekend gemaakt door Natuurbericht dat er vanaf 1 januari 300 meldingen zijn gedaan en daar komen nu dus weer bij. Ik zag er namelijk twee op verschillende bomen. De vlinders kunnen enorm variŽren in kleur. Vanaf de maand april verschijnen de rupsen.

26 februari 2012

De Hyacint is een bolgewas dat omstreeks 1560 vanuit Klein AziŽ geÔmporteerd werd in Europa. We hebben dat te danken aan de Vlaamse botanicus, tevens arts en geleerde, Carolus Clusius. Deze man heeft heel veel onderzoek gedaan naar de plantenwereld en is feitelijk degene die ons o.a. de  Jasmijn, de Paardenkastanje, de Anemoon en de Narcis gaf. Alle kwamen voorheen niet in ons land voor. Maar ook de Pastinaak en de Snijboon hebben we aan hem te danken. Tevens heeft zijn onderzoek de basis gevormd voor onze bollencultuur. De Hyacint heeft een overweldigende geur die veroorzaakt wordt door de vluchtige oliŽn in de bloemen. Geen wonder dat die dan ook door de eeuwen heen verwerkt worden en werden door de parfumindustrie. Een hyacint in een gecombineerd voorjaarsboeket is een dankbare en spectaculaire combinatie. Toch kleven voor veel mensen nadelen aan de bloemen van de hyacint, die in vaktaal nagels genoemd worden. Lang niet iedereen verdraagt namelijk de sterke en soms irriterende geur. Hoe verder de bloemen zich openen, des te sterker de oliŽn verspreid worden. In de tuin vind ik het stijve ondingen, je moet ze van dichtbij bekijken, dan pas zie je hoe mooi ze zijn. In de vaas dus. Onthoud daarbij dat ze aanzienlijk langer in goede staat blijven als het schijfje van de bol er aan blijft zitten. Niet afsnijden dus en om de twee dagen water verversen om stank te voorkomen.

25 februari 2012

In onze tuin pootte ik ooit op een lastige schaduwplek een paar planten van de Wijfjesvaren  (Athyrium filix-femina) en vaak heb ik daar spijt van gehad omdat ze zo ontzettend woekeren. Maar toch, als ze in het voorjaar uitlopen, zijn ze prachtig. Elke veer komt stuk voor stuk uit de plant omhoog. Knip je in de loop van de zomer de hele boel tot op de bodem af, dan lopen ze vrolijk weer opnieuw uit, ze lijken onverwoestbaar. In het voorjaar is de Winterkoning blij met de verdorde veren die bruin en slap tegen de grond liggen, prima stoffering van het nest. De harde sporen-dragers blijven de gehele winter recht overeind staan. In de zomer wordt op de achterkant van de bladeren een onvoorstelbare hoeveelheid sporen gevormd die bij droogte worden losgelaten. Meestal niet in een keer maar beetje bij beetje. Hoewel je overal leest dat deze varens groeien in humusrijke en wat vochtig blijvende bodem, staan ze bij ons in de tuin op een  zeer armetierige  en kurkdroge plek. Ik schreef het al: ze zijn onverwoestbaar!

24 februari 2012

Er zijn teveel ganzen, wordt gesteld door mensen die het weten kunnen. Als je buiten de grote steden woont, kun je dat met eigen ogen ook wel constateren. Elk weiland zit barstensvol met deze vogels, al zijn er inmiddels al heel veel uit ons land verdwenen om elders te gaan broeden. Er is nu een nieuw wapen van stal gehaald om de ganzen op natuurlijke wijze te elimineren: de vos. Jarenlang is de vos bejaagd en verafschuwd door iedereen die het lot van de weidevogels aan het hart ging. De weidevogelstand is in de loop der tijd dramatisch teruggelopen. Hoewel iedereen met eigen ogen kan zien dat het biotoop voor weidevogels bijna overal verdwenen is door veel te vroeg maaien, het weghalen van ruigtestroken langs de weilanden, enzovoort, gaf men overwegend de schuld aan de vos. Die zou de weidevogels van hun nesten halen en de jongen opvreten. Als bewijs werden foto's geleverd van de prooiresten bij de vossenburcht. Wie schetst dan ook mijn verbazing dat nu de vos op de weilanden wordt ingezet om de ganzen om zeep te helpen. Men is al begonnen op een plek in Gelderland vier vossen los te laten. Als het experiment lukt, zullen vossen overal tegen de ganzen worden ingezet. Maar waar lopen die ganzen? In de weilanden, waar de weidevogels zitten, voor zover die er nog zijn. Ik begrijp er helemaal niets van en ben zeer benieuwd naar het resultaat van deze nieuwe beheervorm. Men beschouwt het uiteindelijk als succesvol als de vossen 80% van de ganzen hebben gedood.

23 februari 2012

Nog een dierspoor: hier waren Edelherten. Tegen het eind van de winter gaan de herten er vaak toe over boombast te eten. Daarbij trekken ze lange vezelslierten van de stam. Aan deze naaldboom hadden ze een makkie, hij lag vers gekapt op de grond en het hert dat hier begon te eten stond met de poten aan weerszijden van de stam. Herten zijn grote dieren maar ze voeden zich met kleine dingen: grassen, knollen, eikels, boombast en landbouwgewassen. Die zijn allemaal hier te vinden. Edelherten worden alleen toegestaan in de Oostvaardersplassen en op de Veluwe. Van tijd tot tijd stapt een overmoedig hert over de Duitse grens ons land binnen. Maar dat wordt niet gewaardeerd en de kogel zal zijn lot zijn. Er wordt gestreefd naar de nulstand buiten de aangewezen gebieden. De dieren mogen best trekken van de ene plek naar de andere maar alleen als wij het toestaan. Daartoe bouwen we wildviaducten want regels zijn regels in dit land en er is geen plaats voor vrijbuiters. Volgende maand worden de geweien weer afgeworpen.

22 februari 2012

Onderaan het gaas rondom een ingerasterd bosperceeltje zie ik een plukje onderhaar van een wild zwijn. Waarschijnlijk heeft het dier de rust en de veiligheid van dit plekje opgezocht om de dag door te slapen. Je bent immers als zwijn je leven niet zeker in het bos. Hoewel het in dit stuk bos bijna bijzonder is nog een everzwijn tegen te komen, moeten er op de Veluwe nog 1.000 stuks worden afgeschoten. De eerste biggetjes zijn al geboren, kun je nagaan wat dat een onrust moet geven onder de dieren. Soms word ik er wel eens mistroostig van, al dat beŽindigen  van dierenlevens. Zwijnen, herten, reeŽn, damherten, om van de vele duizenden ganzen maar niet te spreken. Hoe meer er gemoord wordt, hoe harder de populaties lijken te groeien. Er is geen enkel natuurlijk evenwicht meer. Het is toch niet normaal dat je in natuurgebieden jaar na jaar een kleine 2.000 zwijnen neerschiet zonder dat ooit het beoogde aantal wordt gehaald. En wat dan nog, het jaar daarop moet je weer gaan schieten, en dan juist de jonge dieren om te voorkomen dat die zich weer gaan voortplanten. Wat een wereld! Wat een gekte!

20 februari 2012

Dit is een vorstscheur in een beukenboom die tijdens de laatste vorstperiode is ontstaan. De oorzaak is een heel snelle en grote temperatuursdaling, gecombineerd met de zon die overdag op de stam scheen. Hierdoor ontstond een te groot temperatuursverschil in de stam die de bast met een knal deed openbreken. In een geleidelijk verlopende winter bereidt een boom zich voor op de koude door het celvocht aan te passen, zodat de cellen niet zo snel kunnen bevriezen. Maar bij de enorme overgang dit jaar van lenteachtige temperaturen naar strenge vorst is dat niet goed gelukt. In het bos zijn veel bomen te zien die grote gapende bastwonden hebben. Een scheur kan namelijk aanzienlijk groter worden in de loop van de tijd. Meestal overleeft de boom het wel.

19 februari 2012

Nog maar een plaatje van het IJsselmeer bij Urk. Op deze foto is namelijk goed te zien dat de ijsplaten, die hier en daar tot wel 20 centimeter dik zijn, niet alleen opgestuwd worden tegen de wal. Overal in het meer liggen dergelijke ophopingen, zo ver het oog reikt. Daardoor kan het voor een ijsbreker ook risico opleveren. Hoe sterk zo'n schip ook is, er kan wel degelijk schade aan de boot worden toegebracht. Vooral als het schip onverhoopt stil komt te liggen in het ijs. Daarbij kan het gebeuren dat het ijs tegen het schip gaat opkruien met alle gevolgen van dien. Ik vind het een ontzagwekkend en indrukwekkend natuurgebeuren dat hier in anderhalve week door de natuur tot stand is gebracht dankzij de zware nachtvorsten die we in Nederland toch niet zo vaak hebben.
Ondanks de dooi kan het nog weken duren voor het ijs verdwenen is.

18 februari 2012

De laatste week waren er op de televisie veel fraaie opnamen te zien van kruiend ijs. Ik was er erg nieuwsgierig naar en wilde het graag eens met eigen ogen gaan aanschouwen. Inderdaad, heel spectaculair hoe de wind enorme bergen ijsbrokken tegen de wal opstuwt. Ik heb veel foto's gemaakt maar kies hier toch voor dit kleine meisje dat helemaal opgaat in deze voor haar onbekende wereld. Het kruiende ijs is een prachtig spektakel. Als een groot water bevriest, zoals het IJsselmeer, is er een ijsbreker nodig zijn schepen een doorvaart te bieden. Dat was ook hier het geval en het ging gepaard met een donderend geluid van de ijsbreker die een hele sliert schepen in haar kielzog had. De enorme brokken ijs waren heel doorschijnend, erg mooi.

17 februari 2012

De Engelsen hebben er een prachtige uitdrukking voor: feeling blue. Er bestaat zelfs een muziekgenre met dezelfde naam: blues. Het drukt een gevoel uit van melancholie, mistroostigheid, verlangen. Treden Britten en Amerikanen in het huwelijk dan mag blauw niet ontbreken: something old, something new, something borrowed, something blue. Daaraan wordt dan vormgegeven door de bruid door al deze elementen op de trouwdag te dragen, hetgeen haar een gelukkig huwelijk zou garanderen. Deze Engelse traditie dateert uit het Victoriaanse tijdperk en er wordt nog altijd aan vastgehouden. De Britten hebben wel meer uitdrukkingen waar blauw in verwerkt wordt: out of the blue. Het wil zeggen dat iets figuurlijk uit de lucht komt vallen. Ook gebruiken ze daarvoor wel de uitdrukking bolt from the blue: complete verrassing. Wij hebben het over: een blauwtje lopen. Lid  zijn van de blauwe knoop. Veel landen voeren blauw in hun vlag, die kleur staat voor vrijheid. Maar wie bleu is, is een verlegen type. Ook dichters houden van blauw: "zet het blauw van de hemel tegen het blauw van de zee, veeg er het wit van een zeil in en de wind steekt op". Waarmee ik maar zeggen wil dat blauw een zeer aansprekende kleur blijkt te zijn. Wie op deze  grijze dagen aan winterblues lijdt, moet maar snel naar de bloemenwinkel gaan om een bosje Anemonen te kopen. Die zijn er behalve in lieflijk roze ook in knallend blauw. Daar word je vrolijk van! Het doet denken aan een zomerse intens blauwe lucht. Hoe meer de Anemonen op je tafel zich openen, hoe vrolijker je je gaat voelen.

16 februari 2012

Nu met de vorst ook de zon het voor gezien houdt, zijn we weer overgeleverd aan andere winterse  elementen. Regen, wind en dreigende wolkenluchten zijn nu ons deel. De een betreurt het dat de zonovergoten ijspret voorbij is, de andere neemt het grijze weer voor lief maar alles heeft zijn voor- en nadelen. Het blijkt dat langs delen van de kust een massale sterfte is onder steltlopers en als je dat leest, ben je toch blij dat de omstandigheden voor die vogels nu verbeteren gaan. Hoe dan ook, de vinken en groenlingen zijn weer terug in onze tuin, de rollertjes van de vink in zijn fraaie bruidskleed en het kreuntje van de groenling klinken weer volop, meesjes bakenen hun territorium af en de houtduiven en eksters zijn optimistisch aan de bouw van hun eerste nest begonnen. De lente is onmiskenbaar in aantocht!

15 februari 2012

Kijk nou toch eens, een bloeiende iris die zich bij 20 graden onder 0 nog ontwikkelde! Deze Iris unguicularis is weliswaar een winterbloeier maar dat de bloemen deze diepvriestemperatuur overleefd hebben, vind ik toch wel een klein wondertje. Onbeschermd bevriezen de bloemen al snel maar inpakken helpt.  Ik vind het moeilijk om vorstgevoelige planten die mij in de zomer zoveel plezier hebben geschonken, te offeren aan de winter. Daarom haalde ik ze jaar na jaar binnenshuis en liet ze overwinteren in een koele kamer. Dit jaar had ik daar niet veel zin in en rolde om de verzameling potten meerdere lagen bubbeltjesplastic, te koop bij bouwcentra.  Op diverse plekken van Zuid-Europa groeit deze iris in dennenbossen en op rotsen tot 1.000 m. hoogte, en bloeit dan in maart en april. Bij ons bloeien de bollen gedurende de zachte periodes in de winter. Ze zijn in verschillende kleuren te koop maar ik vind de blauwe het mooist.

14 februari 2012

Iemand gaf mij een attribuut cadeau waarin je een pot pindakaas op z'n kant kunt neerleggen. In barre tijden smeerde ik wel eens een lepel pindakaas op een tak, en inderdaad bleken de vogels dat erg lekker te vinden. Dus kocht ik een zoutarme pot van dit spul bij de bekendste grutter van Nederland, hing de houder op en stopte de pot erin. Een potlood erin als zitstok en afwachten maar. Het was ongelooflijk, de kool- en pimpelmeesjes hadden de pindakaas snel ontdekt en ze vlogen en vliegen af en aan om ervan te eten. Als de pot bijna leeg is, duiken ze er helemaal in en zou je verwachten dat ze daarvan onder de vettigheid komen te zitten. Maar dat gebeurt niet; ze pikken eerst het voorste deel van de glazen pot rondom helemaal schoon en gaan dan pas wat dieper. Inmiddels hangt de tweede pot er al want het is uitstekend wintervoer. Of dit echt nodig is? Welnee. Maar het is zo leuk om te zien hoe al die snaveltjes begerig komen pikken.

13 februari 2012

In de winter gaat de Meerkoet (Fulica atra)  het land op omdat in het water niets meer te vinden is daar de waterplanten naar de bodem zakken. Pas als ze op de weilanden foerageren, valt het op hoeveel het er zijn. Hoewel onderzoek heeft uitgewezen dat de schade die deze vogels aan de landbouwgewassen veroorzaken niet de moeite waard is, worden ze toch afgeschoten in de periode dat er "schadegevoelige" gewassen op het land staan. Daarvoor moet wel ontheffing worden aangevraagd. Gemiddeld worden nu per seizoen 4.500 vogels afgeschoten. In de vorige eeuw stond de Meerkoet nog op de jachtlijst en werden er tot 1999 jaarlijks tot 85.000 stuks gedood. Hierna werd de vogel van de jachtlijst verwijderd. In maart gaan ze weer paartjes vormen en vallen de concentraties uiteen. Tijdens nu voorbije vorstperiode bracht ik trouw het groenafval naar de IJssel waar eenden en meerkoeten zich er aan tegoed deden. Alle beetjes hielpen.

12 februari 2012

Het wak in onze tuinvijver heeft het gehouden, al werd het steeds kleiner! De laatste dagen moest ik het 's ochtends wel een klein beetje helpen door het nieuwe ijslaagje dat er ontstaan was voorzichtig weg te tikken. Het is er een komen en gaan van vogels en gisteren aan het eind van de middag zag ik er koperwieken drinken. De eerste die ik deze winter zag. Ik kan het iedereen aanraden een luchtpompje in te zetten zodra het begint te vriezen. Het is niet alleen leuk om te zien hoeveel vogels er door aangetrokken worden, maar het is voor de vogels ook een uitkomst als sneeuw verhard is tot ijs en er geen vocht meer in de buurt te vinden is. Nu de dooi gaat invallen, zal ook blijken hoe het er met de planten voorstaat. Nog nooit eerder zag ik de groenblijvende struiken en planten in een deplorabele staat als nu. De bladeren zijn opgerold als sigaren, de camelia en de hortensia waarschijnlijk deels of helemaal doodgevroren, en wat zal er terecht komen van de aardbeienplanten op mijn volkstuin. Die wortelen maar heel ondiep in de grond. En de bollen die zo hoog al boven de aarde stonden op het moment dat de vorst inviel, zullen die het overleefd hebben? De tijd zal het leren, zoals het altijd is geweest en zal zijn.

11 februari 2012

Er stond gisteren een schrale wind die zeer onaangenaam aanvoelde. Desondanks bonden schaatsenthousiastelingen de ijzers onder om zich met baantjes trekken of ijshockey bezig te houden. Een prachtige plek om dat te doen is op het ijs dat nu op de watertjes bij Doesburg ligt. In de zomer is dat een natuurgebied waar je graag met een roeibootje doorheen zou willen varen en rondneuzen tussen de rietstengels naar jonge watervogels, libellen en kwakende kikkers. Maar dat mag niet, het is verboden gebied. Behalve in de winter als er ijs ligt. Als ik dat zo zie, kan ik mij er veel bij voorstellen. Het moet heerlijk zijn om in de zon over die plassen te glijden. Mijn eigen schaatsverleden bestaat uit herinneringen aan ijskoude handen waarmee je die ellendige touwtjes om je houten schaatsen om de haverklap weer moest vastbinden. Geen lol aan!
Overigen blijkt dat niet de sluis in Dieren maar die in Apeldoorn kapot was, waardoor het water uit het kanaal een stuk lager werd, zoals ik gisteren schreef. En ook waren er geen vandalen in het geding, maar blijkt de oorzaak onduidelijk. Hoe gaat dat: somebody said that somebody said.....

10 februari 2012

Op sommige plekken kun je goed waarnemen dat het water aan het zakken is. Dit stukje wallenkant bestaat uit ijsetages, een heel apart gezicht. Over zakkend water gesproken: wat in mijn woonplaats gebeurde, haalde zelfs het nieuws. Vandalen hadden woensdagnacht de sloten aan de sluis tussen kanaal en IJssel vernield waardoor er veel water was weggestroomd waardoor het water in het kanaal over een grote afstand tot twintig centimeter was gezakt. Dit veroorzaakte dat de ijslaag nog slechts een zwevende massa was geworden en levensgevaarlijk voor schaatsers. Nadat het ontdekt werd, was de politie de hele donderdag in de weer om mensen van het ijs te halen. Het kanaal is een populaire schaatsplek en je moet er niet aan denken wat er had kunnen gebeuren. Waarschijnlijk zijn de vandalen zeer geschrokken toen ze zich dit alles realiseerden. Het was niet alleen misdadig mensen dit risico aan te doen maar ook ontnamen deze figuren een heleboel mensen een stuk schaatsplezier. Bah!

9 februari 2012

Hoewel het nog niet eens twee weken vriest, heb ik er al schoon genoeg van. Ik houd niet van de winter. Gelukkig is de sneeuw grotendeels opgeruimd door de zon die elke dag aan kracht wint.  Ik hoopte voor de schaatsliefhebbers dat zij een een prachtige Elfstedentocht zouden krijgen maar dat het daarna heel hard zou gaan dooien. Nu lijkt het omgekeerde te gebeuren: de schaatsers niet hun tocht maar ik wel de dooi. Ik heb vast verre voorouders gehad die uit een warm tropisch land kwamen. De zon heeft geholpen deze ijspegels te maken en dat vind ik weer wel mooi. Ik ging langs de IJssel op zoek naar mooie ijsvormen naar daar waren ze niet te vinden. Misschien kom ik ze nog wel tegen, de dooi laat nog een paar dagen op zich wachten.

8 februari 2012

Bij de IJssel zat een Aalscholver zich te warmen in de zon. Hij had me wel in de gaten maar trok zich niets van mij aan. Dat is meestal anders. Ik zag er tot mijn verbazing ook een Kievit die liep te foerageren op de grens van water en land. Blijkbaar vond hij daar genoeg van zijn gading want hij bleef er voortdurend rondscharrelen. Ik wilde de vogel met z'n fraai gekleurde verenpak en parmantige kuif graag fotograferen maar hij liet me niet dichtbij komen. Toen heb ik hem maar met rust gelaten want in deze weersomstandigheden kunnen vogels hun energie beter gebruiken dan steeds een stukje verder te vliegen, weg van dat enge mens met die camera. Er was niemand bij het water wat heel bijzonder is want de IJssel trekt altijd veel belangstellenden. Maar ja, het was er wel behoorlijk koud, ook al scheen de zon. De pont voer aan de lopende band mensen van de ene kant naar de andere en deed haar naam eer aan: Steeds Voorwaarts.

6 februari 1012

De herten hebben nog niet veel last van de winter. Hier aan de Veluwezoom is niet zoveel sneeuw gevallen en voedsel is er nog genoeg te vinden. De dieren zien er prima uit, goed gevuld, ze kunnen nog wel een poosje zo vooruit. Dit is een hert uit een groep van zes die hier heel vaak te zien is. Ze trekken heen en weer volgens een vaste route. Op een mooie dag in het weekend lopen hier dan ook veel wandelaars rond en hobbyfotografen met imposante fotoapparatuur die ze langs de paden opstellen want de herten houden zich veelal op dezelfde plekken op. Hoe vaak je de herten ook ziet, het is altijd weer mooi deze koningen van het bos zo dichtbij te zien in het bos dat ik graag "mijn achtertuin" noem.

5 februari 2012

Behalve dat het stevig koud is, is het buiten ook erg mooi nu. De warmte van de zon is al te voelen als je op een beschutte plek loopt en haar licht strijkt in de ochtend en de avond liefkozend over het landschap. Zoals hier langs een grote plas waar de rietpluimen tot in het water groeien en lange schaduwen werpen over het ijs. Het is er alleen akelig stil, geen vogel te horen of te zien. Wanneer de zon schijnt zijn deze onvervalste winterdagen beter te verdragen voor degenen die niet van dit seizoen houden. Voor de liefhebbers en de schaatsers kan het gewoon niet mooier!

4 februari 2012

Nachttemperaturen van 20˚ onder 0, het is bizar! Wat gaat dit wel niet doen voor de natuur? Ongeveer een week geleden ontdekte ik deze merkwaardige ijsgroei in een schaal die buiten stond. In de schaal zat niets anders dan water dus hoe kon zoiets ontstaan. Ik ben er dagenlang naar op zoek geweest en wellicht is dit het antwoord: het komt door de snelle en extreme temperatuursdaling en doordat ijs uitzet. Het bovenste laagje van het water bevriest en zet uit. Dit duwt het nog niet bevroren water naar onder, dat onder een steeds hogere druk komt te staan. Het water kan uiteindelijk alleen naar boven en breekt het ijs op het zwakste plekje. Door dat gebroken stukje ijs gaat wat water omhoog, maar dat bevriest door de koude lucht. Vervolgens gaat dit proces gaat zo door, en zo eindig je dus met dit resultaat dat in allerlei vormen kan verschijnen. Als iemand een andere verklaring heeft, hoor ik die graag.

3 februari 2012

Strenge nachtvorst en felle koude, ik vraag me af wat dat doet met onze vogels die totaal overvallen werden met deze weersomstandigheden. Een groter verschil tussen januari en het begin van februari is bijna niet denkbaar. Tot nu toe wemelde het in onze tuin van Groenlingen en Vinken, de zonnepitten waren niet aan te voeren. Gisteren zag ik er niet een meer. Ook waren er nog slechts een paar meesjes. Merels waren er een heleboel opeens. Wat me ook opviel is dat er geen Houtduiven naar de tuin komen. Die zijn er altijd het eerste bij om zich vol te eten met alles wat hier buiten geserveerd wordt aan de vogels. De lichaamstemperatuur van een vogel ligt rond de 40˚. Hij moet dus flink kunnen eten om zijn kacheltje brandend te houden. Bovendien verbruikt hij energie om te vliegen. In een koude nacht kan een vogel wel 10% van zijn gewicht verliezen. Daarom is het ook zo belangrijk om te voeren zodra het licht wordt en een uurtje voor het donker valt. Veel hangt ook af van het verenpak. De merel zet alle veren uit en houdt zo een luchtlaagje in stand dat isolerend werkt. Mezen, mussen en vinken zie je nooit met bolle veertjes zitten, waarschijnlijk kunnen ze dit niet eens. Wie nu naar buiten kijkt, ziet dat de merels helemaal door de pootjes zakken om hun ze te beschermen tegen de felle kou. Toegang tot water is voor de vogels nu ook een groot probleem. In onze vijver houdt nog altijd een klein zuurstofpompje een wak open waar de vogels volop gebruik van maken. In de zomer de kikkers en in de winter de vogels, een vijvertje, hoe klein ook is een bron van plezier voor mens en dier!

2 februari 2012

Dit is het zesde jaar dat ik mij bezighoud met deze website en nog nooit heb ik in januari zoveel bloemen in mijn dagboek kunnen plaatsen. En dan nu opeens streng winterweer, wat een omslag. Voor allerlei dieren moet deze verandering ingrijpend zijn, zo lijkt mij. Niet aan koude gewend, moeten ze plotsklaps leven in diepvriestemperaturen. In het Brabantse natuurgebied Herperduin zijn al twee Schotse hooglanders aan de felle koude bezweken, zo meldt een dagblad. Zelf moet ik steeds denken aan de kleine IJsvogel. Hier in de buurt werden ze af en toe weer gesignaleerd, hetgeen verheugend was aangezien de vorige twee winters de populatie landelijk een enorme klap hebben toegebracht. Als ik bij een grote vijver zou wonen in een park of andere plek waar ijsvogels te zien waren, zou ik dagelijks meermalen met een bootje heen en weer varen om het water open te houden. Helaas liggen sommige dingen buiten je bereik.

1 februari 2012

De gewone mens snapt er soms helemaal niets meer van. Of wint hier het instinctieve  mededogen het van het verstand? In Hoogeveen werden acht kleine Nijlgansjes van het ijs geplukt om op een betere plek de koude te overleven. De huidige vorst zou ze fataal worden en dat bracht stoere brandweermannen ertoe deze jonge vogels te redden van de vriesdood. Wat hun moeder  ervan vond vermeld het verhaal niet. Ze was natuurlijk van de wijs gebracht door het aanhouden-de zachte weer en aan het voortplanten gegaan. Als de jonkies komende lente groot genoeg zijn om uitgezet te worden, zullen ze de vorst overleefd hebben maar misschien het slachtoffer worden van de kogel. Onze vrind Bleker heeft de Nijlgans immers de oorlog verklaard en wil dat deze exoot, die al ruim een halve eeuw in ons land voorkomt, uit onze natuur verdwijnt. Dus zijn ze vogelvrij verklaard en worden ze massaal worden afgeschoten.

31 januari 2012

Wat zijn ze mooi, de kegels van de Koreaanse zilverspar (Abies koreana), vooral als ze beginnen af te takelen. Hoewel de naam anders doet vermoeden, behoort de boom tot de familie der dennenbomen. De Lariks valt er onder, de Grove den en ook onze bekendste kerstboom die Fijnspar heet. Van alle kegels die deze bomen voortbrengen zijn die van de Koreaanse zilverspar wel de mooiste. In het jonge stadium zijn ze blauwachtig, later verkleuren ze naar bruin en dan vind ik ze nog mooier. Het is niet gek te veronderstellen dat de vogels op zoek naar zaden de kegels in dat oude stadium gesloopt hebben  maar dat is niet het geval. De zaden laten op den duur uit zichzelf los, daarom heb je er ook niets aan de mooie kegels te bewaren. De spil blijft keurig rechtop staan en de onderkant van de kegel vormt een mooi schoteltje. In het zuiden van Korea wordt dit een forse boom, in ons klimaat groeit hij traag op tot hooguit vier of vijf meter.

30 januari 2012

De winteraconiet (Eranthis hyemalis) behoort tot de stinzenplanten. In Nederland kwamen deze vrolijke voorjaarsbloeiers niet voor maar de rijken van eeuwen geleden brachten de knolletjes van de aconiet naar ons land en plantten die op hun landgoederen, in hun kasteeltuinen en buiten-plaatsen. Vandaar kwamen ze elders terecht maar echt verwilderen lukte toch niet, het bleef zeldzaam om een winteraconiet in de vrije natuur  tegen te komen. Tegenwoordig zijn ze bijna in elke tuin te vinden omdat je de knolletjes nu gewoon kopen kunt. Ze behoren tot de Ranonkel-familie. De bloemen zijn waardevol voor honingbijen maar die zullen het straks met andere bloemen moeten doen. Het lijkt wel of deze exemplaren weten wat er komen gaat, tegen elkander aangedrukt, de bloemen stijf gesloten, wachten ze op de wat komen gaat .....

29 januari 2012

Mijn geliefde dikke oude beukenboom is geveld! Vele jaren stond hij er, al was hij ook dood. Hij had een prachtige vorm, net een kandelaar. Er zat geen splintertje schors meer op zijn bast en regen en wind, zon en koude teisterden zijn blote hout maar daardoor werd hij juist zo mooi. Elke keer dat ik hem passeerde stond ik even stil om te kijken naar de mooie kleuren die er op het hout verschenen. Zijn ouderdom werd ook zijn noodlot want op den duur wordt zo'n boomlijk te gevaarlijk en langs een wandelpad kan niet geriskeerd worden dat hij zou omvallen en neer komen op iemand die daar toevallig loopt. Dus werd hij geveld maar zijn hout mocht blijven liggen. Ik geef hem een plekje op mijn bureaublad, als saluut. Dag oude bosreus, ik zal je missen! Alles is vergankelijk, zelfs mooie oude bomen.

28 januari 2012

Vanmorgen ontdekte ik in onze tuin een een van de bijzondere botanische Irisjes die alleen nog maar de bloemblaadjes hoeft te ontvouwen. Helaas zal dat niet meer lukken, de weers-voorspellers spreken van strenge vorst in de loop van komende week. Vorig jaar kwamen de eerste Irissen op 23 maart in bloei, dat is dus een enorm verschil. Ik bedacht me dat dit eigenlijk helemaal niet leuk is. Het heerlijke van de lente is juist elke keer ontdekken dat er weer iets in bloei raakt. En alle jaren vind ik het weer spannend welke plant het eerst verschijnt. Nu gaat er van alles verloren zonder dat het nut heeft gehad. De sneeuwklokjes staan nu in volle bloei, morgen zullen ze plat ter aarde liggen. En al die krokussen, winteraconietjes  en sneeuwklokjes stonden zo nutteloos hun bloemen openen zonder dat de eerste hommels en bijen van hun nectar kunnen profiteren. Tegen de tijd dat de insecten wakker worden zullen ze heel wat voedsel moeten missen. Jammer hoor!

27 januari 2012

De meest fantastische natuurberichten doen nog steeds de ronde. Zo las ik in een regionale krant dat in Arnhem het Groot hoefblad al voor de kerst in bloei stond en dat de bloemen nu al zijn uitgebloeid. Ik heb eens om me heen gespeurd maar ik heb geen spoor van Groot hoefblad kunnen vinden. Ook wordt wel gemeld dat het Madeliefje (Bellis perennis) al in bloei staat. Dit plantje bloeit echter zolang het niet vriest, het hele jaar door. Madelief is een echte krachtpatser; je kunt er over lopen zonder dat het er van te lijden heeft, het groeit nog op de meest natte weilanden en zelfs maaibeurten overleeft het dankzij de platte rozet die tegen de grond ligt. De plant wordt in diverse homeopathische middelen gebruikt en zelf kun je ook je eigen brouwsels maken. Bijvoorbeeld als je keelpijn hebt of aften in je mond: 50 bloempjes in een liter water twintig  minuten laten trekken en je zou een prima drankje hebben dat je driemaal per dag moet innemen. Ik heb het nooit geprobeerd, maar wie weet helpt het.

26 januari 2012

Opvallend is dat de bessen van Hulst en Vuurdoorn nog altijd aan de struiken zitten. Soms zijn de vuurdoornbessen al door de merels opgegeten als de herfst nog maar nauwelijks begonnen is. En de hulstbessen worden graag gegeten door kramsvogels en koperwieken die ik dit jaar ook nog niet gezien heb. Ik zie wel dat momenteel merels en duiven regelmatig in de hulst zitten. De spoeling in de vrije natuur wordt kennelijk wat dunner zo langzamerhand. Wat wel door allerlei vogels volop gegeten wordt zijn de zonnepitten en het universeelvoer uit de dierenwinkel, waar vooral kleine vogels van profiteren. Er zitten onder andere gedroogde besjes en maden in. In verstopte hoekjes help ik winterkoning en roodborstje ook met wat opfokvoer voor kuikens. Daar zijn ze verzot op. Ik ben een tegenstander van de pinda- en vetbolslingers die in veel tuinen worden opgehangen. Dat wil zeggen: in regenachtige perioden. De pinda's in die netjes kunnen nooit goed zijn voor de vogels, voel maar eens hoe vies ze aanvoelen, ze zijn helemaal verslijmd en schimmelig door alle vocht. In vorstperiodes is het een ander verhaal want op zich geven pinda's heel veel energie. prik er maar een aan een lucifer, steek hem: prima brandstof.

25 januari 2012

Als stille getuigen van een brute moord liggen hier de uitgetrokken veren van een houtduif. Het bos wemelt van deze vogels dus is er wat dat betreft voer genoeg voor Havik en Sperwer die hier jagen. Een nader onderzoek van de veren wees uit dat het hier om een Sperwer moet gaan, als de Havik de duif geslagen had, zouden snavelsporen op de slapennen te zien moeten zijn. Toch twijfelde ik hier wat over omdat de Havik zijn prooi ontdoet van diens veren en het slachtoffer mee neemt naar een plek waar hij die in alle rust kan verorberen terwijl de Sperwer meestal ter plekke aan de maaltijd gaat. Zeker op een plek waar het stil en rustig is. Alleen de sperwervrouwtje is in staat een duif te slaan aangezien haar formaat aanzienlijk groter is dan van de man.

24 januari 2012

Dat de dagen lengen, is goed te merken. Vooral als de zon zich af en toe laat zien in de namiddag. Deze spreeuw zat in het bovenste topje van onze Berkenboom lustig te kwetteren. Zou hij gewoon blij zijn, zouden zijn hormonen opspelen of zou hij op zoek zijn naar een partner? De kleur van de spreeuwensnavel is in de winter donker en in de zomer geel, anders dus dan bij de merels bij wie de snavelkleur juist iets zegt over het geslacht van de vogel. Er zijn al meerdere vogels die zich op lenteachtige wijze laten horen. De Koolmees roept op een vragend, verleidelijk toontje "wie wil?" met een dikke vraagteken, let maar op. De spechten zijn al een tijdje aan het roffelen en slaan daarmee vast de piketpaaltjes in de grond in verband met het komende broedseizoen: hier woon ik! En de merels vechten er weer op los en gunnen elkaar geen kruimel voedsel. In de winter trekken onze spreeuwen zuidwaarts en zakken de spreeuwen uit ScandinaviŽ af naar ons land. Of dat nu ook zo is, zou ik niet weten. Het is zo'n merkwaardige winter!

23 januari 1012

Soms moet je mensen beter leren kennen om ze op waarde te kunnen schatten. Dat is ook zo met deze mooie korstzwam. Naam: Waaiertje (Schizophyllum commune) Uit de Latijnse naam valt al af te leiden dat dit een zeer algemene soort is. Het schijnt dat het Waaiertje over de hele wereld voorkomt, met uitzondering van de poolstreken en het is ook nog eens het jaarrond te zien. De heel kleine zwammetjes groeien vaak in lange horizontale rijen op dode loofboomtakken die her en der in het bos liggen. De bovenkant van de hoedjes zijn bezet met een grijzige viltachtige bedekking waardoor ze niemand zullen opvallen. Zo'n tak moet je omdraaien want dan zie je de prachtige onderkant met de gespleten schijnlamellen. Vooral in een jong stadium is het Waaiertje echt fraai.  In veel paddestoelen komt een tumorwerende stof voor die in medicijnen kan worden verwerkt. Deze stof kan helpen als toevoeging bij chemotherapie en ook verwerkt in een medicijn dat bedoeld is voor de strijd tegen baarmoederhalskanker. Het versterkt het immuunsysteem. Het Waaiertje wordt zelfs speciaal voor dit doel gekweekt en is de meest onderzochte paddestoel.

21 januari 2012

Ik beleef een hoop lol aan de voederschommel die ik heb gekocht voor de vogels. Een stevig ding waar ik jarenlang plezier van kan hebben dus heb ik het blanke hout meteen grondig in de verf gezet. De bodem bestaat uit fijn gaas zodat er nooit water in blijft staan. De zonnepitten die ik er in leg mogen zich verheugen in veel belangstelling van de diksnavelige vogeltjes. Regelmatig zitten er wel vijftien tot twintig vogels dicht tegen elkaar gepropt de zaden te te ontdoen van hun omhulsel waarbij ze zeer behendig een zonnebloempit om en om draaien in hun snavels en met hun tongetje bewerken tot ze de zaden eruit hebben. Momenteel zien we heel veel groenlingen, mussen en boekvinken. Als de drukte even voorbij is, duiken ook kool- en pimpelmezen op de schommel. Wanneer het waait, wiegt het ding hevig heen en weer maar de vogels schrikt het niet af. Onverstoorbaar blijven ze dooreten. Ik kan er uren naar kijken! Dit weekend wordt er weer een tuinvogeltelling gehouden. Soorten kunnen worden ingevoerd op http://www.tuinvogeltelling.nl/

20 januari 2010

Eindelijk een van de boswachters gesproken. Op mijn vraag waarom we geen zwijnen zien in ons bosgebied, kwam het volgende antwoord. Vorig jaar beleefden de zwijnen een hongerwinter en zijn er een heleboel gecrepeerd. Eikels en beukennoten waren er niet in de herfst en die vormen in een normaal jaar een speklaag waarop de dieren de winter kunnen doorkomen. In een dergelijke situatie zijn de zeugen in het vroege voorjaar te zwak om tot voortplanting te komen. Jonge zwijntjes worden dan in de loop van de zomer geboren. Maar doordat het voorjaar langdurig te droog was, groeiden de broodnodige grassen e.d ook niet goed. Hierna volgde een veel te natte zomer en dit kleddernatte weer gaat in de winter nog steeds door. De omstandig-heden voor zwijnen waren in het afgelopen jaar  heel slecht. En ja, de jacht gaat gewoon door en dus zijn er momenteel veel minder zwijnen dan in andere jaren. Doordat de zwijnenstand zoveel lager is geworden, zien we de dieren niet of nauwelijks. Evenwel is er geen sneeuw en vorst en hebben de zwijnen die er nog rondlopen gedurende de lange nachten voldoende tijd om zich helemaal vol te vreten met wat er nog in het bos te vinden is. Overdag trekken ze zich terug in de bosschages om te slapen, daar er geen noodzaak is om ook dan op zoek te gaan naar voedsel. En nu maar hopen dat we binnenkort weer biggetjes zullen zien.

19 januari 2012

Koning Winter liet ons de afgelopen dagen weten dat hij er nog steeds is, maar hij lijkt niet in goede conditie te verkeren want telkens wordt hij weer verdreven door temperaturen die nogal misplaatst zijn in dit jaargetijde. Wederom valt de regen langdurig uit het zwerk en maakt de voorzichtig opdrogende bodem weer kleddernat. De IJssel staat nog altijd hoog en trekt veel bekijks. Het is alsof hier een groot meer is ontstaan in plaats van een stromende rivier. Stond het waterpeil in de rivier een week geleden nog op 9,8 m. boven NAP, de dagen erna zakte het peil weer wat maar als het op deze manier doorgaat te regenen, zal de IJssel zeker weer gaan stijgen. Het blijft een spectaculair gezicht en menigeen gaat dagelijks een kijkje nemen bij het water.

18 januari 2012

Momenteel wordt er weer stevig gekapt en langs een lange weg door het bos liggen de stapels hoog opgetast. Dee eigenaar van een bos is heel veel geld kwijt aan het onderhoud. Zeker als dit is opgesteld voor wandelaars. Bovendien  komt er veel meer bij kijken dan kappen alleen.  En nu is het helemaal nodig dat er geld verdiend wordt, aangezien het onderhoud, net als alles,  niet alleen duurder wordt, maar er ook minder subsidie verleend gaat worden als de natuurwet van Bleker een feit zal zijn geworden. Het kappen van bomen gaat gepaard met een heleboel agressieve herrie, daarom heb ik er zo'n hekel aan. En die oneerlijke strijd, daar kan ik ook niet tegen. Ik vind dat elke boom bevochten moet worden, met "bloed, zweet en tranen" van zijn wortels moet worden gekapt. Uiteindelijk heeft hij er tientallen jaren over gedaan om zo mooi en groot te worden dat hij een leuk geldbedrag in het laatje brengt. Maar ja, houthakkers zijn uit de tijd!

17 januari 2012

Een groter contrast met de stokroos van gisteren is bijna niet denkbaar! Het bos had weer de bokkenpruik op. Na de eerste nachtvorst van zondag op maandag kon je er al vanuit gaan: ijsharen, of ijsveren zoals ze ook wel genoemd worden. Ik vind het een van de fraaiste natuurverschijnselen in een bos. Het komt voor op dood hout van eiken- en beukentakken. Het is een fenomeen dat pas in 2005 helemaal ontrafeld werd door een Duitse mycoloog. Het ijshaar groeit uitsluitend op takken waarin schimmeldraden van de gele of bruine trilzwam zitten. In het hout dat als gevolg van de vele regen doorweekt is, vindt een afbraakproces plaats. De verbrandingsproducten persen het water in zeer dunne stroompjes naar buiten waar het meteen bevriest en van onder aangroeit. De wind doet er nog een schepje bovenop en waaiert de "haren" alle kanten uit. Het zeer fragiele ijshaar verdwijnt letterlijk als sneeuw voor de zon zodra de temperatuur weer boven het vriespunt komt. Het groeit op de kleinste takjes op de bodem tot breeduit op stevige takken die dood zijn maar nog aan de boom zitten. Grappig hŤ, die sneeuw op die takjes, zei een passerende, in groen gehulde meneer die er uitzag als een boswachter maar het niet was. Ik legde hem uit hoe e.e.a. in elkaar zat en vol ongeloof zei hij: jeempie, ik woon hier al mijn hele leven en dit heb ik nog nooit gezien! Een ervaring rijker, stapte hij vrolijk verder.

16 januari 2012

Nee, dit is geen vergissing, we schrijven 16 januari! Deze stokroos kwam ik gisteren tegen toen ik een wandeling maakte in de verkwikkende winterzon. Dat de bloem er vandaag nog steeds zo fraai bij staat, lijkt mij onwaarschijnlijk.  De nachtvorst zal de tere bloemen om zeep hebben geholpen. De cellen van de bloemblaadjes bevatten vocht en als gevolg van de min 0 - temperatuur is dit  vocht bevroren. Er zullen ijskristallen ontstaan die de cellen van de bloem-blaadjes kapot maken. En dan is het gedaan met de fier bloeiende stokroos. De bloem zal meedogenloos  worden afgestraft voor het feit dat zij het lef had om midden in de winter te bloeien. Het is wel heel apart hoor om midden in de winter her en der bloeiende planten te zien.

14 januari 2012

Zeker in een winter als deze blijven veel ooievaars in ons land in plaats van te gaan overwinteren in Afrika. Donderdagavond waren schitterende beelden te zien van die massaal trekkende uivers, in de tv-serie Earthflight, weer zo'n mooie BBC-productie op de gelijknamige zender. De Stichting Ooievaars Research and Knowhow, ofwel STORK vraagt onze medewerking voor haar onderzoek naar hoeveel ooievaars de winter in ons land doorbrengen. Wie ze ziet, kan gegevens invullen op de website van de stichting: http://www.ooievaars.eu/frame.htm  gedurende vandaag en morgen. Door jaarlijks een telweekend te houden, ontstaat op den duur een goed beeld van het aantal overwinteraars in Nederland.

13 januari 2012

Aangemoedigd door het aanhoudend zachte weer waagt de Gewone sleutelbloem (Primula veris) het er maar op en heeft een nieuwe bloemstengel gemaakt. Omdat zelfs nachtvorsten uitbleven gingen de bloemen volop open. De normale bloeitijd voor deze plant is maart/april. Er wordt veel gepraat over de natuur "die van slag is" maar het is meer een kwestie van aanbod. Als de voorwaarden kloppen, gaat een plant gewoon bloeien, winter of niet. Zo zie je allerlei  planten nog of weer in bloei staan, wel wat kleiner en bescheidener maar toch! Goudsbloem is er ook nog steeds, en het Moederkruid. Opvallend is wel dat de wilde viooltjes minder enthousiast reageren, die zie ik maar mondjesmaat. Lang niet alle planten laten zich verleiden door het uitblijven van winter. Daglengte en temperatuur spelen bij veel soorten een belangrijker rol. De Prunus subhirtella staat er deze winter overal fantastisch bij. Maar dat is normaal al bloeit de boom bij de huidige hoge temperaturen wel veel rijker.

12 januari 2012

Ik heb wat met olievlekken die ik soms op straat zie. De prachtige kleuren en vormen doen denken aan een abstract schilderwerk. Deze vlek lag in een van de naburige straten en samen met een klein jongetje heb ik hem staan te bewonderen. Ik vroeg me af hoeveel olie er in totaal op deze manier in ons land er op de straten terecht zou komen. Die vraag zal niemand precies kunnen beantwoorden. Toch is er in het buitenland wel eens onderzoek gedaan waaruit bleek dat in een willekeurige straat in een normale woonwijk jaarlijks 190 ml per vierkante meter terecht komt. Dat is ongeveer de inhoud van een plastic bekertje. Als je dus de olie uit alle straten van ons land bij elkaar zou optellen, kom je aan een gigantische hoeveelheid! Het meeste daarvan komt uiteindelijk in de bodem terecht en vervuilt het grondwater. Toen ik het eens ter sprake bracht in een gezelschap zei iemand: wat maakt dat nou uit, het kÚmt immers ook uit de bodem!

11 januari 2012

De dag begon gisteren goed: de eerste Goudvink op de voerplank. Daar was ik ontzettend blij mee aangezien het in mijn omgeving niet goed lijkt te gaan met deze vogel terwijl die tot twee jaar geleden samen met andere vinkensoorten een vertrouwde verschijning was. Ik fotografeerde hem door het vensterglas maar doordat regen en wind de ruiten behoorlijk vervuild hadden, werd het een foto van niks helaas. Meteen maar de ruiten een schoonmaakbeurt gegeven voor een eventueel volgend bezoek van de fraaie vogel. Door het lekkere weer geÔnspireerd ben ik vervolgens de inmiddels goed verteerde mest over mijn volkstuin gaan verdelen. Heerlijk om  weer buiten actief te zijn! Ik zag er een bloeiende plant Komkommerkruid (Borago officinalis) staan vol hemelsblauwe bloempjes. Wat een heerlijke kleur is dat toch. En wat een rare winter.

10 januari 2011

Er vliegen nog steeds wintervlinders rond maar omdat die dat pas doen als de duisternis gevallen is, zie je dat nooit. Overdag zitten ze te rusten op hoofdzakelijk boomstammen en daar vond ik deze man Grote wintervlinder ook. Behoorlijk afgesleten, er zit geen kleur meer op zijn vleugels. Misschien vond hij al een vleugelloos vrouwtje en heeft hij haar al bevrucht teneinde de toekomstige generatie veilig te stellen, wie zal het zeggen! Ik verbaas me er altijd weer over: zo'n teer schepsel dat gedoemd is z'n glorietijd beleeft in het kille vochtige winterweer.
Een lezer liet mij inmiddels weten dat het hier om een andere vlinder gaat: de Perentak  (Phigalia pilosaria). Een nieuwe naam voor mij, ik kende hem niet. Fijn dat er mensen zijn die meedenken!
Deze vlinder vliegt van begin januari tot april.

9 januari 2012

In de natte humuslaag van het bos groeien allerlei paddestoelen gewoon door, zoals deze fraaie groep van het Gewoon elfenbankje (Trametes versicolor). De zwammen kunnen enorm verschillen in kleur en voorkomen, zelfs zodanig dat je twijfelt of het wel om het Elfenbankje gaat.
Meestal zie je ze dicht op elkaar en boven elkaar groeien maar deze exemplaren vielen mij meteen op door hun zwierige manier van groeien. Het leuke van Elfenbankjes is dat ze heel lang blijven bestaan; ze worden oud, en  kleuren donker en vormen dan nog altijd een mooi stukje natuurkunst. Op oudere leeftijd worden ze ook droog en hard en je kunt ze zelfs afsnijden en er een bloemstukje mee opsieren. Daar heb je dan ook weer lang plezier van.

7 januari 2012

In de provincie Utrecht mogen ganzen worden geŽlimineerd. Niet alle soorten, zoals de provincie graag zou willen maar wel de Nijlgans (eendenfamilie) want die is een exoot. Het is waar, dit is een gans die ontsnapte uit dierenparken e.d. en die zich behoorlijk dominant gedragen kan ten opzichte van andere vogels. In Limburg wordt de Pallas' eekhoorn al bestreden, ook een exoot die hier van nature niet thuishoort. Wat gaat volgen, de Halsbandparkiet? Eveneens een ontsnapte boef die het in het wild zeer naar z'n zin heeft en zich flink verbreidt in het land. Of de Wasbeer die in oosten van het land meer en meer gezien wordt? Nederland zit vol met dieren die hier niet thuishoren en hier niet gewenst zijn omdat ze mens en dier kunnen schaden. Bekijk maar eens het volgende onthullende filmpje. http://www.youtube.com/watch?v=6K4lAJQekgo

5 januari 2012

Met de afwezigheid van winter, komen er aanmerkelijk minder vogels op het voer af. We zien wat pimpel- en koolmeesjes, een merel, en sinds een dag of twee een stel groenlingen dat zich met z'n allen in een voerbakje propt waarvan de bodem uit gaas bestaat. (Van de Welkoopwinkel, een mooi en degelijk ding). Als er weer een flinke windvlaag voorbij komt, zwiept de bak die aan drie kettingen is bevestigd, als een gek heen en weer. De groenlingen vinden dat wel leuk, zo lijkt het, ze blijven gewoon door eten. De zaden in de vetbollen lopen door het te warme weer allemaal uit, een koddig gezicht, en de vogels komen er niet meer aan. Wie pinda-netjes heeft opgehangen, kan die beter goed nakijken want ze zijn vies aan het verslijmen. Het is veel beter om in langdurig nat weer de pinda's te pletten of te hakken en in een schaaltje op een droge plek te zetten. De vogels vinden dat heerlijk en zelfs dunsnavelige vogeltjes als roodborst en winterkoning maken er dankbaar gebruik van.

4 januari 2012

Helaas een wat onscherpe foto maar wat er op staat is wel het vermelden waard. Want ook de lieveheersbeestjes laten zich foppen door het veel te warme weer en zijn alweer actief geworden, zo zag ik pas op een boomstam waar er meerdere zaten. Ze voeden zich normaliter met bladluizen en die zijn nu in geen velden of wegen te vinden. Ziet er dus niet goed uit voor deze kevertjes. Tegen de winter verschansen deze "pimpampoentjes" zich graag in huis om daar te overwinteren. Maar o.a.door de droge warmte in huis gaan er velel dood, de eerste exemplaren vond ik al. Buiten zijn ze beter af, ze kruipen vaak bij elkaar en zodra er over een aantal weken zonnige warmere dagen komen, worden ze meteen actief. Vaak wordt gedacht dat zachte winters maken dat er in het voorjaar heel veel insecten zijn. Maar juist door het vochtige weer gaan er veel  beestjes ten onder aan schimmels en andere narigheid. De koolmezen roepen ook al op z'n voorjaars. Al houden ze op heftige regendagen als gisteren meteen weer hun snavels dicht.

3 januari 2012

In het bos kwam ik een naaldboom tegen waar iemand ter ere van de feestdagen poppetjes in had gehangen. Misschien in een poging wat sfeer te brengen voor wandelaars die er langs zouden komen. Het lijken in eerste instantie konijntjes maar daar ze twee oren aan elke kant van hun koppies hebben, houden we het maar gewoon op "kerstpoppetjes". Zwaar en nat hangen ze aan de takjes maar ze  brengen desondanks een vrolijke noot in het bos. Grappig hoor!

1 januari 2012

Lang geleden hoorde ik mijn oma het volgende gedichtje opzeggen: het leven is een pijp kaneel. Je zuigt eraan en krijgt je deel. Maar wie het hardste zuigen kan, die krijgt er ook het meeste van. In de huidige tijd kun je vaststellen dat dit op grote schaal in onze maatschappij wordt toegepast. Wie ouder wordt, zal ook beseffen dat het leven niet alleen uit "zuigen" bestaat. Het leven kan een doolhof blijken,  je blij maken, verdrietig, gelukkig, angstig of eenzaam. En altijd  heb je maar af te wachten wat je gegeven wordt want dit is de cocktail die het leven is. Ik wens de lezers van mijn dagboek toe dat het komende jaar mild en vriendelijk zal zijn en dat de mooie en blije momenten zullen overheersen. Hopelijk zijn dat ook vele groene natuurmomentjes. Want voor wie ervoor open staat, ervaart hoe rustgevend en weldadig het kan zijn die natuur van tijd tot tijd op te zoeken.

31 december 2011

We eindigen het jaar net zo extreem als het begon. Nu echter op precies tegenovergestelde manier. Narcissen bloeien, katjes van de Hazelaar stuiven, bloeiend Speenkruid is al waargenomen, de Toverhazelaar staat in vol ornaat, rozen produceren nog steeds nieuwe bloemen en volgens Natuurbericht vliegen er vlinders rond die normaliter in winterrust zouden moeten zijn. Waar gaat het naar toe met de seizoenen!  Wees voorzichtig bij het komende nachtgeweld. Hopelijk bezoekt u ook volgend jaar weer mijn website. Ik zal weer mijn best doen er wat van te maken met een dagelijks natuurfragmentje in de hoop dat u dat waardeert.

30 december 2011

In het Engelse tijdschrift Behavioral Ecology staat te lezen wat drie achtereenvolgende jaren heeft aangetoond wat de effecten van het massaal afsteken van vuurwerk op oudejaar op vogels waren. Daartoe werden tijdens de jaarwisseling radarbeelden ingezet om te bekijken wat vogels gingen doen. Massaal gaan die op de wieken, blijven minstens 45 minuten angstig rondvliegen en stijgen ook nog naar groter hoogte dan ze normaliter vliegen, wel tot 500 meter. De grootste vogelconcentraties werden gezien in vochtige gebieden waar grote groepen watervogels de nacht doorbrachten. In ons land, dat in Europa het belangrijkste overwinteringgebied voor watervogels is, vliegen honderdduizenden watervogels in paniek rond als het vuurwerk wordt afgestoken. Het is voor het eerst dat dit vogelgedrag zichtbaar wordt gemaakt. Voor mij is het geen verrassing. Elk jaar hoor in lang na twaalf uur de ganzen luid roepend boven mij vliegen. Die zullen niet alleen maar zijn geschrokken lijkt me, ze ademen noodgedwongen ook nog eens een paar ton chemisch afval in. Wat er gebeurt in de bossen die aan aan de bewoonde wereld grenzen, zal ook wel duidelijk zijn. Voor mij en veel anderen is dit nÚg een reden om het vuurwerk op de huidige manier in te perken. De enorme luchtvervuiling zou op geen enkel ander moment in ons land worden toegestaan!

28 december 2011

Nu het maar niet wil winteren heeft de Viburnum tinus het reuze naar z'n zin. Wie hem ziet, wil hem hebben en in zijn tuin of plantenbak zetten want hij is het aanzien meer dan waard terwijl hij ook nog lekker ruikt. Wie het leuk vindt bloemstukjes te maken, heeft veel profijt van deze struik. Heb je last van de grauwe dagen in deze tijd, schaf dan maar zo'n mooi struikje aan. De plant kan de winter uitstekend overleven, mits het niet al te hard gaat vriezen. Bij temperaturen van  meer dan 10 graden onder 0  is er bevriezingsgevaar. Voorlopig lijkt het daar niet op.

27 december 2011

Terwijl de familie eendrachtig bij elkaar zat, gingen onze enige kleindochter en onze kleinzoon uit het westen samen het bos in. Dat hadden ze nog nooit gedaan en ze bleven een hele poos weg. Uiteindelijk waren ze maar lukraak een pad in geslagen waar aan het eind een hekje stond. Ze kwamen uit bij de volkstuinen en toen wisten ze weer hoe ze huiswaarts moesten lopen. Gelukkig hebben hedendaagse kinderen een eigen mobieltje dus erg risicovol was hun uitstapje niet. Ze hadden onderweg een leuk klein glazen flesje gevonden. Afgaand op de geur had daar een sterk slokje in gezeten. Maar waarom stopt iemand dat nou niet gewoon in zijn zak, in plaats van het weg te gooien in het bos! Glas ligt er over tientallen jaren nog steeds, het vergaat nauwelijks. Hetzelfde geldt voor de aluminiumblikjes waarin bier en frisdrank tegenwoordig zit, en die je overal op straat ziet liggen. Er zou een mededeling hierover op die verpakkingen moeten staan, net als op pakjes sigaretten. Wij vroegen ons vervolgens af hoeveel verpakkingsmaterialen er tijdens de kerstdagen wel niet in de containers terecht zouden komen. En hoeveel zou er door de supermarkten weer worden weggegooid!

25 december 2011

Kerstgedachte:  1 op de 3 Nederlanders voelt zich wel eens eenzaam. Maar van de 2,6 miljoen ouderen voelt 1 miljoen zich eenzaam en alleen. Tijdens de kerstdagen laat eenzaamheid zich nog meer dan anders voelen. Overvolle winkelkarren om het kerstfeest uitbundig  te vieren met familie en vrienden, de overvloed aan kerstlichten zowel binnen als buiten, de schreeuwende kerstfolders in de brievenbus..... Wij kunnen daar iets aan doen, laat een ouder en eenzaam medemens in je omgeving delen in de kerstsfeer, nodig hem of haar uit in je huis, op de koffie, aan tafel. De samenleving is al zo kil, laten we er met z'n allen iets aan doen!

24 december 2011

Geen takje hulst en rode besjes als kerstkaart maar een bloeiend takje van de Prunus subhirtella die momenteel in bloei staat. Deze boom is een echte winterbloeier. Hij begint te bloeien als het blad nog aan de boom zit en gaat vrolijk door tot in februari. Dat wil zeggen: als het niet vriest. Het is heerlijk zoiets in je omgeving te hebben. Wie is er niet blij met bloemen die bloesemen in de tijd dat de dagen grauw en kort zijn. Het steekt je een hart onder de riem: als wij ophouden te bloesemen komt de toverhazelaar ons alweer opvolgen. Prettige kerstdagen toegewenst!

23 december 2011

De klimop langs ons huis heeft overvloedig vrucht gezet, zoals alle bomen en struiken dit jaar deden. De vele regen was tenminste nog ergens goed voor! Al kan de langdurige droogte in de voorzomer er best eens toe geleid hebben dat er minder bloemknoppen gevormd zijn in allerlei bomen. En wie weet zullen er daardoor komende herfst minder kastanjes en beukennootjes en eikels zijn. Het verloop in het leven en in de natuur, het is immer ongewis. Het kan altijd alle kanten op en juist als je het niet verwacht, doen zich dingen voor op je levenspad die je blij kunnen maken of juist verdrietig. Pluk dus de dag, zou ik zeggen! Voor de besetende vogels gloort er aan het einde van de winter een lekker maaltje want dan pas zijn de klimopbessen rijp.

22 december 2011

We zijn geruisloos van de herfst de winter binnengegaan al zou je dat zo niet zeggen. In onze tuin ontdekte ik nog een paar miezerige koekoeksbloemen, de winterjasmijn staat er uitbundig te bloeien en de damastbloem produceert zelfs ook nog bloemen. Wat een verschil met een jaar geleden toen we al een maand in een met sneeuw bedekt landschap leefden. Ik vind het wel goed zo. Vooruit, twee dagen sneeuw met kerst omdat mensen dat zo graag willen, maar dan maar weer het zachte weer dat zo mild is voor de dierenwereld. Helaas zit sneeuw er voor de liefhebbers niet in. Zolang het niet vriest en niet sneeuwt, geeft mij dat het gevoel dat de winter minder lang zal gaan duren dan de voorgaande jaren. Dat vind ik een plezierig idee.

21 december 2011

Alsof ze gezaaid zijn, zo staan de plantjes van het Vingerhoedskruid (Digitalis purpurea) hier inde bosgrond. Op deze plek staan ze elk jaar massaal te bloeien, ze hebben het hier blijkbaar erg naar hun zin. Het Vingerhoedskruid is tweejarig. In het tweede jaar, waarin de planten gaan bloeien, sterven ze af nadat ze hebben zaad gezet. De planten zijn in alle delen giftig en in sommige tuinboeken staat dat je ze maar beter alleen met beschermende handschoenen aan kunt hanteren. Dat lijkt me wat overdreven, nog nooit heb ik gehoord dat iemand door aanraking van deze planten in de problemen is geraakt. Dat neemt echter niet weg dat er wel degelijk giftige stoffen in zitten. In de bladeren van de plant zitten digitoxinus en digitaline, Drie gram van de gedroogde bladeren kunnen bij inname dodelijk zijn. De gifstoffen worden gebruikt in medicijnen die tegen hartonregelmatigheden worden ingezet. De bloemen zijn waardevol voor hommels en bijen die er volop nectar vinden. Vingerhoedskruid staat volop in mijn volkstuin en ik zal het zeker niet weghalen. Een gewaarschuwd mens telt immers voor twee!

naar boven