Natuurdagboek


Natuurdagboek 2007                             Natuurdagboek Winter 2010/2011
Natuurdagboek 2008                             Natuurdagboek Lente 2011 
Natuurdagboek Winter 08/09               Natuurdagboek Zomer 2011
Natuurdagboek Lente 2009                  Natuurdagboek Herfst 2011
Natuurdagboek Zomer 2009                Natuurdagboek Winter 2011/2012
Natuurdagboek Herfst 2009                 Natuurdagboek Lente 2012
Natuurdagboek Winter 2009/2010      Natuurdagboek Zomer 2012
Natuurdagboek Lente 2010                  Natuurdagboek Herfst 2012
Natuurdagboek Zomer 2010                 Natuurdagboek Lente 2013
Natuurdagboek Herfst 2010

 

 

Winter 2012/2013

 

Blijf je in het winterdagboek steken? Maak je browser dan leeg of klik hierboven op Lente.

19 maart 2013

De wilde zwijnen maken een afschuwelijke tijd door vanwege de hongersnood die in het bos heerst. In de herfst was er al geen voedsel door het achterwege blijven van beukenoten en eikels en nu aan het eind van de winter is het helemaal treurig. Er zijn altijd mensen die dit zielig vinden, wat het ook is natuurlijk. Maar de bosbeheerders zien het anders. De jachtperiode waarin zwijnen mogen worden afgeschoten is nu voorbij en net als voorgaande jaren werd ook nu weer niet het beoogde doel gehaald. De schrale winter doet nu zelf een duit in het zakje. De zwijnenpopulatie is inmiddels behoorlijk ingestort en in het voorjaar zullen er nauwelijks of geen biggetjes te zien zijn. Net als in andere natuurgebieden zijn hier ook tientallen dieren door de kogel uit hun lijden verlost en dit zal nog even doorgaan. Er zijn wandelaars die het akelig vinden dat dit drama zich afspeelt in het bos waar ze veelvuldig wandelen. Daarom nemen ze groenteafval e.d. mee naar het bos en denken daarmee de zwijnen te helpen. Die hebben al snel door dat een mens een kans op voedsel betekent en vallen de wandelaars lastig waarna er klachten komen. Dat gebeurt ook nu weer en dan dienen maatregelen te volgen; dat wordt namelijk ook verwacht van de beheerders.

18 maart 2013

Vanuit mijn dorp is dit het zicht op en langs de IJssel. In de verte is nog net de toren van Doesburg te zien. Als de rivier buiten haar oevers treedt, komt het water tot aan het hek op de voorgrond. In de zomer is het hier goed toeven als bomen en struiken in blad staan en onkruiden welig tieren. Na alle vorst die we deze winter gehad hebben is het er echter doods en levenloos. Er is nog geen enkele groei op het land. Ganzen hoor en zie je hier altijd; aan de overkant zitten ze op de weilanden. Daar de weerberichten net zo wispelturig zijn als de temperaturen, zal er voorlopig wel niet veel schot zitten in de groei. Maar eens zal het toch weer lente worden!

16 maart 2013

Deze gevleugelde raket maakt de winter voor een groot deel goed! Wat is hij mooi, zo gestroomlijnd en razendsnel. Als een pijl knalt hij uit de boom naar beneden en even zo snel is hij vaak weer verdwenen. Soms blijft hij wat langer en hakt de pitten uit de zonnebloemzaden of zijn leven er van afhangt. Dan kan ik mooie filmpjes schieten. Zijn biotoop is het bos met oude hoge bomen. In het voorjaar laat hij met luide fluittonen weten dat hij zijn biotoop heeft gereserveerd en daar blijft hij het hele seizoen rondhangen. Vaak pikt hij spechtenholten in waarna de opening die de klever veel te groot vindt, aangepast wordt door die deels dicht te metselen met behulp van leem of klei en speeksel. Soms laat een paartje het oog vallen op een nestkast en gaan die dan
- volkomen nutteloos - aan het bemetselen. Het is een kwestie van instinct dat niet te onderdrukken is. Van het daadwerkelijke nest maakt de boomklever niet veel werk, een paar schilfers van dennenschors en wat oude verdorde bladeren moeten maar genoeg zijn voor de jonge vogeltjes.

15 maart 2013

Het KNMI schrijft op haar website: "de kans op een overgang naar zachter weer is vooralsnog klein". En dit betreft dan ook de laatste week van maart. De laatste dagen sprak ik toevallig mensen die een totaal andere visie op de lente bleken te hebben dan ik. De een hoopte dat de winter nog heel lang zou duren. Maar dat was omdat hij besefte dat hij dan zijn vrouw die hij recent verloor, nog veel meer zou gaan missen dan hij al deed. Als het mooie weer komt, en hij niet meer met haar kan fietsen, op terrasjes zitten, wandelen. Een vriendin van me zei gisteren dat ze elke dag blij is als ze ziet dat het weer gevroren heeft, dat er weer nieuwe sneeuw ligt. Reden: zij kan het  overweldigende van de lente niet verdragen.  Ikzelf en velen met mij verdragen bijna deze winter niet meer. Aldoor weer die kou, alweer sneeuw, zo eindeloos. Ik keek net  in de fotomap van maart 2012: bloeiende helmbloem, anemonen, sleedoorn, nestbouwende kool- en pimpelmezen, kikker in de vijver, eind maart zelfs de Prunus in bloei. Wij zijn weliswaar pas op de helft van de maan maart maar de vooruitzichten beloven voorlopig niets lenteachtigs!

14 maart 2013

Het is nog lang de tijd niet voor het Robertskruid (Geranium robertianum). Die strekt zich uit van mei tot in september. Aan de uitgebloeide bloem kun je al goed zien dat dit een plant is uit de familie van de Ooievaarsbekken, de zich vormende zaadpeulen krijgen al meteen de vorm van een puntige snavel. Ik trof de bloemen aan in een van de potten waarin planten binnenshuis staan te overwinteren. Dat is wel het grappige van deze overwintering; doordat het in een koele kamer in huis natuurlijk veel minder koud is dan buiten, reageren sommige planten op de langer wordende dagen en gaan groeien en bloeien. Dat kan natuurlijk alleen als er vorige zomer een zaadje is gevallen in de bloempot en de pot zonder verdere ingrepen naar binnen is geplaatst. Het Robertskruid heeft behalve sierlijke en mooie bloempjes ook erg mooi ingesneden blad dat zich uitstekend leent om gedroogd te worden in het telefoonboek en later als versiering mee kan gaan op een brief of verjaardagskaart aan een natuurvriend.

13 maart 2013

O jee, dit gaat niet goed! Deze heggenmus is heel erg ziek en waarschijnlijk zal hij de volgende dag niet meer halen. Hij hipt rond in de tuin, op zoek naar voedsel, en vliegen kan hij ook nog, maar een vogel die alle veren zo extreem heeft uitgezet is ten dode opgeschreven. Zelfs de vleugeltjes staan af. Deze vogel ziet er precies hetzelfde uit als een zieke goudvink die een jaar of drie geleden in onze tuin haar eind vond. Toen ze werd onderzocht in Wageningen, bleek de goudvink besmet te zijn met papegaaienziekte. Nu hebben wij in de buurt iemand die papegaaien houdt, zou de besmetting daar vandaan komen? Of werd deze vogel slachtoffer van de vogelgriep die verderop in Lochem is uitgebroken en waardoor 85.000 kippen uit voorzorg gedood werden? De vogels hebben het zeer zwaar momenteel. Tegen het einde van de winter is de natuurlijke voorraadschuur totaal leeg en zoeken ze meer en meer de bewoonde wereld op om daar nog iets te vinden. Daarom is het ook zo belangrijk juist nu te blijven voeren. Met name in de vroege ochtend en nog eens een uur voor het donker wordt, zodat ze tenminste met een volle maag de nacht kunnen ingaan. Met de snerpende wind van afgelopen dagen moet dat geen pretje zijn. Je snapt gewoon niet dat ze het volhouden!

12 maart 2013

Vorig jaar zag ik op Madeira prachtige geraniums, onder andere deze. Ik wist wel dat je geen stiekem geplukte stekjes mee mag nemen maar ik weet ook dat respectabele kwekers zich ook onrechtmatig bolletjes en plantjes toe-eigenen. Niet dat dit een excuus was, ik dacht er niet eens aan, ik wilde gewoon heel hebberig een stekje meenemen. Het is uitgegroeid tot een mooie grote plant die binnenshuis staat te overwinteren en een enkele knop kwam afgelopen week in bloei. Wat is hij mooi! Ik krijg er een blij gevoel van als ik een visioen voor ogen heb van een woest bloeiende plant die komende seizoenen op de tuintafel staat. Oh, wat verlang ik toch naar de lente! Weer zaaien, stekken, prutten in de tuin en in de volkstuin, ik kan gewoon niet wachten!

11 maart 2013

Wat mij van roodborstjes altijd verbaast, zijn die ragfijne, fragiele pootjes. Onderaan die pootjes zitten lange dunne tenen. Je moet er niet aan denken dat die in een pindanetje zouden blijven vast haken, daarom gebruik ik die ook niet. Meestal worden tussen december en maart de paartjes gevormd. Tot het baltsritueel behoort ook het aanbieden van voedsel, ook als het vrouwtje al op haar eieren zit te broeden. Het nestje wordt alleen door het vrouwtje gebouwd en zij broedt die ook in haar eentje uit. De eitjes worden in april en mei gelegd. Als er jongen zijn, komt pas man roodborst in actie. De taken bij de roodborsten zijn niet erg eerlijk verdeeld. Al met al zijn zulke vogels toch een hele tijd bij elkaar, van baltstijd tot uitvliegen van de jongen verlopen heel wat maanden. Soms volgt in juni of juli nog een tweede legsel. Zowel het mannetje als het vrouwtje zingen in in principe gedurende de winter hun parelende liedjes. Maar dat gebeurt toch meer in zachte winters. Nu de kou weer is teruggekeerd, hoor ik ze tenminste niet meer.

10 maart 2012

Alsof je na een uitgebreid grand dessert en een verrukkelijk kopje cappuccino een bord spruitenstamppot krijgt voorgezet. Alsof je een net ontvangen cadeau waar je juist zo blij mee was, weer moet inleveren, zo'n gevoel krijg je als je 's ochtends de gordijnen opentrekt en de natuur zich weer in een bleek winterkleed voor je ogen ontvouwt. Sneeuwklokjes bloeien nog, de akonieten raken al uitgebloeid, de azalea heeft lieflijke roze bloemen! Mensen waren al bezig hun tuin lenteklaar te maken, de winkels verkopen volop primula's, en dan dit! Klimaatverandering zou ons zachte winters brengen en natte zomers. Er klopt geen fluit van! We worden in het ootje genomen. Met een variant van een uitspraak die ik Geert Wilders vanmorgen hoorde doen: dit is crimineel klimatologisch beleid! Nou ja, dat is een wel erg boude uitspraak misschien........

8 maart 2013

Edelherten zijn heel alerte dieren. Als je ze ontdekt, hebben ze jou al eerder gezien en altijd staat er een haarscherp in de gaten te houden wat je doet. Gisteren zag ik in een laan drie medewerkers van het bosbeheer staan. Hun groene auto stond er ook. Ze stonden door hun verrekijkers een groep herten te bekijken. Herten hebben zeer goede ogen en waarschijnlijk vreesden ze dat hen niets dan ellende zou wachten gezien het feit dat er dit jaar een flink aantal werd en nog wordt afgeschoten. Opeens begonnen ze te rennen, sprongen in paniek het raster over en renden verder in het losloopgebied voor honden. Ze keerden weer om, kwamen teruggespurt, sprongen opnieuw over het raster en verdwenen in volle vaart het bos weer in. Een paar van de herten waren hun gewei al kwijt. De rest zal spoedig volgen en dan kan de opbouw van het nieuwe gewei meteen weer beginnen. Ik vond het naar om te zien hoe de jachteffecten op de dieren zijn en hoeveel paniek het  ze bezorgt.

7 maart 2013

De rijpe bessen van de klimop zijn aan het eind van de winter gewild voedsel voor duiven en merels. Tot nu toe hangen ze onaangeroerd aan de takken. Geen merel of duif die er ook maar enige interesse voor heeft. Zou ik ze teveel verwennen of zijn de bessen nog niet rijp genoeg? Ik weet het niet en wacht maar af. Waar de takken in bloei komen verschijnen bladeren die volkomen afwijken van de bladeren die onderaan de takken groeien. Als klimop begint te bloeien is de plant volwassen geworden, meestal is dat vanaf het zesde jaar. De struik hoeft dan niet meer hogerop en gaat takdelen maken die zich niet vasthechten maar afhangend zijn. Als je dergelijke takken stekt, krijg je planten die niet klimmen maar wel bloeien. De beste tijd om dat te doen is juli en augustus. In de winter brengen deze planten tenminste nog wat groen in de tuin.

6 maart 2013

Wat een prachtig lenteweer opeens. Een nieuw warmterecord zelfs voor deze datum. Maar ťťn zwaluw maakt nog geen lente, wat schrijf ik: er is nog niet eens een eerste zwaluw in zicht. In elk geval hebben de bijen het zeer naar hun zin in de wijd en uitnodigend openstaande Crocus vernus. Die kleuren massaal menig plantsoen en grasveld met hun tere paars. De bijen waren er al voor de mensen; fossielen van vijfentwintig miljoen jaren geleden leveren het bewijs daarvan. Bijenwas werd sinds mensenheugenis op allerlei manieren toegepast, bijvoorbeeld bij het balsemen van stoffelijke overschotten. Op de oude houten schepen werden de kartrollen ingesmeerd met was om ze soepel te laten lopen bij het hijsen van de zeilen en ook nu nog wordt het voor allerlei doeleinden gebruikt. Het belangrijkste is echter de bij zelf die zorgt voor de bestuiving van bloemen. Er is geen insect dat in dit opzicht vergeleken kan worden met de bij.

5 maart 2013

Eenmaal had ik de nieuwe nestkast behandeld met conserverende olie en het had nog een paar maal moeten gebeuren om hem wat donkerder te maken maar dat lukt niet meer. In de namiddag hing ik hem vast even op en de volgende morgen was hij al gekraakt door een stel pimpelmezen. Vrouw Pimpel is er niet meer uit weg te slaan! Al twee dagen zit ze er het grootste deel van de dag in en doet niets anders dan in en uit vliegen, vanaf elke plekje heeft ze het uitgeprobeerd en nu schiet ze als een raket in en uit haar mooie optrekje. Telkens verschijnt haar kop even voor het vlieggat om een paar tellen naar buiten te kijken. Er wordt nog geen nestmateriaal aangevlogen, vrouw Pimpel doet gewoon wat haar hormonen haar opdragen en genietend zit ze om de haverklap even naar buiten te kijken om weer meteen daarop op de bodem te gaan zitten. Doet ze dit om andere belangstellenden te laten weten dat het huis bezet is, of probeert ze zich in te stellen op een tweetal weken broeden? Beleef de lente, gewoon in je eigen tuin! Wat heerlijk weer, dit nieuwe voorjaar!

4 maat 2013

En dit is de plant waar ik een stukje uitknipte en gisteren plaatste in dit dagboek. Rabarber is een gewas dat al heel vroeg begint uit te lopen. Met een onvoorstelbare kracht dringt het in elkaar gepropte blad naar buiten. In het begin is het nog rood maar naarmate het blad zich uitstrekt en de plooien glad strijkt, wordt het groener en groener. De stelen blijven rood. Hoewel je deze groente in bijna elke volkstuin ziet staan, is het een gewas dat niet zo heel populair is. Eigenlijk wordt het voornamelijk geconsumeerd in Engeland, West-Duitsland en Nederland. Qua mineralen en vitamines scoort rabarber niet bepaald hoog, er moet veel suiker bij om het prominente oxaalzuur te neutraliseren en rabarber onttrekt kalk aan onze kostbare botten. Bovendien kunnen onoplosbare  bestanddelen zich als kristallen in de nieren ophopen waardoor stenen ontstaan. Maar rabarber in een schaaltje vanillevla, of rabarber met aardbeien samen gekookt is toch echt een heerlijke traktatie!  Gewoon niet al te vaak eten. Lust je geen rabarber dan kun je de plant met zijn decoratieve blad nog altijd langs de vijver zetten.

3 maart 2013

De meteorologische lente is alweer de derde dag ingegaan. Het woord "lente" is misschien wel het meest gebruikte woord dat momenteel in ons land gebezigd wordt. En dan in verbinding met verlangen. Het is opvallend hoeveel mensen naar het voorjaar snakken, moe van alle grijs en grauw. Onze inwendige klok laat ons voelen dat het afgelopen moet zijn met de winter, dat we de zon weer op onze huid willen voelen, dat we weer volop naar buiten willen! Op de volkstuin wordt al druk gewerkt door de fanatiekste tuinders, mest wordt aangevoerd, de grond omgespit, ik moet nog beginnen maar spitten laat ik achterwege. Elk jaar blijkt het begin moeilijker te worden, en de spieren stijver na de lange winter. Maar ik heb er zin in! Wat op de foto staat heeft te maken met de lente. Ik ga morgen verklappen wat het voorstelt. Of heeft iemand het al gezien?

2 maart 2013

Aan de veren herkent men de vogel, zegt een Nederlands spreekwoord. Waarmee dan eigenlijk het onderhoud van de kleding wordt bedoeld en de manier waarop men die draagt. Deze merel heeft soms ook andere dan normale veren maar dat heeft een geheel andere betekenis. Het is een gevolg van een storing in de pigmentoverdracht naar de veercellen. Zou de vogel alleen maar witte veren hebben en geen kleurpigmenten daarin, dan zou het een albinovogel zijn. Daarbij heeft de vogel ook rode ogen. Het verschijnsel bij deze merel heet leucisme. De kleurafwijking beperkt zich slechts tot een aantal veren en de vogel heeft normale ogen. Elke afzonderlijke veer is Úf geheel zwart, Úf geheel wit. Tijdens de rui van een "normale" merel kunnen er opeens witte veren verschijnen in het nieuwe pak. Dergelijke leucistische merels lopen niet hetzelfde gevaar als een geheel kleurloze vogel die door zijn opvallendheid al snel ten prooi valt aan een predator. De leucistische merels schijnen zelfs wat agressiever te zijn en zich uitstekend te handhaven.De gefotografeerde vogel verbleef maar een paar tellen in onze tuin en ik heb hem niet weer teruggezien. Maar het was lang genoeg hem op een foto vast te leggen.

1 maart 2013

Daar ik mij altijd al erg interesseerde voor archeologie, wilde ik graag naar de tentoonstelling in Amsterdam waar een expositie over de Egyptische farao Toet-anch-Amon te zien is. Onderweg vertelde ik mijn kleinzoon van inmiddels al weer 17 jaar oud, wat ik erover wist en dat maakte de expo voor hem een heel stuk toegankelijker. We vergaapten ons aan alle pracht en praal die zich in het graf van Toet had bevonden. De schitterende gouden voorwerpen, de idem schrijnen, de lijkkisten, de beelden, sieraden enzovoort. Alle replica's die hier te zien waren, werden eerder wetenschappelijk goedgekeurd op hun juistheid. Onderweg naar huis vroeg ik mijn kleinzoon wat hem nu het meest getroffen had en hij zei dat hem treurig had gemaakt overal te lezen dat de grafkamers  bedoeld waren voor de eeuwigheid en dat de uit elkaar gehaalde spullen en zelfs de uitgeplozen mummie van de farao op hem overkwamen als grafschennis. Wat ik er van vond, vroeg hij en ik zei hem dat ook hier weer bleek dat de mensheid nooit van haar fouten leerde. Dat waar de oude Egyptische koningen stelselmatig de tekenen van het bestaan van voorgangers vernielden en weghaalden, dit nog altijd gebeurt in landen als Irak, Afghanistan en nu weer SyriŽ.  Op de foto staat een deel van de zg canopenkist waarin zich vier gouden kistjes bevinden met de lever, maag, longen en darmen van de farao, die goed bewaard moesten blijven voor zijn leven in het hiernamaals. Planten en dieren kregen veel plaats in de symbolen die de oude Egyptenaren gebruikten in hun opschriften, maar ook in afbeeldingen van hun vele goden.

28 februari 2013

Ondanks mijn pogingen dit te voorkomen, vliegt er de laatste tijd toch wel eens een vogel tegen ons raam. Nu is het wel zo dat er aldoor heel veel vogels in onze tuin komen vanwege het feit dat elders niet meer zoveel natuurlijks te eten valt. Maar toch, het is een ellendig gehoor een vogel tegen het raam te horen knallen. Meestal zien ze op het nippertje toch nog de gekleurde sliertjes op het raam waardoor het bij een schampschot blijft maar af en toe is het een flinke klap. Gelukkig is er nog geen vogel doodgegaan, hoewel ik daar wel voor vreesde. Deze Groenling vloog tegen het raam, viel op de bank die eronder staat en vervolgens op de grond. En daar lag hij, op de rug en hulpeloos op de tegels. Voorzichtig heb ik hem opgepakt en op zijn pootjes gezet; versuft bleef de groenling zitten. Toen ik een half uurtje later buiten ging kijken hoe het was afgelopen, was de vogel gevlogen. He, gelukkig maar, wat een opluchting! Doordat de ogen van een vogel opzij van de kop zijn geplaatst, heeft hij goed zicht naar opzij en naar achteren maar de kijkhoek naar voren is maar heel klein. Vooruit kijken wordt gedaan bij handelingen van de snavel: eten, jongen voeren, nest bouwen. Als hij vliegt, kijkt een vogel naar de grond en verwacht in het luchtruim geen obstakels. Dat verklaart ook waarom een kwart van de jonge en zes procent van de volwassen ooievaars zich dood vliegt tegen hoogspanningskabels en windmolens. Veel andere vogels en ook vleermuizen, treffen hetzelfde lot.

26 februari 2013

Ik kwam langs een boom die op het terrein van een bouwmarkt stond, en waarlangs dagelijks vele auto's komen en en weer vertrekken. De boom zat barstensvol korstmossen. Zou het een en het ander met elkaar te maken kunnen hebben? In Nederland zit teveel stikstof in de lucht. Planten die van veel voeding houden, gaan daardoor meer en harder groeien. Denk maar eens aan brandnetels en bramen. Er zijn gele korstmossen die ůůk van veel voeding houden en vanwege alle stikstof zijn die dan ook steeds meer te zien. Op bomen, stoeptegels en nog veel meer. Vroeger zag je dit soort gele korstmossen voornamelijk bij boerderijen vanwege alle mest die daar werd opgeslagen en uitgereden over de weilanden. Ondanks alle maatregelen om de stikstofuitstoot te reduceren, is er nog altijd een teveel dat als een deken over ons land ligt.

25 februari 2013

Wie smartelijk wacht op de nieuwe lente, wie het niet kan nalaten vast allerlei tuinboeken door te neuzen, plannen te maken voor een nieuwe border of wiens handen jeuken om met zijn of haar volkstuin aan de slag te gaan is hier een tip voor een bloembollengewasje dat je helemaal in de stemming brengt. Deze teer uitziende bleekblauwe bloemetjes bloeien op dit moment en zijn een echte blikvanger. De bolletjes luisteren naar de naam Scilla mischtschenkoana. Een hele mond vol maar dan heb je ook wat. Plant de bolletjes dichtbij huis, bij winterakoniet of donkere krokussen, vroegbloeiende cyclaampjes (die zijn er ook al) en je hebt een waar voorjaarsspektakel naast de keukendeur. Deze scillasoort behoort tot de meest vroegbloeiende voorjaarsbolletjes. Het is een gewas uit het noorden van Iran en de Kaukasus en is zeer geschikt voor verwildering.

24 februari 2013

Hoewel er inmiddels heel veel mensen zijn die snakken naar de lente, zijn er ook mensen voor wie de sneeuw niet vaak genoeg kan vallen. Welnu, zij krijgen ook vandaag weer hun zin. Door de traag vallende vlokken ligt er weer een luchtig kleed over onze vaderlandse bodem. Meteen zijn ook de vogels verdwenen uit de tuin hoewel ik vanmorgen al snel de voederplek vrijgemaakt heb. Lang zal de sneeuw niet blijven liggen want de dagtemperaturen gaan roet in het eten gooien.

23 februari 2013

Toen ik gisteren ergens onderweg lammeren ontwaarde, heb ik de auto even aan de kant gezet om te kijken. Er waaide een gemene gure wind en ik had te doen met de jonge dieren die op de koude, bevroren grond lagen. Een schaap kan heel goed tegen de winter dankzij de dikke wollen vacht maar deze lammetjes hadden nog maar net een bescheiden vachtje. Pasgeboren lammetjes worden meestal naar binnen gehaald en ik kon mij niet voorstellen dat deze jonge dieren zich in de vrieskou prettig voelden. Er zijn nogal wat schapenrassen; gezien de zwarte neus en idem oren van de moeder zouden het misschien Zwartneusschapen kunnen zijn, een oorspronkelijk Zwitsers ras. Deze dieren lopen zomer en winter in de bergen en kunnen dus wel ergens tegen. De ooi liet zich niet verleiden mijn kant op de kijken dus erg goed kon ik het niet zien. Lammetjes horen voor ons gevoel bij de lente maar worden nu al op grote schaal geboren, overwegend in stallen. Je ziet ze toch liever in een zonnige weide dartelen dan bibberend in de koude, maar dat is misschien weer te menselijk gedacht. Hoe dan ook, ik vond ze zielig.

22 februari 2013

Daar het toch weer een stuk kouder is geworden, komen er weer meer en meer vogels naar de tuinen. Nu zijn ook de sijsjes er en net als alle jaren weer tegen het eind van de winter. De Sijs (Carduelis spinus) is een echte zwerver en in de bossen struint hij door de boomtoppen op zoek naar zaden. De els is populair want daar zitten in de winter de elzenproppen aan, rijk aan zaden. Sijsjes zijn groepsvogels en dat is ook nu weer goed te merken. Het wemelt ervan momenteel, ik heb er nog nooit zoveel tegelijk in de tuin gezien. Opvallend is hun tamheid, als ik langzaam loop, kan ik ze tot op een meter benaderen. Hooguit kijken ze even op van de maaltijd. Vogels worden tijdens vorst natuurlijk ook aangelokt door open water en dat is in onze vijver nog steeds te vinden, dankzij de luchtpomp die weer aan is. Het voederkooitje dat alleen kleine vogels toelaat blijkt een geweldige aankoop te zijn geweest. Nu heeft ieder zijn eigen plek. Mussen en vinken zitten samen in het stuk opgehangen regengoot dat vol ligt met gemengd zaad, de sijsjes, heggenmus, roodborst en meesjes prefereren de gehakte pinda's en de voederkooi met wat ruimere openingen zit het hele stel, inclusief vinken en merels zich vol te stoppen met de uit elkaar gehakte vetbollen. Die blijven onaangeroerd hangen maar als ik ze fijnstamp zijn ze in een halve dag verdwenen. En dat alles speelt zich af vlak voor het raam. Het is genieten!

21 februari 2013

In het bos van eigenaar Twickel wordt, net als elders, momenteel veel gekapt en gesnoeid. Daarvoor worden externe bedrijven ingehuurd. Dat niet iedere werknemer van dergelijke bedrijven veel op heeft met de natuur rondom hen, bleek wel uit het feit dat bij het gezamenlijk koffie drinken de plastic bekers gewoon in het rond werden gegooid. Voor mij onbegrijpelijk dat zulke mensen niet beseffen waar ze mee bezig zijn. Van huis neem ik altijd een plastic zakje mee in mijn jaszak en plastic, glas en ook dus dit soort bekers neem ik mee en gaat thuis in de container. Overdreven? Lijkt me niet, het bos hier is een plek waar ik veel tijd mag doorbrengen en als ik mijn steentje kan bijdragen door dit soort kleine schoonmaakacties, doe ik dat als tegenprestatie. Zwerfvuil is er buiten het bos al meer dan genoeg!

20 februari 2013

Ja hoor, zij geloven het ook: het voorjaar is in aantocht. Opeens heeft ons eenzame Turkse torteltje dat dagelijks in onze tuin is, een maatje en zijn ze onafscheidelijk. Behalve met flikvlooien zijn ze ook druk met het poetsen van de veren, die zijn het zeer waard goed onderhouden te worden. Baltsgedrag van vogels kan heel spectaculair zijn. Futen en Kraanvogels zijn er beroemd door en je gelooft je ogen bijna niet als je het baltsgedrag van sommige tropische vogels ziet in natuurdocumentaires. Tijdens de baltsperiode communiceren vogels op allerlei manieren, zang, pronken, imponeren, verleiden. Allemaal manieren om een partner voor zicht te winnen. Duiven hebben geen bruiloftskleed en zingen kunnen ze ook niet. Menigeen wordt zelfs stapelgek van het non stop koeren van deze vogels. Ze moeten dus op andere manieren een partner aan zich binden. Duiven maken daarom veel werk van de ander door innig minnekozen. Ze knabbelen teder in elkaars veren, ze snavelen liefkozend en ze zitten langdurig knus tegen elkaar. Bij vogels gebeurt niets doelbewust, ze doen wat de natuur hun gebiedt te doen, in het juiste seizoen en op het juiste moment. Zo kan na het broedseizoen de liefde ook opeens weer over zijn!

18 februari 2013

Al een paar dagen zag ik vanuit huis een pimpelmeesje rondom een oude nestkast  scharrelen. Vanmorgen waren zowel man als vrouwtje druk bezig in en uit te vliegen. Het is nog niet meer dan oefenen voor het broedseizoen. Er worden indrukken opgedaan, bekeken of de behuizing wel geschikt is, en aan paarbinding gedaan. Wie nog nieuwe nestkastjes wil ophangen, moet snel zijn. De vogels komen almaar meer in de stemming voor het broedseizoen. Kijk maar eens in de bomen waar overal kauwtjes innig zij aan zij zitten met hun partners. In het bos hoorde ik de Zwarte specht en de Havik roepen. Als eerstgenoemde weer in dezelfde boom zal broeden als vorige lente, zal het wandelpad waar de beuk staat ongetwijfeld weer worden afgesloten want een broedgeval van de schuwe zwarte vogel is iets waar teveel fotografen op afkomen hetgeen grote kans op verstoring geeft.

17 februari 2013

Tijdens de grote boomvelactie, zoals ik het maar noem vanwege het vele hout dat momenteel in het bos achter ons huis geoogst wordt, worden soms echte monsters geboren. Zoals dit creatuur dat lijkt op een angstaanjagend boswezen,met een gemene uitdrukking op zijn tronie en een nare scherpe tand. Toen ik het op mijn hurken zat te fotograferen, kwamen twee houthakkers langzaam aangereden om de houtblokken in de aanhanger te laden. "Dit is nou precies de bedoeling", riep een van hen. Ook zij hadden natuurlijk dit fraaie schepsel zien ontstaan en lieten het doelbewust achter voor degene die er oog voor heeft. Dat zullen vast veel passerende wandelaars zijn.

16 februari 2013

Gisteren, om 13.07 uur hoorde ik de eerste vinkenslag van dit jaar. Zodra het wat zachter wordt buiten, krijgen de vogels een beetje de kolder in de diverse koppies. In vorige eeuwen werden vinkenmannen vaak gekooid en blind gemaakt omdat men dacht dat het arme dier dan meer en enthousiaster zong. Hoe iemand het over zijn hart verkrijgt een vogel voor dit doel de ogen uit te steken, is me een raadsel. In een nummer van het tijdschrift Nederlandsche avicultura, de dato 1886 werd geschreven: "wij vinden het blinden der vinken een noodelooze wreedheid want blinde vinken zingen niets beter dan ziende vinken. Een andere mening berust op de domheid van het volk". En zo is het maar net! Waarom zou dat rolletje gehakt met een plak spek erom eigenlijk "blinde vink" heten? Ik ga het eens vragen aan de slager, benieuwd of hij het antwoord weet!

15 februari 2013

Elk jaar ga ik tegen de tijd dat de sneeuwklokjes bloeien een kijkje nemen in Baak (gemeente Bronckhorst Gld). Ooit waren het landgoed en Huis te Baak aldaar in handen van de graven van Gelre; al in 1294 wordt het in dit verband vermeld. Het huis is vaak veranderd en verbouwd, en het geheel overgegaan in veler handen. Sinds 2007 is het landgoed in bezit van de internationale, christelijke organisatie Ellel Ministries. Een instelling gebaseerd op christelijke grondslag waar cursussen, conferenties, healings, gebedsavonden en dergelijke gehouden worden. Het landgoed is uitsluitend op afspraak toegankelijk maar ik begeef mij er jaarlijks voorzichtig een klein stukje in om me te vergapen aan de duizenden sneeuwklokjes en akonieten die de bodem wit en geel kleuren. Behalve het Huis te Baak is ook de R.K. Martinuskerk in dit dorpje de moeite waard. Een enorm gebouw met op steenworp afstand een cafť, want zo ging dat vroeger, eerst bidden dan een neutje. Het is bijna onvoorstelbaar dat een dergelijke imposante kerk staat in een plaatsje met nog geen 600 inwoners, maar ongetwijfeld zal de kerk, die een rijksmonument is, de wijde omgeving bedienen. De moeite waard om er eens te gaan kijken.

14 februari 2013

Schapen zijn nieuwsgierige dieren en als je langs een weiland komt waar ze staan, en je er even blijft staan, draait de hele kudde de koppen naar je toe en gaat je aan staan staren. Schaapachtig kijken, noemt men dat. Dit schaap had net bezoek gehad van een paar kauwtjes die in de vacht op de rug zaten te plukken. Ooit heb ik met iemand eens een schaap dat niet meer overeind kon komen weer op de poten gezet. Gelukkig ging dat goed maar het had anders gemoeten. Wij pakten het dier in zijn vacht en trokken het overeind. Helemaal fout! Je moet zo'n schaap via zijn achterwerk en de liezen omhoog tillen zodat het schaap de achterpoten weer onder zich krijgt en in zithouding terecht komt. Vanuit zitstand moet het schaap dan zelf na een poosje weer overeind komen. Nooit een, twee drie, hup overeind zetten, omdat zo de maag dan kan  omdraaien met desastreuze gevolgen. Een schaap zit namelijk wat raar in elkaar en organen kunnen kantelen of in de knel komen. Als een schaap per ongeluk omrolt, kan het niet  meer overeind komen doordat de ingewanden op longen en ruggengraat gaan drukken hetgeen tot de dood c.q. verstikking  kan leiden als het schaap te lang blijft liggen. 't Is maar een weetje!

13 februari 2013

Deze winter heb ik de goudvinken gelukkig weer wat vaker gezien en gisteren zat er een in onze krentenboom zich te goed te doen aan de knoppen. Je ziet deze vogels nooit in grote groepen maar wel meestal gepaard. Deze winter heb ik alleen maar mannen of vrouwtjes gezien, nooit een paartje en dat vond ik vreemd. Maar goed, deze Goudvink zat te knabbelen aan de knoppen van de krent. Die moeten dus al in een groeistadium zijn anders zou er niets te eten zijn. Maar toch is het nog heel vroeg en zwellen van de knoppen is nog nauwelijks te zien. Tenminste, van veraf; op een foto zie je dat dus wel. In alle stilte werkt de natuur aan de naderende lente. Fruittelers zien de vinken liever gaan dan komen, al zijn ze nog zo mooi. Het schijnt dat ze aanzienlijke schade aan fruitbomen kunnen veroorzaken. Ik gun de vinken graag veel van mijn krentenboomknopjes, hoe meer ik de vogels zie, hoe liever het mij is!

12 februari 2013

Het is jammer dat heideplanten zo uit de mode zijn. Het is Łberhaupt vreemd dat planten ook al dingen zijn die in de mode kunnen zijn. Je vindt een plant mooi of lelijk en daarbij kijk je ook naar het doel en het nut, lijkt mij. In de voor ons liggende weken kan het weer maar zo omslaan van winters naar lenteachtig en dan zullen de bijen weer gaan vliegen. Daar er nog maar weinig is dat dan bloeit, zijn vroegbloeiende heidesoorten van groot belang voor de bijen. Wellicht zouden wij als natuurliefhebbers in een verloren hoekje van onze tuin een kleine nectarkroeg kunnen maken. Als we dat met z'n allen doen, bewijzen we deze nuttige diertjes een goede dienst. Hommels beginnen al eerder te vliegen, afhankelijk van het soort winter en soms al in februari. De echte voorjaarsbijen vliegen meestal vanaf half maart. Maar het weer bepaalt uiteindelijk het tijdstip.

11 februari 2013

Steeds als het weer even zachter wordt buiten, zie je de molshopen verschijnen. Dit is er dan ook echt de tijd voor want de wintervoorraad raakt zo langzamerhand op. Een mol legt die vooral aan tegen de tijd dat de winter begint. Mollen graven hun gangen over het algemeen tussen 10 en 40 cm onder de grond terwijl de regenwormen die het hoofdvoedsel vormen zich bij vorst steeds dieper in de grond terugtrekken en daar in een soort winterslaap blijven zitten. Blijft de bodem stijf bevroren en wordt de honger te groot, dan waagt de mol zich nog wel eens bovengronds om te jagen. Zodra er een vorstloze periode volgt, komen de regenwormen weer naar boven en gaat de mol weer wat hoger zijn gangen graven. Dat is de tijd dat je de molshopen overal ziet verschijnen.

10 februari 2013

Buiten merk je overduidelijk hoe de strijd tussen winter en naderend voorjaar gevoerd wordt. Steeds meer vogels laten zich horen. De specht tikt en roffelt, de koolmezen roepen dat ze een partner zoeken en de boomklevers manifesteren hun voorjaarsgevoel door luid door het bos te roepen. Welkome geluiden waar ik erg van kan genieten. Tegelijkertijd ligt er sneeuw en zijn er in het bos steeds weer nieuwe ijsveren te vinden. Je moet er wel goed naar uitkijken want in de dunne sneeuwlaag  vallen ze niet erg op. Als de zon er op schijnt, glanzen ze als zilver zo mooi! Dat was tenminste gisteren zo, vandaag is de wereld om mij heen opnieuw bedekt door een flink pak sneeuw. Het lokt ook opnieuw de vogels naar de voedertafels en ik help ze van harte.

8 februari 2013

Hoog in een boom aan de overkant van onze straat, zag ik een koppeltje kraaien zitten. Zouden ze interesse hebben in het oude Eksternest van vorig jaar? Of beginnen de hormonen nog maar net op te spelen en moeten ze er nog even over "nadenken" hoe ze een en ander zullen gaan aanpakken? Feit is wel dat zo stilaan de natuur voorzichtig begint te ontwaken. Vooral bij de vogels is dat goed te merken, maar ook zie je her en der groen bovengronds komen. Zo zag ik in het bos dat de eerste blaadjes van het Zevenblad alweer waren verschenen. Dat het alweer een heel stuk vroeger licht wordt, is heerlijk en als de temperatuur van tijd tot tijd weer wat oploopt, hoor je de merel weer de nieuwe dag aankondigen. Want dat is de winter bij ons ten voeten uit: je kunt er niet van op aan, hij is grillig en wisselvallig en je weet nooit waar je aan toe bent!

7 februari 2013

De winterakonietjes bloeien overal volop en zelfs de sneeuw kan ze niet deren. Zolang het koud of nog tamelijk koud blijft, beschermen de kelkjes hun kostbare inhoud door de bloemblaadjes dicht te houden. Honingbijen gaan pas vliegen bij een temperatuur van minimaal 7 graden, dus het zou nutteloos zijn nu al het kostbare voedsel aan te bieden. Bovendien zit bestuiving er toch ook nog niet in voorlopig. Maar als het wat warmer wordt, is de Akoniet meteen een heel belangrijke voedselbron voor de bijen. De oorspronkelijke biotoop van de akoniet ligt in het Zuid-Europese gebergte en werd in de 16e eeuw verspreid naar andere gebieden. Het plantje aardde daar uitstekend, plant zich voort door uitzaaiing maar is toch niet in staat zich op eigen kracht op andere plekken te vestigen. Het meest tref je de Akoniet aan op oude landgoederen en buitenplaatsen. En natuurlijk in onze tuinen, waar ze graag worden aangeplant vanwege hun vroege bloei.
P.s. De link naar de petitie tegen bijensterfte, waar ik op 5 februari naar verwees, bleek een oude te zijn. Ik heb hem vervangen door de huidige.  Ook informatie hierover in mijn laatste column.

6 februari 2013

Vanmorgen, bij het opstaan, was de wereld weer wit. Toch nog een verbazend dik pak was hier gevallen dus moesten meteen de diverse voerplekken voor de vogels weer worden vrijgemaakt. In het bos was het weer sprookjesachtig mooi, vooral doordat de zon zo enthousiast scheen. Daardoor werd de sneeuw echt wit, de lucht echt blauw en voelde je je "belevingstemperatuur" vanbinnen meteen een stuk oplopen. Net als het kwik dat al snel weer veroorzaakte dat de sneeuw in dikke proppen naar beneden viel, op je hoofd, in je nek. Nou ja, dat hoort erbij.  De dagen worden weer aanmerkelijk langer en mensen merken dat dit een positieve invloed heeft op het geestelijk en lichamelijk  functioneren. Al zijn er ook wel velen die erg klagen over het grijze weer van de laatste tijd. Inderdaad is dat vaak deprimerend. Maar ach, de winter is alweer aan het korten! Tekenen van de naderende lente zijn er ook alweer. Sneeuwklok en Akoniet bloeien, de vinkenmannen hebben al een bruidskleed en de Heggenmus zingt bijna de longetjes uit zijn lijfje. Al een week lang wordt ik wakker bij het gezang van de Merel, die heeft er ook weer zin in.

5 februari 2013

Er is al veel over bericht: de petitie tegen het gebruik van het bestrijdingsmiddel neonicotine dat als mogelijke oorzaak wordt gezien van de wereldwijde bijensterfte. Hoewel er bewijzen in overvloed zijn, houdt de fabrikant vol dat het hier om een volkomen onschuldig gewas-beschermingsmiddel gaat. Blijkbaar is er teveel geld mee gemoeid het moratorium te steunen, dat voorstelt gedurende twee jaren dit middel, dat in vele vormen in de landbouw wordt ingezet,  niet te gebruiken zodat onomstotelijk vast kan komen te staan of de pesticiden  verantwoordelijk zijn voor de dramatische sterfte van heel veel bijenvolken. Zonder bijen is er geen bestuiving hetgeen desastreus is voor de bevruchting van planten, stuiken en bomen. Wereldwijd zou de voedselvoorziening in gevaar komen zonder insecten die voor bestuiving zorgen. De petitie is door heel veel mensen al ondersteund met hun handtekening. Doe ook mee!!     
http://www.avaaz.org/en/hours_to_save_the_bees/?cZdTddb

3 februari 2013

De Wilde zwaan (Cygnus cygnus) is een van de drie zwanensoorten die we in ons land te zien krijgen. Qua formaat lijken ze op de Knobbelzwaan, het verschil zit in de snaveltekening en de wilde is een stuk schuwer dan de Knobbelzwaan. De zwanen hebben een spanwijdte van 2,5 meter en zijn sterke watervogels. Ik vind ze het mooist als ze op het water drijven, zich poetsen waarbij het een gespetter is van jewelste, de vogels duiken en weer omhoog komen terwijl een fontein van waterdruppels opspat. Heerlijk om naar te kijken. Wij kunnen ze alleen zien in de winter en voornamelijk in januari wanneer er heel veel zijn. In maart vertrekken de zwanen weer naar de taigameertjes in subarctisch Rusland, IJsland en ScandinaviŽ. Echt een vogel die tot de verbeelding spreekt. Componisten en schrijvers lieten zich door de zwaan inspireren bij het schrijven van muziekstukken of poŽzie. Het gedeelte Le Cigne, uit Carnaval des Animaux is zo verbeeldend, dat je de zwaan gewoon ziet drijven op het water terwijl je naar de prachtige muziek luistert. De ballerina Anna Pavlova werd onsterfelijk door de manier waarop zij de stervende zwaan in een ballet tot uitdrukking bracht, ik had vroeger foto's van haar aan de muur van mijn kamer. Ze inspireerde mij zelfs tot het nemen van balletlessen, maar ik had geen grein talent.....

1 februari 2013

Terwijl de vrolijke gele bloemen van de Winterjasmijn na het invallen van de vorst als zielige bleke vodjes aan de takken kwamen te hangen, stond de Toverhazelaar meteen na de vorst er weer in volle glorie bij en bloeide verder alsof er niets gebeurd was terwijl de nachten toch strenge vorst lieten zien. Van knoppen is het bekend dat ze een soort antivries in zich dragen die de sluimerende bloemen, of in aanleg verborgen blaadjes behoeden voor bevriezing. Bij de naaldbomen die feitelijk ook blaadjes hebben, wordt ter bescherming voor bevriezing het water als het ware uit de naalden teruggetrokken en daarvoor in de plaats komen suikers die werken als antivries. De suikers zorgen ervoor dat het vriespunt in de naalden een heel stuk lager komt te liggen. Dat in bloei staande struiken of bomen schadevrij door strenge vorst heenkomen, was me eigenlijk nog nooit opgevallen. Een klein wondertje, en ik constateerde het met verbazing toen ik een Kramsvogel tussen de bloemen zag zitten. Ik kon er een mooi filmpje van maken maar voor een foto was toen geen tijd meer: de vogel vloog weg.

31 januari 2013

Gistermorgen liep ik ongemerkt zo ver het bos in dat ik opeens niet meer in de gaten had waar ik precies liep. Opeens schoot er een dier weg uit de begroeiing naast het pad. Het bleek een kat te zijn. Hij of zij zag er  mooi uit, het was duidelijk een kat die nog niet zo oud was. Het beest droeg een bandje: zwart of donkerblauw met witte schuine streepjes. Hij zou door het vuurwerk van vorige maand op de vlucht geslagen kunnen zijn, of wellicht heeft zijn nieuwsgierigheid hem een streek geleverd. In elk geval was het een kat die al behoorlijk verwilderd leek, hij bleek niet te lokken. Krijgt een bosopzichter hem in het vizier dan krijgt hij onherroepelijk de kogel. Tja, zo kun je ook je huisdier kwijtraken. De foto is niet scherp maar wie weet, herkent iemand uit Dieren, Ellecom of De Steeg zijn verdwenen kat erop en weet dan dat hij nog leeft en in goede conditie verkeert. Dat kan toch een troost zijn. Een halsbandje om een kattennek kan heel nare gevolgen hebben. Ik weet van een poes wiens voorpoot eronder bleef haken en die een heel nare dood stierf doordat zij niet meer naar huis kon lopen en gevonden werd langs de kant van een weg terwijl de maden uit haar lijfje kropen. Eenmaal weer thuisgebracht, stierf de poes toch nog.

29 januari 2013

Onze kater Max is niet meer. Gisteren moesten wij hem laten inslapen vanwege een falend hart.  Hij had duidelijk een verlatingsangst ontwikkeld toen hij zeven jaar geleden in het asiel werd achtergelaten en hij vond het vreselijk als wij hem alleen lieten. Toen ik hem in het asiel zag, maakte hij ondubbelzinnig duidelijk dat  hij met mij mee wilde, en zo gebeurde het. Max bleek geen zwerver maar een kat die altijd rondom het huis was. Als ik hem riep, kwam hij meteen op zijn elegante manier aangehuppeld. Met Max kon ik hele gesprekken voeren, hij moet een Siamees als voorouder hebben gehad. Ging ik weg, dan bleef hij in de struiken langs de oprit zitten wachten tot hij mijn voetstappen, mijn fiets of de auto hoorde en werd ik luid mauwend begroet: hŤ, gelukkig ben je er weer! Wij zorgden zelfs voor een oppas in huis als we op vakantie gingen. Max nam geen genoegen met mijn schoot maar wilde slapen in mijn armen. Dat was vaak lastig maar ook aandoenlijk. Max heeft bij ons een leven gehad als een prinsje. We hebben al heel veel katten gehad maar nog nooit had ik met een van hen zo'n nauwe band als met Max. We vinden het nu zo afschuwelijk stil en leeg in huis zonder deze zwarte vrijkous.....

27 januari 2013

Met de dooi die vandaag stevig is ingezet, komt er helaas ook een einde aan het vogelspektakel  in onze tuin. Elke dag dat de vorst langer duurde, verschenen er meer vogelsoorten bij het wak in onze vijver. Doordat het steentje dat onderaan het luchtslangetje was bevestigd, maar net onder het wateroppervlak hing, hielden de luchtbellen driftig het gat in het ijs open. Ik zag alleen gisteren al behalve de mussen, merels, mezen en vinken, ook sijsjes, steeds meer goudvinken (hoera!) en opeens een stel kramsvogels. Allemaal kwamen ze drinken. Bij het zien van de eerste Kramsvogel, heb ik snel een lekker appeltje buiten gelegd in een poging ze nog terug te lokken en dat ging voortreffelijk. Hoewel de Kramsvogel (Turdus pilaris) in het oosten en zuiden van ons land spaarzaam broedt, zie je hem voornamelijk in de winter als hij in de tuinen op zoek gaat naar voedsel. Het is een felle vogel die zo'n appeltje stevig verdedigt, de merel is er niks bij. Hij weet precies wie het op zijn voedsel voorzien hebben, de kleine vogeltjes laat hij met rust en die worden dan ook niet warm of koud van zijn aanwezigheid. Dat de dooi heeft ingezet vind ik prima, ik wil wel weer kleuren zien in de natuur. Maar het is jammer dat hierdoor de bijzondere vogels opeens verdwijnen. Nu dus maar weer genieten van boomklever, allerlei meesjes en de matkop!

26 januari 2013

Ik deed een lugubere vondst in het bos: een totaal afgevreten skelet van een kraai. Alleen op de kop zaten nog veertjes en om een van de lange poten zat een dichte groene ring waaraan ik kon aflezen dat deze kraai in 2005 geboren was. Het zou dus best kunnen dat de vogel ten prooi was gevallen aan ouderdom en dat de winter hem een beetje geholpen heeft. Een vrije kraai wordt meestal niet ouder dan een jaar of zes, zeven. Het lukte niet te achterhalen waar ik de gegevens van de ring kon doorgeven. Het vogeltrekstation houdt alleen gegevens bij van stalen ringen en niet van ringen die om poten van gekweekte vogels zitten. Nu hoeft deze kraai niet per se in gevangenschap gekweekt te zijn, hij kan ook gewoon uit een nest gehaald zijn om te ringen. Maar wat heeft het voor zin, als er dan na verloop van tijd  geen meldingen over vondsten kunnen worden verstuurd. Weet iemand van de lezers over dit onderwerp meer? Dan zou ik het graag vernemen. Raar woord trouwens "kweken" van vogels. Dat verwacht je toch meer bij planten?

25 januari 2013

De liefhebbers kunnen nog een paar daagjes genieten van de witte deken die Nederland onderstopt. Het is soms grappig te ervaren hoe een landschap een geheel nieuw uiterlijk kan krijgen omdat je het met andere ogen bekijkt. Het overkwam mij toen ik vanuit de trein tussen Olst en Zwolle een onafzienbaar oppervlak van landerijen ontwaarde dat ik altijd groen maar nooit in een wit sneeuwgewaad had gezien. Hier een boerderij, daar een boerderij, in de verte een kerktoren, wat bosschages en bomenrijen, en dan een heel voorzichtig zonnetje dat dapper door de gaten in het wolkendek scheen. Echt prachtig! Ik heb later me een tijdje staan te vermaken met  een kudde mussen (zoals onze 8-jarige kleinzoon ze onlangs betitelde), die in de sneeuw aan het rollebollen waren. Ze doken er met hun koppies en lijfjes in, wiebelden met hun vleugeltjes en beleefden veel plezier aan hun sneeuwbad. Ze zijn zo leuk, die vrolijke mussen!

24 januari 2013

Op weg naar Zevenaar viel het mij op hoeveel open water er  hier in het oosten nog is. Zelfs de vijver van het kleine stadsparkje in Doesburg, was nog niet geheel bevroren. Het zal de wind en de stroming ter plekke wel zijn die wakken en watertjes openhoudt. Voor vogels en andere dieren  is dit natuurlijk een zegen. Vogels eten sneeuw wanneer ze dorst krijgen maar als die er een poos ligt, en de vorst er stevig overheen is gegaan, wordt die sneeuw hard en zoeken de vogels toch liever een plek waar ze nog water kunnen drinken. Toch blijft het verbazingwekkend dat er na alle vorst van de laatste twaalf dagen nog zoveel open ligt. Onderhand wil ik wel weer kleuren in de natuur zien en voor mij mag de dooi dan ook komen. Graag zelfs!

23 januari 2013

Ahhhh, daar is er eindelijk weer eens een! Wat is hij mooi en wat ziet hij er decadent uit in zijn oranjerode verenpak.  Hij kwam net als het vrouwtje alleen maar even langs om te drinken! Als hij nu eens op hetzŤlfde moment zou komen buurten als het vrouwtje dat hier ook dagelijks komt, zouden ze misschien een "setje" kunnen vormen! Wat een vreselijk woord: setje. Het is modern Nederlands voor paartje en het woord is in de mode. Wat is dat toch met onze taal, dat allerlei uitstekende woorden moeten worden vervangen voor rare nieuwigheden. Als ik de taal van mijn kleinkinderen zou gebruiken, zou ik hier nu schrijven dat ik het vet, cool of lol vond deze goudvink te spotten! De vogels houden zich hier niet gewoon op om relaxed wat te drinken, te eten en wat te kletsen, zoals de vele mussen, nee ze komt om te chillen. Enfin, ik vond het heerlijk de Goudvink te ontwaren in de tuin en hij gaf de grauwe dag een licht randje.

22 januari 2013

Momenteel ben ik helemaal in de ban van een beer en ik moest aan hem denken toen ik voorbij deze door kinderen gebouwde hut kwam. In het begin van de winter was de hut nog bedekt met een dak van bladeren; die zijn inmiddels verdwenen. Eind december zat ik 's avonds laat wat te zappen en kwam toen in een documentaire terecht over de beer Wojtek. Oude zwartwit foto's kwamen voorbij en oude schokkerige filmpjes uit de jaren van de tweede wereldoorlog. Een aantal veteranen vertelde over hun ervaringen met de beer Wojtek, sommigen met tranen in de ogen. Ik ben toen op zoek gegaan naar informatie over deze beer en vond een boek dat vorig jaar verschenen is en geschreven werd door Aileen Orr. Deze Engelse uitgave doet een wereld voor je open gaan over die oorlogsperiode en het verhaal over "de beer die ten strijde trok". Wojtek was een verweesd berenjong dat met het Poolse leger optrok tijdens de tweede wereldoorlog, een werkelijk ongelooflijk en fascinerend verhaal! Wie de Engelse taal machtig is, doet zichzelf bij aankoop van deze pocket een prachtig verhaal cadeau. Er blijkt nog steeds een hele cultus rondom deze beer te zijn. Dit jaar krijgt hij in Schotland een standbeeld, er zijn allerlei websites over hem, en artikelen met zijn beeltenis te koop. Ongelooflijk! Waarom moest ik bij deze hut nu aan de beer denken: ik las net dat de soldaten een dergelijk onderkomen voor hem maakten.
http://www.wojtekfilm.com/enter.html

20 januari 2013

Omdat een klein zuurstofpompje in onze vijver een wak openhoudt, trekt dit onvoorstelbaar veel vogels. Het is een komen en gaan van merels, vinkensoorten, mezen enzovoort. Ook zie ik dagelijks een vrouwtje Goudvink, zonder man. Dat is best opvallend, deze vinken zie je zelden ongepaard. Een paar weken gelden zag ik een enkele man in onze tuin. Echt jammer, ze hebben tientallen jaren behoord tot de vaste tuingasten die in de winter op het voer afkwamen. Ik heb maar steeds het gevoel dat er iets met die vogels aan de hand moet zijn. Sinds in de winter van  2010 een goudvinkenvrouw in onze tuin bezweek aan papegaaienziekte (werd vastgesteld), zien  we ze nog zelden. Intussen troost ik me maar met alle andere soorten die hier hun buikjes vol eten en drinken. Winterkoninkjes schitteren door afwezigheid, ik ben benieuwd wat de tuinvogeltelling dit weekeinde oplevert, al lijkt het me een merkwaardig moment voor het tellen van vogels. Hoe kun je nu individuen tellen als ze aan de lopende band wegvliegen en terugkeren op de voerplek voor een zaadje of een pinda!  Enfin, nu maar weer wachten op de sneeuw!

19 januari 2013

In het bosgebied waar ik vaak rondloop, bevindt zich de Carolinaberg. Carolina was de enige dochter van Willem IV.  Als je op de berg (39m NAP) staat, zie je rondom in stervorm 11 lanen lopen. Ooit waren dat er 14 en op de top van de "berg" stond meer dan een eeuw een oude Lindeboom. Die is allang ter ziele en meermalen vervangen. Laatstelijk door een jonge beuk, als ik het goed heb. Het bosgebied is eigendom van Twickel en draagt dezelfde naam als het parkgedeelte dat in bezit was van de diverse prinsen van Oranje Nassau. Er stond daar ooit een jachtslot waarvandaan de koninklijke lieden de bossen in gingen om te jagen. Er liep vandaar een laan rechtstreeks naar een jachtslot op de Ginkelse heide. Toen de jagende adel  elk zwijn in de bossen van het leven had beroofd, werd besloten om vanuit Duitsland een nieuwe lading aan te voeren. Met alle gevolgen van dien! Je zou kunnen stellen dat het de schuld van de Oranjes is geweest dat hier nu  jaarlijks zoveel zwijnen moeten worden afgeschoten. In de zomer zitten Jan en alleman op de bankjes in de hoop dat zich zwijnen vertonen. Doordat die telkens een andere laan oversteken, trekken ze veel bekijks. Ook van fotografen die hier veelvuldig rondlopen. Nu liggen de bankjes verstild in de sneeuw, geen mens die er voorlopig nog op gaat zitten.

18 januari 2013

In heel veel tuinen in Nederland hangen dit soort pindakaaspotten voor de vogels en de industrie ziet meteen een gat in de markt! Er zijn nu potten pindakaas te koop die speciaal vervaardigd worden voor vogels. In tegenstelling tot de gangbare pindakaas, is er daarmee een product te koop zonder zout waarin ongebrande pinda's gebruikt worden in plaats van gebrande die minder voedzaam zijn. Pinda's zijn ware energiebronnen, prik er maar eens een op een vork en steek hem aan, dan is dat duidelijk te zien. De vogelpindakaas is natuurlijk niet goedkoop, de potjes kosten drie euro. Onbegrijpelijk is dat niet helemaal, een product dat in een kleine oplage gemaakt wordt, en ook nog voor een korte periode, is altijd duurder dan iets dat massaal kan worden geproduceerd en verkocht. De pindakaas is te koop bij tuincentra en dierenwinkels. Vooral in gebieden waar nog veel sneeuw ligt, en ook rondom bevroren wateren, hebben de vogels het heel moeilijk nu. Het is daarom verstandig het voer toegankelijk aan te bieden zodat vogels niet hun kostbare energie moeten verspillen aan het loshakken van pinda's aan snoeren of in netjes. Geef ze los, hak ze fijn, net als de vetballen. De laatste hangen onaangeroerd in de tuin maar als ik ze fijnhak zijn ze in een ommezien verdwenen. Vinken, mezen, roodborst, heggenmus, zwarte mees en matkop, ze eten het in een ommezien weg terwijl je de meeste van die vogels nooit ziet op pindasnoeren en pindanetjes. Geraspte kaas gaat er ook in als koek.

17 januari 2013

De paden in het bos zijn overal belopen maar af en toe kom je nog stukken tegen waar niemand zijn voetprint heeft achtergelaten. Zelfs geen hazenpootjes of zwijnenhoefjes stapten hier. Dan is het sneeuwdek zo mooi en maagdelijk dat je er bijna niet overheen durft te lopen. Zou de zon schijnen, dan zou het nog mooier zijn maar die hebben we hier dagen al niet meer gezien. Afhankelijk van waar je loopt, kan het heel stil zijn. Je hoort alleen jezelf, of een schreeuw van een enkele Gaai, de tijd lijkt er stil te staan. Maar dan hoor je opeens iemand naderen en het lawaai van de loopstokken verstoort het sprookje. Je bent helaas weer terug in de mensenwereld.

16 januari 2013

Nu er weer sneeuw ligt zoeken vogels meteen de voertafels op, voor zover ze dat al niet deden. De merel eist zelfs zijn deel op door demonstratief naar binnen te kijken, alsof hij zeggen wil "komt er nog wat van!". Er is geen enkele andere vogel die dat doet; zou de merel dus slimmer zijn dan zijn soortgenoten? Zodra het licht wordt, hoor ik al het geklok van de merels, hun maagjes zijn leeg en ze willen gevoerd worden. Zodra ik de gordijnen open, zie ik het stel al zitten, het zijn er negen. Als ik wat fijngesneden brood heb gestrooid, begint het geruzie. De bak met rozijnen, havermout en universeelvoer is inmiddels ook weer gevuld dus er is genoeg. Het mag niet baten, ze blijven elkaar maar verjagen. De Merel was ooit een bosvogel maar hij is in de loop van de tijd een cultuurvolger geworden. Slim moet hij dus wel zijn. Het valt ons op dat dit jaar geen duif te zien is in de tuin, een uitzonderlijke situatie want altijd waren de dikke dollies present in de winter.

15 januari 2013

Over de damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen (duingebied in eigendom van Gemeente Amsterdam) is al veel geschreven. Er zijn er teveel en de herten zorgden voor overlast doordat ze uit hun overvolle leefgebied liepen om elders voedsel te zoeken.  Ze vergrepen zich aan planten in tuinen, vernielden plantsoenen en veroorzaakten ongelukken in de bebouwde kom van Zandvoort. Bewoners van omringende gemeenten en ook de Provincie Noord-Holland waren voorstanders van afschot van een deel van de populatie maar een meerderheid in de gemeenteraad van Amsterdam was er tegen en er werd als alternatief een groot hek geplaatst om het gebied, teneinde de dieren binnenboord te houden. Het gevolg is dat er sinds het voorjaar, toen het hek geplaatst werd, al 80 damherten verhongerd zijn. De Vereniging Het Edelhert schat dat er in het leefgebied ruimte is voor hooguit 1.800 damherten maar er lopen er naar schatting ongeveer 1.000 meer. Deze vereniging zorgde er in de jaren negentig  voor dat het Damhert in ons land niet uitstierf. Dit verhaal staat te lezen in het recente nummer van weekblad Elsevier en sluit aan bij mijn laatste column. Het is vergelijkbaar met de situatie op de Veluwe en in de Oostvaardersplassen en zo zie je maar weer dat door toedoen van de mens dieren een hoop leed wordt aangedaan! Foto: met toestemming overgenomen van een Engelse website.

14 januari 2013

Vinkjes scharrelen het liefst op de grond naar voedsel en op de voedertafel zullen ze dan ook niet snel verschijnen. Speciaal voor de vinkachtigen hang ik dan ook elke winter mijn regengoot op en vul die met zaden. Bij de bouwmarkt kun je hem kopen en altijd is het succes groot. Met vele tegelijk zitten de vinken, de groenlingen en ook de mussen gezellig in de goot op hun dooie gemak de zaden te verorberen.  De Vink (Fringilla coelebs) die ook luistert naar de naam Boekvink zie je heel veel in het bos. Boek is een oude naam voor bos. Op praktisch elk bospad zie je ze op de grond rondscharrelen. De man is inmiddels al mooi op kleur gekomen, het vrouwtje moet het met minder doen, zoals vaak in de natuur en altijd om praktische redenen. Overal in de natuur wordt  ver vooruit gewerkt. Als het broedseizoen daar is, moeten de  mannen in hun mooie verenpakjes de vrouwtjes zien te verleiden en de paartjes gevormd worden. Sommige vogels zijn daar al druk mee bezig.

13 januari 2013

Afgelopen donderdag zag ik in een tuin dit plantje volop bloeien. Na enig speurwerk bleek dat de Arabis proccurens te zijn. De Nederlandse naam is Rijstebrij of Randjesbloem. Normaal bloeit het van maart tot mei maar in dit zachte begin van de winter deden sommige planten wat het weer hen gebood te doen: groeien en bloeien. Het is altijd jammer als ze worden afgestraft wanneer de vorst daar een eind aan maakt. Meestal komt het in het voorjaar dan wel weer goed maar dan moet de vorst niet plotsklaps heel streng worden, zoals vorig jaar. Nou ja, het was een aardig intermezzo, al die enthousiaste bloei van vooral Toverhazelaar, Winterjasmijn, Madeliefjes, Hazelaar en Els. Verrassend als het weer altijd is, worden we weer met de neus op de feiten gedrukt: het is volop winter en het voorjaar was gewoon nog niet aan de beurt! De winterliefhebbers hopen de schaatsen nog onder te kunnen binden! Ze staan al in de startblokken te popelen, helemaal met de zon die vandaag zo vrolijk schijnt.

12 januari 2013

Tijdens mijn bosrondje zag ik gistermiddag dat er weer veel ijshaar of ijsveren te zien waren. Van de weersomstandigheden hangt het af of ze kort zijn of mooi lang uitgegroeid. Het waren nu bescheiden exemplaren. Hoe vaak je ook in de natuur komt, en hoe vaak je ook mooie dingen ziet, het verveelt nooit en ook kan ik het nooit nalaten er een plaatje van te schieten. Wat mij wel altijd weer verbaast, is dat ik nooit mensen zie die naar zo'n wit verschijnsel toelopen om te kijken wat hier aan de hand is. Ik spreek wel eens wandelaars aan om te vragen of ze weten wat hier te zien is. Zelden komt het voor dat iemand het antwoord weet, meestal zagen ze het niet eens.

11 januari 2013

Gistermorgen om 08.14 uur hoorde ik voor het eerst dit jaar meneer Koolmees roepen. Het betekent dat de weer langer wordende dagen, hoe miniem ook, de hormonen in zijn lijfje weer wakker schudden.  Al in deze tijd wordt voorzichtig gezocht naar een vrouwtje waarmee in het voorjaar voortgeplant kan worden. Man en vrouw proberen elkaar intussen uit: passen ze goed samen, reageren ze goed op elkaar?  In een later stadium gaat zij het mannetje voor de zekerheid nog even  testen of hij al dan niet zijn vaderlijke voerplichten goed kan vervullen. Daartoe gedraagt ze zich als een jong meesje en bedelt bij hem met trillende vleugeltjes om een hapje. Als hij slaagt, mag hij blijven. De voorjaarsroep klinkt als iets van ti-ti-tuu, en het tuu klinkt een toontje lager dan het ti-ti. Ook hoor je hem de naam van het vrouwtje roepen; je kunt het niet missen: elk koolmeesvrouwtje heet Miepie, let maar op.

10 januari 2013

Vanmorgen vond ik in onze tuin onder een struik een heleboel leeggegeten huisjes van segreinslakken. Zonder dat ik het wist is hier een helper aanwezig. Ik verdelg zelf geen slakken maar wordt graag geholpen door een dier dat zijn natuurlijke behoeftes volgt. Maar dit is geen smidse van de Zanglijster. Ik vermoed dat het de verzamelplek is van een of meerdere woelmuisjes. Zij hebben de neiging om alles wat eetbaar is op een hoop te leggen. Toch heb ik over het verband tussen muizen en lege slakkenhuizen nog nooit iets gelezen. Een lijster slaat slakkenhuisjes kapot op een steen / smidse  om makkelijk bij zijn doel te komen: de slak die er in zit. Hier lag niets van steen in de buurt en de huisjes bleven heel. Afgelopen zomer vond ik onder een omgekeerde kruiwagen op mijn volkstuin een nog veel grotere verzameling van lege slakkenhuisjes. Ook geen steen te zien. Vandaar dat ik concludeer dat het muizen moeten zijn geweest die dit slakkenkerkhofje op hun geweten hebben.

8 januari 2013

Het is niet ongewoon dat de Hazelaar al bloeit, soms begint dat al in december bij zachte temperaturen. De katjes bestaan uit een heleboel manlijke bloempjes die overvloedig stuifmeel produceren. In de oksel van de takken zitten de vrouwelijke bloemen, hier goed te zien. Veel van het stuifmeel wordt door de wind verspreid, daaraan ontleent de Hazelaar ook de naam "windbestuiver". Er zijn geen bijen nodig om de bloempjes te bevruchten want er stuift zoveel pollen van de katjes dat er altijd genoeg op de vrouwelijke bloempjes terecht komt om die te  bevruchten. Als dat gebeurd is, kan begonnen worden aan de aanleg van de hazelnoot. Voor bijen die soms al vroeg rondvliegen, is de bloeiende Hazelaar natuurlijk een zegen. Want buiten deze struik is er in de natuur nog niets te vinden waar de insecten wat aan hebben. Bij ons op tafel staat nu een vaasje met hazelaartakjes, bloeiende Toverhazelaar en Winterjasmijn. Heerlijke voorbodes van de lente, al mogen we niet te vroeg juichen natuurlijk! Wat de natuur betreft mag het ook best een beetje minder maar dat zal vast binnenkort wel gebeuren.

7 januari 2013

Tom zag twee wilde zwijnen en was er zo van onder de indruk dat hij daarvan een melding maakte in het gastenboek. Wij maken het wel vaker mee, de opwinding bij het zien van "echte wilde grote zoogdieren" in het bos, als wij met gasten een wandeling maken in het bosgebied achter ons huis. Dat is altijd weer leuk en doet je beseffen hoe bevoorrecht wij zijn deze dieren regelmatig tegen te komen. Af en toe zie ik in deze tijd nog wel eens een hongerig zwijn lopen, op zoek naar voedsel. Meestal gedragen zij zich erg schuw, want behalve hun fysieke nood worden ze ook opgejaagd door jagers die hun metgezellen afschieten. Eigenlijk leven zwijnen in ons land onder erbarmelijke omstandigheden. Slechts een paar maanden per jaar kunnen ze in echte vrijheid leven, het grootste deel van het jaar lopen ze de kans op een kogel. Zelfs de jonge biggen.
Eigenlijk is er voor deze beesten geen bestaansrecht in Nederland, een aantal wordt slechts getolereerd, de rest moet worden verdelgd. Vinden tenminste mensen met bepaalde opvattingen.

6 januari 2013

Naar aanleiding van een bewering over de nieuwe natuurwet, die ik gisteren in dit dagboek deed, werd ik door een oplettende lezer vriendelijk doch corrigerend op de vingers getikt: het gedrocht van Bleeker werd door het vallen van het vorige kabinet controversieel verklaard en de Tweede Kamer gaat de nieuwe Wet Natuur binnenkort definitief behandelen en hopelijk aanpassen. Dat heeft men tenminste beloofd. Dus tot nu toe geldt nog steeds de oude regel: niet kappen in het broedseizoen. Als er gekapt wordt in het bos, blijft er een onvoorstelbare troep achter. Het zou heel veel kosten om al die resten van wat eens bomen waren, op te ruimen. Niet zo lang geleden las ik dat er een nieuwe energiemaatschappij is die dit resthout graag wil verwerken. Daarover zijn nog gesprekken gaande. Helaas ben ik de naam van deze maatschappij vergeten maar we horen er vast nog over. Voor de grotere dieren in het bos zou het een welkome verbetering zijn!

5 januari 2013

Er wordt flink gekapt in op het Twickelse landgoed. In het bos zie je dat dit op bepaalde plekken een uitstekende ingreep is, ergens anders vraag je je weer af waarom zo'n prachtige Beuk als hier op de foto, omgezaagd moest worden. Tot voor kort was het voorschrift dat gekapt mocht worden tot aan het broedseizoen van de vogels. Sinds Bleeker zijn nieuwe natuurwet er doorheen wist te jassen, hebben de vogels geen enkele bescherming meer en moeten ze maar hopen dat degenen die bos- en andere gebieden beheren, de natuur ter wille zullen zijn. Er gelden nu uitsluitend nog beschermende regels voor soorten die met acuut uitsterven worden bedreigd. Uiteindelijk moet wel de schijn bewaard blijven richting Brussel, dat in ons land verantwoordelijk wordt omgegaan met de fauna! Wat dit voor allerlei diersoorten betekent, laat zich raden! Zelfs kwetsbare soorten zijn aan de willekeur van anderen overgeleverd. Afgaande op de vaart die in het kappen in "mijn achtertuin" gezet wordt, vertrouw ik er op dat het hier wel goed komt!

4 januari 2013

Wat zit die Vink daar toch steeds te eten, dacht ik bij het zien van de vogel die iets op at waaraan witte sliertjes zaten. Ach, natuurlijk, het waren uitlopende zaden. In deze veel te hoge temperaturen voor de tijd van het jaar, plus al dat vocht, houdt de plantenwereld zich niet aan de voorgeschreven rust die bij dit jaargetijde past. Dovenetel, Vogelmuur, Stinkende gouwe, er loop van alles uit en groeit er lustig op los. Vanmorgen zag ik de eerste witte bloemknoppen in de bolletjes van de Sneeuwklok. Het zijn geen gecultiveerde maar wilde bolletjes. Als dat allemaal maar goed gaat als onvermijdelijk de winter nog zal toeslaan. Het zou een wonder zijn als dat niet gebeuren zou maar voorlopig schijnt dat er niet in te zitten.

3 januari 2013

Er is zo langzamerhand wel heel erg veel regen gevallen gedurende de laatste weken! Paden die ondanks fikse regenval goed begaanbaar bleven, blijken het vocht ook al niet meer te kunnen verwerken, of slechts moeizaam. Hierdoor wordt het lopen op de paden hier en daar wel wat onaangenaam want je moet je aldoor een weg zoeken. Daarbij maakt de leem in de grond dat je ook nog goed moet uitkijken niet uit te glijden. Maar goed, eens komt het weer allemaal in orde, zullen we maar denken. Hoe het ook zij, al die regen is heel bevorderlijk voor de stijging van het grondwaterpeil. En dat is een goed ding, aangezien veel bomen het op en langs de Veluwe moeilijk hebben door verdroging, en hun wortels soms niet meer het grondwater kunnen bereiken. Dus: every cloud has its silver lining, zoals de Engelsen zeggen.

2 januari 2013

De rust is weergekeerd in het land en de vogels kunnen weer ongestoord slapen zonder door het oorverdovende kabaal van hun rustplekken te worden opgejaagd. Ik las op een Engelse website dat er tijdens vuurwerk veel vogels zich doodvliegen doordat ze niets zien en overal in paniek tegenaan vliegen. En ook hun fijngevoelige gehoor zou er schade door oplopen. Zou daar ooit werkelijk onderzoek naar zijn gedaan? Toen ik mijn 10-jarige kleinzoon belde om te vragen hoe vuurwerk ginds verlopen was, vertelde hij dat hij met zijn broertje en vader ook het een en ander had afgestoken. Ik zei hem dat het in onze directe omgeving verbazingwekkend rustig gebleven was en alle straten om ons heen brandschoon waren. Waarschijnlijk zal de slechte economische situatie wel hebben meegespeeld, opperde ik. Waarop hj tegen me zei: "nou oma, er is anders wel voor 70 miljoen verknald!". Eigenlijk is dat ontstellend veel geld dat in een uurtje in rook is opgegaan. Tel daarbij de kosten op van alle maatschappelijke zaken als  preventie, bewaking, vandalisme. Denk daarbij aan al die mensen die werden ingezet en niet thuis konden zijn bij hun familie, de hulpverleners de bestookt werden met zwaar vuurwerk. Alles voor ťťn nacht!

1 januari 2013

De eerste dag van het jaar 2013 is niet meer dan een cijfer op de kalender. Er verandert niets, het is geen belangrijk gegeven in de natuur, zoals de jaargetijden een veranderende ontwikkeling aankondigen; het stelt eigenlijk niet zoveel voor. Of je zou je moeten verheugen op de dagen die weer gaan lengen en het licht dat weer terugkeert. Het is ook ongewis wat de natuur te wachten staat. Vorig jaar was het net als nu ook zacht waardoor de bomen en struiken niet in winterrust gingen en de sapstromen op gang bleven. Tot de natuur een reuze klap werd uitgedeeld door een ijskoude nawinter die in betrekkelijk korte tijd heel veel schade toebracht waardoor knoppen bevroren en planten en struiken dood gingen. Er waren op veel plaatsen in ons land geen appels of peren, en er in de herfst bleek dat er niets te eten was voor vogels en zoogdieren. Dat is dan ook mijn wens voor dit komende jaar: dat we dit niet opnieuw gaan meemaken!

30 december 2012

Tijdens een wandeling vond ik gisteren een exemplaar van de  Kleverige koraalzwam (Calocera viscosa). Een soort die behoort tot de trilzwammen. Het koraalzwammetje kan een paar takjes hebben maar ook heel veel en ook meer of minder vertakt zijn. Het is doorgaans te vinden van de vroege herfst tot in het begin van de winter. Deze zwammetjes groeien op dood naaldhout. Je hart springt bijna op als je momenteel iets kleurigs op de bosbodem ontdekt want de dikke bruine  bladerlaag overdekt alles. Het valt me op dat er geen nachtvlinder te zien is, hoe ik ook de boomstammen afspeur. Het zou kunnen komen door alle regen die deze tere wezentjes gewoon weg heeft gespoeld, maar zeker weten doe ik het niet.

29 december 2012

Eindelijk weer eens een heldere dag waarin zowaar de zon telkens even tussen de wolken glipt. Zodra haar stralen de bodem bereiken, ziet de wereld er meteen een stuk vriendelijker uit en voel je ook in je binnenste de kaarsjes  weer oplichten, zo lijkt het wel. Dieren laten zich maar weinig zien, af en toe een naar voedsel zoekend eenzaam zwijn of af en toe een paar edelherten. De herten voeden zich met boombast van gekapt hout. De gevelde stammen zijn soms van boven tot onder van hun bast ontdaan. De zwijnen zoeken naarstig naar iets eetbaars, overal in het bos wordt in de grond gewroet, vaak totdat de boomwortels bloot liggen. Arme beesten! Ze hebben nog een hele winter te gaan en vele zullen als gevolg van voedselgebrek komende maanden  het loodje leggen.

28 december 2012

De laatste week vliegen er grote groepen ganzen over ons heen. Uit de verte hoor je ze al aankomen, altijd kwebbelend met elkaar. Dat heeft de functie de groep bijeen te houden, de leider aan te moedigen en wie weet, vinden ze het ook wel gezellig. Hun foerageergebieden zijn totaal verdwenen onder water en ze zoeken op de hoger gelegen plekken of daar nog iets te eten valt. Een gans eet normaliter per dag een pond gras. Het heeft echter zoveel geregend dat ook die plekken drassig en gedeeltelijk nat zijn. En er komt nog meer regen. Tijdens de jaarwisseling weten de ganzen van ellende  niet waar ze het zoeken moeten en hoor je ze massaal, angstig en luidruchtig rondvliegen. Door de  dampen van het vuurwerk raken ze hun oriŽntatievermogen kwijt.  Grote benauwdheid is hun deel, ze kunnen niet anders dan giftige vuurwerkstoffen inademen en de hele nacht blijven ze in paniek rondvliegen.

27 december 2012

De IJssel is, net als in alle jaren, weer buiten haar oevers getreden en het water heeft de uiterwaarden volledig overstroomd. Zover het oog reikt, is water. De gemeente heeft diverse delen van de uiterwaarden afgesloten om het wild in alle rust een uitweg te bieden te vluchten naar hoger gelegen delen waar het veilig kan verblijven. De gewoonte om weilanden te voorzien van paaltjes met prikkeldraad ertussen, teneinde het vee binnen een gewenst gebied te houden, blijkt tijdens deze omstandigheden rampzalig voor de dieren. Al zwemmend en vluchtend raken reeŽn en hazen er in verstrikt en gaan een afschuwelijke dood tegemoet. Er zou een verordening moeten komen om in de uiterwaarden langs de rivieren boeren te verplichten in de winter het prikkeldraad te verwijderen.

24 december 2012

 Met deze mooie man Goudvink die gisteren zat te peuren uit de zaadjes van de Gulden roede, wens ik alle lezers van dit dagboek fijne en warme Kerstdagen toe. Wie weet is daarbij ook de gelegenheid wat aandacht te schenken aan een medemens die eenzaam is, want deze dagen wegen voor hen zwaarder dan ooit.
 

22 december 2012

Dat het kerst wordt, zullen we weten! Wat een decadente overvloed in de supermarkten, ik vind het gewoon weerzinwekkend. Waarom moet een mens met kerstmis opeens allerlei exotische vleessoorten eten, vlees dat van overal op de wereld hierheen wordt vervoerd. Allerlei vruchten die je anders niet ziet, alsof we er al niet genoeg hebben. De kerststerren worden met bakken tegelijk aangevoerd en na de kerst wil niemand ze meer hebben. Op de radio wordt actie gevoerd om elders in de wereld baby's van de hongersnood te redden, en hier geven mensen kapitalen uit aan voedsel voor een overdadige kerstdis. Ik kan het niet helpen, dit commerciŽle gedoe vind ik afschuwelijk. Wat een verschil met de tijd die ik als kind nog heb meegemaakt. Geen kerstboom die al na sinterklaas in huis verscheen of de hele dag brandde en bij ons thuis zaten er echte kaarsjes in. Als ze  's avonds werden aangestoken moesten wij doodstil blijven zitten en stond er naast de stoel van mijn vader een emmer water voor de zekerheid en dat vonden wij ontzettend spannend. Zo zaten wij daar te genieten als mijn vader daarbij een mooi verhaal verzon.  Er hing een bijzondere sfeer in huis en we aten gewone maar lekkere gerechten, met appelmoes met slagroom toe en daarop een mooi chocoladen kerstblaadje. Mijn moeder dekte de tafel met een wit laken en daar bond ze rode linten om. En wij verheugden ons enorm op de kerstdagen. Tegenwoordig is alles gewoon en de kinderen van nu  weten niets van het gevoel dat wij vroeger hadden. De kinderen van nu ervaren ook niet meer dat ooit de zondag een andere dag was dan de rest van de week, behalve dat ze niet naar school hoeven. Wat ben ik blij dat ik de tijd van weleer nog heb meegemaakt en wat een gemis voor de kinderen van nu voor wie alles gewoon is en bijna alles verkrijgbaar. Eigenlijk een prachtig woord: weleer!

21 december 2012

Aan roodborstjes zou je een hekel krijgen door Engelse kerskaarten,
een weeŽ wereld van sneeuw en carols en kraalogen
en een rood dat nergens op lijkt.
Gelukkig is het roodborstje een heel nijdasserig vogeltje,
ach nee, dat is ook al weer vermenselijkt..
Blijft: een vogeltje met een steenrood keeltje dat meestal nogal snerpend zingt
maar dat soms, in een goudgroen voorjaarsbos
zorgt voor een duet van zulke zuivere nostalgische zilveren watervallen klank
dat je het alles vergeeft, de kerstkaarten en het vechten en het rode borstje.
(Hans Warren)

 

 

 

 

naar boven