Natuurdagboek

 

Winter  Lente  Zomer  Herfst
 2009/2010
 2010/2011

 2011/2012
 2012/2013

 
2013/2014
 
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013

 2014
 2015
2009
2010
2011
2012
2013
2014
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013
 2014
   

 

Winter 2014/2015

 

 

19 maart 2015

Mijn eerstelingen van dit jaar. Het Groot hoefblad (Petasites hybrides) in volle bloei, maar ik ontdekte hem nu pas. Alleen de bloemen zijn nog maar te zien, later volgen de enorme bladeren. De plant wordt wel eens "allemansverdriet" genoemd omdat hij ondergronds enorm wortelt en grote oppervlaktes beslaat. Langs de waterkant is dat een mooi gezicht. Het eerste deel van de Latijnse naam verwijst naar het woord "petasos" , een grote vilten hoed die door Griekse herders gedragen werd. In de volksgeneeskunst werd de wortel gebruikt voor allerlei kwalen maar recenter onderzoek heeft aangetoond dat in de reguliere geneeskunst het Groot hoefblad waardevol kan zijn bij de vervaardiging van middelen tegen o.a. migraine.

In onze vijver ontdekte ik gisteren dit vrouwtje van de Gewone pad (Bufo bufo). De pad wordt gerekend tot de kikvorsachtigen. In de lente komt hij naar het water om te paren, nadat hij zich gedurende de winter ergens diep in de bodem verschanst heeft. Bij het vroege spitten van land of tuin is het daarom altijd oppassen geblazen. Het is afschuwelijk als je ontdekt dat je zo'n beestje met je spade doormidden gesneden hebt. Op de volkstuinen komt dat wel eens voor. Overal waar watertjes zijn die dichtbij autowegen liggen, worden nu schermen langs de weg gezet om te verhinderen dat padden tijdens hun jaarlijkse trektocht naar het water worden doodgereden. Elk jaar weer worden er ontstellend veel van deze amfibieŽn geplet onder autobanden. Heel vaak zeult het vrouwtje een mannetje op haar rug dat zich met zijn speciale paringsknobbels op de voorpoten aan het vrouwtje heeft vastgeklemd. IJverige natuurvrienden helpen de padden heelhuids naar de overkant. Mooi werk!

En ziedaar, ook het eerste vrouwtje van de Bruine kikker is in de vijver gearriveerd. Nu maar wachten tot de mannetjes verschijnen en het gezellige geknor dag en nacht weerklinkt. Een zacht regenbuitje en temperatuur boven de tien graden zijn ideaal om de dieren naar het water te lokken. Regen zou trouwens ook heel goed zijn voor de rest van de natuur want het is alweer een aardig tijdje droog terwijl ook de planten willen groeien.

Op mijn volkstuin zag ik gisteren de eerste koekoeksbloemen in bloei staan. Ik geloof niet dat ik dat eerder al zo vroeg gezien heb. Heerlijk dat er weer steeds meer te beleven valt buiten!

18 maart 2015

Als de dagen maar even weer mooier en warmer worden, maken de insecten hun rentree. Dit zijn zweefvliegen met de naam Pyamazweefvlieg of Snorzweefvlieg (Ejpisyrphus baleatus); ze  hebben nog wat namen maar deze zijn de bekendste. Slanke langwerpige zweefvliegen die de gewoonte hebben stil te hangen in de lucht om dan weer een stukje verder te vliegen. Deze groep insecten is vaak opvallend gekleurd en met hun tekening bootsen ze andere insecten na die gevaarlijker zijn dan zijzelf. De zweefvlieg imiteert bij voorbeeld een wesp. Mimicry heet dat. Je ziet deze insecten veelal op bloemen waar ze met hun tong nectar uit de bloemen peuren.

Op ons terras zag ik een gitzwarte kever die snel onder een verdord blad kroop dat daar lag. Dat moest dus een schaduwminnaar zijn, leek me. Nadere inspectie leerde dat het ging om een Stinkende kortschildkever (Ocypus olens). Op het eerste gezicht zou je niet vermoeden dat dit een kever was; hij heeft een langwerpig lijf en lange tasters op zijn kop. Gewoonlijk hebben kevers dekschilden die hun hele lichaam bedekken maar deze heeft heel korte, vandaar de naam. Ze leven in de strooisellaag van de bodem, zitten vaak onder bloempotten, hout en dergelijke en leven van kleine ongewervelde diertjes, slakken en regenwormen. De kever is een gemeen bijtertje als hij zich bedreigd voelt. Als dat niet genoeg is kan hij uit kieren bij zijn anus ook nog een stinkende vloeistof spuiten. Daartoe kromt hij zijn lichaam omhoog als een schorpioen en ziet er zo heel dreigend uit. Hij heeft het twijfelachtige genoegen om in mythisch bijgeloof verondersteld te worden dat hij iets te maken heeft met de duivel. In Engeland draagt hij zelfs de naam Devil's coach horse beetle.

Het Lieveheersbeestje behoort tot de eerste kevertjes die in het voorjaar tevoorschijn komen. Sommige die het plan hadden binnenshuis te overwinteren en zo aan de winter te ontkomen, vind je nu dood op de vensterbanken. Het was een mislukte missie! Buiten overwinteren de kevertjes vaak samen in een plantenpol of onder een laag blad. Het grappige van deze soort is dat mensen er niets op tegen hebben ze over hun hand te laten kruipen maar dat ze griezelen van al het overige insectenspul dat met veel pootjes rond krioelt en vaak veel mooier is om te zien.

16 maart 2015

Ondanks het feit dat ik alles doe om te voorkomen dat vogels tegen onze ruiten vliegen, gebeurde het na lange tijd toch weer een keer. Met een geweldige bons knalde er een tegen het glas en ik zag hem vallen. Uit vrees een dodelijk gewond vogeltje aan te treffen, waarschijnlijk met een gebroken nek, ingedrukte borstkas of kapotte snavel, bleef ik binnen en wilde niet gaan kijken. Er was toch niets meer aan te doen, dacht ik.

Na een half uurtje toch maar even naar buiten om te kijken welke vogel het betrof. Met opluchting zag ik hem zitten tussen een houten balkje en een bloempot: een vink. Zijn oogjes glansden, hij zat op zijn pootjes, duidelijk bij te komen van de klap. Om hem geen extra stress te bezorgen bleef ik een flink eind bij hem vandaan. Vogels kunnen enorm in shock raken en het beste kun je ze maar op een rustige veilige plek neerzetten. Het duurt ongeveer een uur voor ze weer in staat zijn weg te vliegen, tenzij ze toch te gewond zijn. Zo is tenminste mijn ervaring. De vogels zijn momenteel enorm druk. Ze vliegen elkaar achterna, jagen elkaar weg en soms verliezen ze daarbij de veiligheid uit het oog en kijken ze niet goed uit waar ze heen vliegen. Het hoort allemaal bij het typische voorjaarsgedrag. Voor het raam heb ik voor de zekerheid de luxaflex maar een stukje laten zakken om de weerspiegeling in het glas wat minder te maken.

Over het bijvoeren van vogels kun je van mening verschillen. Ik doe het , en ook nog steeds. Het weer verschilt van dag tot dag, de nachten zijn nog altijd  fris en zo heel veel insecten zijn er nog niet, laat staan eitjes en rupsjes. De vetbollen die in hun geheel nauwelijks in trek zijn stamp ik uit elkaar en presenteer ze op een voerschaaltje. Succes verzekerd. Als de bollen in deze vorm makkelijker te behappen zijn, blijkt het een nuttige, zeer energierijke lekkernij  voor veel meer vogelsoorten. Zelfs het fijne snaveltje van de roodborst weet er weg mee. De vetbollen zijn nog steeds niet aan te slepen en vinden gretig aftrek. Laat de vogels dus maar gerust in een goede conditie komen, hun broedseizoen staat weldra voor de deur en kost heel veel energie.

De Sperwer komt de laatste tijd regelmatig langs. Als een flits vliegt hij aan en gaat in de boom doodstil zitten kijken of er ergens een prooi te slaan valt. Het mannetje van de sperwer is opmerkelijk veel kleiner dan de vrouw. Ik zie ze pas verschijnen als de winter al een aardig eind op weg is. Misschien krijgen ze dan pas door dat vanwege al die voederhuisjes en -tafels een behoorlijke concentratie van prooien aan te treffen is. Pas in mei gaan ze broeden, later dan de Havik die er eind deze maand al aan begint. Sperwers vangen kleine vogeltjes maar het grotere vrouwtje slaat ook met gemak een merel of kleine duif. Het is vastgesteld dat deze mooie roofvogels hun broedtijd afstemmen op het voorkomen van jonge uitgevlogen meesjes. Als de jonge sperwers uitvliegen is er een enorm aantal vogeltjes in hun magen verdwenen. Maar de volwassen sperwer kan er ook wat van: hij eet ongeveer 50 gram per dag en zij kan wel 70 gram op. Een koolmees weegt zo'n 18 gram, een mus wat meer. Reken maar uit, en realiseer je dit maar eens als de  kat onverhoopt met een vogeltje thuiskomt.....

14 maart 2015

Het mag dan een middelmatige winter geweest zijn, hier in het oosten zijn wel opvallend veel nachtvorsten geweest. Tot twee nachten geleden waren ze er nog. De afgelopen week lag er opeens zelfs weer ijs op de vijver. We hadden hier ook meer sneeuw dan in de overige delen van het land, zij het in bescheiden mate. Bij het ontwaken was de wereld nogal eens wit om later op de dag weer te worden ingeruild. Maar toch. De rijp heb ik echt gemist, die ochtenden dat je wakker wordt en alle bomen witgeschilderd in het landschap ziet staan, zo mooi.....

Menig ochtend lagen de laatste weken de sneeuwklokjes met hun kopjes moedeloos op de aarde. Maar veerkrachtig als ze zijn, richtten ze zich elke keer ook weer dapper op zodra de temperatuur weer boven het vriespunt kwam. Lichte vorst veroorzaakt over het algemeen slechts weinig schade. Soms zie je op een blad of bloem een bruin plekje maar zolang de cellen binnenin blad en bloem niet kapot vriezen komen ze de nachtelijke klap wel weer te boven. Volgende maand wordt dat anders, dan kunnen de zeer gevoelige bloesems van fruitbomen door een late vorstnacht zodanig verwoest worden dat de vruchtzetting niet meer mogelijk is.

Nu de handelaren weer slim inspelen op de mooie dagen die er steeds zijn, bezwijken mensen natuurlijk ook meteen weer voor al dat bloeiende plantenaanbod. Zo viel ik voor een bak met innemende miniatuurviooltjes in allerlei leuke kleurtjes. Ze stonden nog geen nacht buiten of de rijp had zich al op de bloemetjes afgezet. Gelukkig kwam het later weer goed.

13 maart 2015

Sinds het weekend lopen de herten rond zonder gewei. Ik vraag me altijd af hoe de dieren dat ervaren want een beetje gewei weegt enige kilo's tot wel tien kilo als het hert volgroeid is. Bijna niet  te geloven ook dat die stangen na vijf maanden weer geheel zijn aangegroeid. Bij elk nieuw gewei wordt het groter en zwaarder tot het hert een leeftijd heeft van boven de tien jaar. Dan gaat het langzaam terugzetten, zoals dat genoemd wordt en wordt dan telkens kleiner.

Zo'n gewei lijkt me maar knap lastig. Als de herten vluchten voor een mens of ander gevaar hoor je het gekraak van takken als ze snel tussen de bomen wegrennen. Zouden ze wel eens hoofdpijn hebben? Het lijkt ook zo'n nutteloze zaak, elk jaar je hoofdtooi verliezen om veel energie te moeten steken in een nieuw. Zou het echt alleen maar zijn om in de bronst om de heerschappij te kunnen vechten? Tegen de tijd dat de bronst begint is het gewei precies in topconditie. Als het gewei er net is afgevallen zie je vanuit de verte vreemde lichte plekken op de koppen. Het zijn de zogenaamde rozenstokken, verlengingen van de voorhoofdsbeenderen van waaruit het nieuwe gewei weer wordt opgebouwd. Het moment van afwerpen gebeurt onder invloed van de hoeveelheid geslachtshormonen in het hertenlijf. Vind je een gewei dan mag je het niet behouden maar moet je het afgeven aan de eigenaar van het gebied waar je het vond. Een gewei is namelijk geld waard. Hoe zwaarder de takken hoe meer je ervoor betalen moet.

Dit is een wolf in een dierenpark. Gelukkig is de jonge wolvin die dagenlang het land in haar ban hield weer teruggelopen naar Duitsland en hopelijk vindt ze daar aansluiting bij een soortgenoot. Ik vond het een triest gezicht het prachtige dier te zien draven door een woonwijk en over de autowegen. Nu zijn sommige mensen blij bij deze rentree van het roofdier maar hoe zou het straks verder gaan als ze met meerdere exemplaren ons land komen bewonen? Hetzelfde lot als zwijnen en herten zal hun lot zijn, ze zullen uiteindelijk worden bejaagd omdat ze teveel schade zullen veroorzaken. Voor mij mogen ze in onze grotere buurlanden blijven! Anderhalve eeuw werd hier de laatste wolf gedood en in heel Europa werden ze verjaagd en verdreven tot ze alleen nog maar in de gebergtes van ItaliŽ en Spanje, plus diep in Oost-Europa voorkwamen. In 1982 werd tijdens de conventie van Bern door landen vastgelegd de wolf voortaan te beschermen. Nu gaat het met dit roofdier weer de goede kant op maar ik heb er niet veel fiducie in dat dit in de toekomst succesvol zal zijn. Er komt geheid weer een moment dat de populatie "beheerd" moet worden.

11 maart 2015

Een respectabele berkenboom die in onze tuin stond, moest helaas worden gekapt en ik vond het een treurige aangelegenheid. Sinds de boom geveld is, zie ik steeds een zanglijster rond scharrelen op de plek waar de takken en stukken stam gevallen zijn. Blijkbaar is daar nu het een en ander te vinden dat de vogel eetbaar vindt. Om ons heen verdwijnen steeds meer oude bomen. Ze worden te groot voor tuinen, in de straten drukken ze de tegels omhoog en dan wordt het besluit al snel genomen ze weg te halen. En zo wordt er heel wat gekapt.  in dit land!

De kokmeeuwen hebben hun chocoladekleurige kopveertjes terug en dat betekent dat het weer voorjaar wordt. Allerlei verschijnselen in de natuur zou je kunnen gebruiken om een soort visuele jaarkalender samen te stellen. Kokmeeuwen zijn echte opportunisten, ze weten zich overal te handhaven, aan de kust, in het binnenland, zelfs in de steden. En vinden ze hun natuurlijke voedsel niet dan stellen ze zich tevreden met wat de mensen rond laten slingeren. Deze meeuwen kunnen met gemak tien tot vijftien jaren oud worden.

De Nijlgans was oorspronkelijk een gehouden parkvogel maar ontstapte exemplaren bleken zich  in de vrije natuur uitstekend te kunnen redden. Niet iedereen kan dat waarderen want het zijn tamelijk agressieve vogels ten opzichte van andere soorten maar ook schijnen ze schade toe te brengen aan landbouwgewassen. Om die redenen is besloten de Nijlgans te behandelen als een exoot en wordt hij niet beschermd door de  flora- en faunawet, ook al komt hij in ons land al bijna een halve eeuw voor in de vrije natuur. Maar als exoot mag hij worden besteden. Vanaf een half uur vanaf zonsopgang tot zonsondergang mogen deze vogels jaarrond worden afgeschoten "met het hagel- of kogelgeweer", zo staat in de wet. Deze toestemming voor afschot mag alleen afgegeven worden als het beoogde gebied minstens 50 exemplaren bevat. In Limburg, tijdens de "ganzen-schietwedstrijd" die vorige maand werd georganiseerd, werden op een enkele zaterdag 281 nijlganzen doodgeschoten. Gelukkig zijn er nog genoeg te zien.

9 maart 2015

Lente sluipt langzaam dichterbij maar op een dag als afgelopen zondag zet ze even een spurt in en de natuur reageert als door een angel gestoken! Flora en fauna, waaronder veel mensen, willen zich overgeven aan de omstandigheden om te genieten van de eerste echte lentedag!

De aanwezige bloemen, en dat zijn veelal bolgewasjes, krijgen bij dit weer meteen de lente in hun bol en zetten hun kroonbladeren wijd open om het volop aanwezige stuifmeel aan te prijzen waarop de eerste bijen, wakker geworden door de heerlijke temperatuur, meteen beginnen dit kostelijke voedsel te verzamelen. Ze weten gewoon niet waar ze het laten moeten.

Op zonnige dagen, als de temperatuur boven de 10 graden komt, worden ook de hommels wakker. Dat wil zeggen de koninginnen. In dit geval verscheen er een Boomhommel (Bombus hypnorum) een soort die in het beboste gebied vaak te zien is, in mijn overvloedig bloeiende krokusveldje. De koninginnen hebben overwinterd in de bodem en 's nachts kruipen ze daar voorlopig weer in terug. Overdag doen ze zich te goed aan nectar en stuifmeel dat nog voornamelijk  te vinden is in vroegbloeiende wilgen en allerlei bolletjes. Straks zoekt ze een geschikte nestplaats en stopt dat holletje vol met deze kostbaarheden voor haar toekomstige broed. Ook het speenkruid begint nu te bloeien al zag ik dat zondag zonder het te kunnen fotograferen. Mijn kleinzoon vond dat ik niet overal op mijn hurken moest zakken, op de terugweg na onze wandeling zou ik daar nog genoeg gelegenheid voor krijgen. Nee dus....!

Toch op het eind nog een leuke vondst, al ontdekte ik die pas toen ik de foto's op de computer zette. Op de bijna uitgebloeide Winteraconiet bleek een klein kevertje te zitten. Het luistert naar de naam Grasgoudhaantje (Oulema melanopus), een tot de bladhaantjesfamilie behorend insect dat in Noord Amerika een ware plaag vormt voor de daar verbouwde graangewassen.

7 maart 2015

Wageningen Universiteit doet onder andere veel onderzoek naar duurzaamheid. Zo maakte ze pas bekend dat de huidige ontwikkelingen in de veeteelt erop wijzen dat binnen vijf jaren nog nauwelijks een melkkoe in het weiland zal staan. Er zullen kalveren geboren worden die er geen weet van hebben hoe vers gras smaakt, hoe de wind en de zonnewarmte voelen, die niet eens gras meer kunnen verdragen. Vanwege schaalvergroting worden steeds meer melkkoeien op stal gehouden. Boeren hoeven dan geen weiland te hebben en door fokselecties gaat per koe de melkproductie nog altijd omhoog. Koeien zijn in de stal niet alleen afhankelijk van melkrobots ze zijn het onderhand zelf ook geworden.

De verwachting is dat koeien niet geheel uit de weilanden zullen verdwijnen maar dat er wel steeds meer vleeskoeien zullen lopen. Vanwege het feit dat er zoveel koeien de stal niet meer uitkomen, komt er ruimte voor deze tak van veeteelt. Vlakbij mijn woonplaats worden Herefordkoeien gefokt. Ze lopen lekker buiten en de kalfjes blijven bij hun moeder. Het vlees is te koop op bepaalde adressen. Veel interesse is er momenteel voor de Blonde d'Aquitaine, stieren uit het Franse land. Nadat de kalveren een half jaar met hun moeders in de wei mogen lopen worden ze vervoerd naar Nederland om in de stallen hier (die er steeds meer komen) afgemest te worden tot ze twee jaren oud zijn, waarna ze worden geslacht.

Dan zijn er ook nog koeien die in natuurgebieden gehouden worden, zoals de Brandrode runderen in het Soerense Broek (Gld.). In dit geval worden ze gehouden omdat het een zeldzaam geworden ras is. Maar ook voor begrazing van grote natuurgebieden worden bepaalde koeienrassen  ingezet. Het vlees van deze laatste groep  komt niet in aanmerking voor het Beter Leven-keurmerk. Navraag bij de Dierenbeschermingen leverde het antwoord op dat het transport voor deze "wilde koeien" dermate stressvol is dat dit moeilijk te verenigen is met het begrip "beter leven". Het Beter-Levenkeurmerk is bedacht om de consument duidelijk te maken onder welke omstandigheden een dier is gefokt. Hoe meer sterren hoe minder aantasting van het dierenwelzijn is geweest. Het is bedoeld als strijd tegen de vleesindustrie waar voor zo min mogelijk geld zo veel mogelijk vlees op de markt gebracht wordt van dieren die het zwaar hebben gehad tijdens hun leven. Steeds meer consumenten worden zich daar bewust van.

5 maart 2015

De Turkse tortels zie je nu weer gepaard, het is een aandoenlijk gezicht hoe ze onafscheidelijk  zijn en dicht naast elkaar zitten. De duifjes hebben een broedseizoen van maart tot december dus haast hebben ze nog niet. Aan een nest besteden ze niet veel werk, het is niet meer dan een soort platformpje en het is geen wonder dat de eieren er soms bij een stevige wind gewoon uitvallen. Beide partners broeden om beurten. Voor een volgend legsel gebruiken ze vaak hetzelfde nest als dat intact gebleven is. Als de vogels nog niet volwassen zijn, hebben ze nog geen zwart bandje in de nek. Raar eigenlijk dat wij ze zoveel aardiger vinden dan de grote houtduiven.

De mannetjes van de Vink zien er weer prachtig uit in hun mooie frisse voorjaarskleed. Vanmorgen hoorde ik er een voor het eerst dit jaar weer zijn kenmerkende liedje ten gehore brengen. Zo prozaÔsch als wij dit vertalen is het in werkelijkheid niet, de vinken beginnen door te zingen hun territorium af te bakenen.  De zang van de vink wordt vinkenslag genoemd en ik las eens hoe je die het beste in woorden kunt uitleggen: Het is een vraag en een antwoord: "wie is de moeder van Jezus? Maria". Vinken beginnen pas in april te broeden en hun broedseizoen is veel korter dan dat van de Turkse tortels, het duurt tot ongeveer juni. Alleen het wijfje broedt.

Dat veel vogels de lente in hun bolletjes hebben is wel te horen aan gedrag en geluid dat je momenteel overal kunt waarnemen. De koolmezen roepen luidkeels, de groenlingen laten hun knerpende liedje weer horen, de spechten roffelen en het heggenmusje zingt een driftig liedje. Wie gisteravond de aflevering van de natuurserie Life gezien heeft, heeft zich vast vergaapt aan het ongelooflijke gedrag van vogels, waarbij die ware staaltjes van vernuft vertoonden bij het imponeren van de wijfjes. De ene soort slooft zich nog harder uit dan de ander om indruk te maken en te verleiden. Voorop staat altijd dat elk individu probeert zijn eigen genen door te geven aan het nageslacht. In onze tuin zag ik deze week hoe een tweetal heggenmusjes begon met het paringsritueel. Ze vlogen almaar achter elkaar en om elkaar heen. Als een mannetje merkt dat een concurrent al gepaard heeft met een wijfje, pikt hij met zijn snavel diens sperma uit de cloaca van het vrouwtje om vervolgens het zijne er in achter te laten. Heggenmussen zijn niet monogaam, zelfs niet gedurende het broedseizoen. Vergelijk dat eens met de fregatvogels in Life; vaak blijven die wel 20 jaren bij dezelfde partner en het was roerend te zien hoe ze in het voorjaar, als ze elkaar weer vinden, hun genegenheid uiten en met de koppen verliefd tegen elkaar zitten.

Ik probeer al een poosje de Winterkoning in de tuin te fotograferen, maar dat lukt niet erg. Het zijn net muizen die snel door het tuingewas schieten, van de ene plek fluks weer naar de andere. Wij hebben een tuin die door sommigen als "nogal wild en ruig" wordt bestempeld. Waarmee ze feitelijk bedoelen dat het er een rommeltje is. Maar dat is niet zo, het is een "gecontroleerde wilde boel" waar heel veel vogels graag rondscharrelen. In de herfst wordt nooit iets opgeruimd, en hoewel ik nu meer en meer de neiging krijg te knippen en te fatsoeneren, doe ik het nog niet. De lente moet immers nog beginnen en insecten zijn er niet of nauwelijks dus is de tuin nog even van de fauna. Ik kom snel weer aan de beurt.

2 maart 2015

In het dode hout dat overal in het bos ligt of staat zie je vaak gaatjes. Ze worden pas zichtbaar als de schors van het hout gevallen is. Het zijn de sporen van eerdere aanwezigheid van houtworm. Beter gezegd: de larven van de boktorren. De vrouwtjes van deze kevers leggen een eitje op de schors en de larve die daar uitkomt knaagt zich naar binnen en leeft onder de schors verder.

Er zijn zeer vele soorten van deze kevers. Dit is er een voorbeeld van, de Wespenbok. Diens larven leven bij voorkeur in de stam van de beuk en een beukenbos ligt hier vlak achter de deur zodat we deze prachtige kevers vaak zien vliegen. Ze leven van stuifmeel en zijn ongevaarlijk.

Boktorren zijn herkenbaar aan hun langwerpige lichaam en lange dunne poten en hun soms enorme tasters op de kop. Berucht is de huisboktor, de enige soort waarvan de larven leven van droog hout. Er zijn zeer rigoureuze verdelgingsmaatregelen nodig om ze weer kwijt te raken. De aantasting van het hout in huis wordt pas zichtbaar als de gaatjes van de uitgevlogen kevers zichtbaar worden. Ze ondermijnen de houtconstructies van huizen.

Pas vond ik onder een stuk dood hout in het bos deze poppenwieg. De larve van de boktor die hier gewoond heeft maakt tegen de tijd dat hij moet gaan verpoppen tot kever een soort nestje. De ene boktor doet dit door wat zaagsel rondom te knagen maar deze soort gebruikt daar sprietjes hout voor. Helaas heb ik geen antwoord kunnen vinden op de vraag welke specifieke kever deze poppenwiegjes maakt.

28 februari 2015

De laatste dag van de meteorologische winter! Het echte begin van de lente wordt echter bepaald door de stand van de zon ten opzichte van de aarde. Als de zon recht boven de evenaar staat (equinox), en dat gebeurt omstreeks de 21ste van de maanden maart en september, markeert dat het begin van lente en herfst. Als de zon recht boven de Kreeftskeerkring staat wordt het zomer of winter; dat is omstreeks de 21ste van de maanden juni en december. De meteorologische bepaling is niet meer dan een praktische, vaste indeling van de jaarlijkse seizoenen.

Onder invloed van temperatuur, maar meer nog van het licht dat de langer wordende dagen met  zich meebrengen, begint de hergroei in de natuur. Het zijn met name de bolletjes die als eerste weer leven in de brouwerij brengen. Naast akonieten, sneeuwklokken en krokussen komen nu ook de botanische irisjes in bloei. Bijna nooit brengen bloemen zoveel vreugde als zij die als eerstelingen onze ogen strelen na een saaie en langdurige winter. Deze kleine irissen zijn er er in allerlei kleuren en je moet eigenlijk op je knieŽn om hun schoonheid in volle omvang te zien.

Hier is er nog een, ze zijn er ook in fris en helder geel. Misschien een idee ze eens te planten?

Binnenshuis staan de overwinterende planten te springen om weer naar buiten te mogen. De geranium kan het niet houden en staat al in bloei. Ik nam eens een stekje mee uit Madeira en hoewel dat verboden is wordt mijn ongehoorzaamheid sindsdien beloond met een plant waar ik nu al vele jaren gedurende de zomer geniet en waarvan ik rijkelijk stekken kan uitdelen. Tegen de herfst kan ik het gewoon niet opbrengen om planten die mij zoveel oogstrelingen bezorgden, in de container te mikken. Daarom heb ik het er voor over om al die potten naar en van de zolder te sjouwen en te verzorgen. Gelukkig mogen ze binnenkort weer buiten hun kunsten vertonen.

Ondanks de aanhoudende nachtvorsten piepen buiten in de vrije natuur overal al blaadjes uit de knoppen van bomen en struiken. De wilde Kamperfoelie is er ook altijd vroeg bij, dit jaar een week later dan het vorige. Mooi hoe al die maanden de blaadjes in minuscule vorm al binnenin de beschermde knoppen verborgen lagen te wachten tot ze eindelijk weer mochten gaan groeien. Precies zoals alle leven begint, van een paar cellen uitgroeien tot een mens, dier of plant. Het lijkt allemaal zo gewoon maar het is een wonder!

26 februari 2015

In deze periode van het jaar wanneer de grijze gordijnen boven ons vaak stevig dicht blijven, moet je meteen de gelegenheid pakken naar buiten te gaan zodra het zonlicht zich laat zien. Dat was gisteren tot halverwege de ochtend. En ik werd ervoor beloond met de vondst van deze fraaie bekermossoort: het Rood heidestaartje (Cladonia floerkeana). Andere naam: Rode heidelucifer.

Ze groeien op gronden die droog, voedsel- en kalkarm zijn, meestal op de heidevelden. De opvallende rode vruchtlichamen of apotheciŽn vormen de kers op de taart. De naam heidelucifer is dan ook niet vreemd. Korstmossen zijn een samenwerkingsverband tussen algen en een schimmel, we noemen dat symbiose. De vruchtlichamen op de bekermossen worden gevormd door de schimmel, ze zitten vol sporen. De schimmel (een ascomiceet) kan prima leven zonder de algen maar omgekeerd lukt dat niet. De familie van ascomiceten bestaat uit korstmossen en zakjeszwammen; zij hebben vormen van bekertjes, kelkjes of een samenstelling van zakjes zoals bijvoorbeeld de Kluifjeszwam.

Een ander korstmos is het Kopjesbekermos (Cladonia fimbriata), de meest voorkomende onder de bekermossen. Meestal vind je ze zonder vruchtlichamen en zie je alleen groene bekers. Maar daarom was ik ook heel blij deze keer een compleet plaatje te kunnen maken. Bekermos is een verwarrende naam, ze hebben feitelijk niets te maken met mossen.

25 februari 2015

Meerdere lezers vroegen mij waar en of de mooie vogeltaart te koop is. Helaas, dat is niet het geval. Hij is ontstaan doordat de maakster er heel veel mee geŽxperimenteerd heeft. Het maken van een enkel exemplaar kost zoveel tijd dat het niet in een acceptabele prijs te vertalen zou zijn. Verzending is in verband met kwetsbaarheid ook niet mogelijk. De vogeltaarten worden dus uitsluitend verkocht aan vrienden en kennissen die ze soms weer cadeau doen aan mensen waarvan ze weten dat die het leuk zouden vinden. En zo kwam deze ook bij mij terecht!

De mijne is momenteel totaal gesloopt. Rozijnen, noten, bloemen en slagroom, het is allemaal opgegeten door de vogels. Maar daarvoor was hij natuurlijk ook bedoeld. Nooit eerder hadden mijn gevleugelde vriendjes zo'n exclusieve maaltijd voorgezet gekregen.

23 februari 2015

In sommige jaren zijn de muizen met vele. Dan hoor je in het bos overal geritsel om je heen als ze zich voor de naderende mens uit de voetjes maken. In een bos zitten de muizen nog redelijk veilig maar op de akkers in de provincie Friesland is dat een ander geval. Daar kun je niet meer spreken over "veel muizen", maar is er een ongekende plaag: maar liefst 12.000 hectaren grasland is naar de gallemiezen. De wortels afgevreten en het gras afgestorven. Wat een strop voor de sector die van het grasland afhankelijk is! Ik zou het wel graag willen zien, al die muizen die rondom je heen en weer hollen. Zoals de naam aan aangeeft, leven bos- en veldmuizen in eigen gebieden. In mijn eigen bosrijke omgeving, waar ook veel akkers liggen, leven ze naast elkaar en afgelopen zomer zag ik ze al veel op de volkstuinen. Ze vergrepen zich aan de rijpe aardbeien en holden de bietjes uit. Ik stoor me er nooit zo aan want het volgende jaar is de muizenstand altijd weer flink gereduceerd. Het is een komen en gaan van overvloed. Uit gegevens blijkt dat vroeger veldmuisplagen veel voorkwamen. Door de intensivering van de landbouw zijn er nauwelijks nog plagen voorgekomen. Men wijt de huidige explosie aan de warme zomer van vorig jaar en de kwakkelwinter die we nu weer bijna achter de rug hebben.

Voor alle soorten uilen is dit echter geweldig! Ze hebben de muizen zo voor het oprapen en geraken in een topconditie zo vlak voor het broedseizoen. Het zou natuurlijk prachtig zijn als al die muizen nog een poosje beschikbaar zouden blijven want voor de uilen begint het broedseizoen eind maart en april. Helaas worden de muizen nu met man en macht bestreden door het grasland onder water te zetten of rookbommetjes in de muizengangen te stoppen. Deze mooie Ransuil zat lekker te suffen in een naaldboom. Gedurende de winter slapen deze uilen vaak met meerdere exemplaren in een zogenaamde roestboom maar tegen het voorjaar zoeken ze allemaal weer een eigen territorium op. Dat samen slapen dient geen enkel doel, zo lijkt het, en waarom ze dat dan ook doen....?  Maar als je zo'n plek weet, is dat natuurlijk heel leuk. Een van de verklaringen van  de naam Ransuil verwijst naar de veertjes rond de ogen van de vogel die zouden lijken op een ranse ofwel sluier. Soms zijn dingen gewoon niet meer goed te achterhalen.

21 februari 2015

Aan het begin van de week zag ik tot mijn verbazing al mestwagens rijden. De grond was nog bevroren dus het lag voor de hand te veronderstellen dat de bodem met een lading gier nog niet bepaald gediend zou zijn. Maar de gierkelders bij de boerenbedrijven zitten na de winter propvol en de boeren willen dat spul graag kwijt, nuttig of niet. En aangezien de Mestwet toestaat dat al vanaf 1 februari mest uitgereden mag worden op de akkers en vanaf 15 februari op de graslanden, gebeurt het ook. Bovendien zit de vorst niet diep in de grond en de mest kan  prima in de bodem (niet erop) worden gebracht. Dat gebeurt dan weer met de machine hieronder, nadat de gier uit bovenstaande wagen in een opslag is gebracht. Sinds begin 2014 mag de gier niet meer over het land worden uitgesproeid maar moet in de bodem geÔnjecteerd worden om de ammoniakuitstoot te verminderen. Een van de weinige goede besluiten van de voorlaatste,  impopulaire staatssecretaris Bleeker, tot eind 2012 aan het bewind.

Er zijn ook boeren die pas gaan gieren als de juiste temperatuursom voor het grasland bereikt is. Elke plant heeft z'n eigen groeipatroon en temperatuursom waardoor planten op verschillende momenten bloeien. Voor gras ligt de temperatuursom tussen de 150 en 200 graden Celsius. Die som wordt berekend door de dagtemperaturen vanaf de eerste dag van het jaar tot (in dit geval) 15 februari bij elkaar op te tellen. Wordt dat getal niet bereikt, dan heeft gieren voor het gras geen zin omdat de voedingsstoffen niet door het gras worden opgenomen. 

19 februari 2015

De hele winter wacht ik al op rijp. En dan niet wat rijp op de blaadjes van planten of struiken, zoals hier, maar op echte rijp die het hele bos omtovert in een wit sprookje. Hier in het oosten hebben we dat dit jaar nog niet beleefd. De voorspelling van vorst en dichte mist gaf hoop, maar helaas. We moeten ons hier tevreden stellen met nachtvorsten en wat rijp op het gras en op de planten. Gisteren was er eindelijk weer eens wat meer te zien.

Ik vind winterse mist in de natuur geweldig. De wereld die verdwijnt in een grijs waas, de bomen worden pentekeningen, het prachtige licht als de zon haar strijd met de vochtige lucht aangaat, en dan ook nog de berijpte grassen die in de bermen staan. De mist was gistermorgen bijna indrukwekkend, als je tenminste de weg niet op hoefde te gaan.

De rijp tovert alle spinnendraden die overal nog slordig in het rond hangen opeens te voorschijn. Goed te zien is hoe op dit prunusboompje de knoppen al zwellen.

De natuur heeft een hekwerkje gecreŽerd. Jammer dat het al zo snel begon te dooien, de rijp wordt dan papperig en de scherpe vormen verdwijnen. Nog wat later, en alles is weer weg.

17 februari 2015

Hoe heerlijk toch, die eerste krokussen! Het zijn de botanische soorten die er speciaal voor gekweekt worden om de mensen te herinneren aan het naderende voorjaar. Ieder jaar verschijnen ze weer in de tuin en ieder jaar ben ik er even blij mee. Het lijkt wel of ze hun stelen verlangend buigen naar de zon om maar zoveel mogelijk van op te vangen. 's Avonds sluiten de bloemblaadjes zich weer over het kostbare stuifmeel want de nachten zijn nog behoorlijk koud.  Zolang die niet wat opwarmen, houden de insecten het voor gezien en gaan nectar en stuifmeel verloren. De bloemen bloeien dus vergeefs maar de mensen zijn er blij mee.

Ondanks de nachtvorsten zet de ontwikkeling in bomen zich voort. Ogenschijnlijk onmerkbaar maar wie goed kijkt ziet de knoppen al zwellen. De goudvinkvrouw heeft dat in de gaten en begint al van de knoppen te snoepen.

Ook leuk, de ontdekking van de eerste narcis. Dit is ook een botanische; ik vind die minibloemen wel heel leuk om te zien. Eigenlijk hoort dat ook zo nu: eerst klein en bescheiden beginnen, straks gevolgd door de grotere soorten met hun uitbundige trompetbloemen. Zo kunnen we er vast aan wennen dat de lente over een maandje zal losbarsten.

15 februari 2025

De ganzen trekken mij regelmatig richting  IJssel. Daar liggen opvanggebieden waar de vogels welkom zijn en mogen grazen wat ze willen. Dergelijke gebieden zijn aangewezen om de ganzen weg te lokken van de vette, overbemeste Hollandse graslanden waar het goed toeven is. Een gans eet een pond gras per dag en met zijn platte voeten trapt hij de bodem dicht. Bij alle mest die op het grasland al werd uitgereden, voegen al die vogels nog heel veel toe. Daar zijn boeren niet blij mee natuurlijk. Wat ik geweldig vind is het geluid dat ganzen samen maken. Van veraf hoor je een nieuwe vloot aankomen en als die invalt in de groep die op de grond aan het grazen is, is de herrie niet van de lucht. De komende vliegers roepen: maak plaats want hier komen we aan. De eerder gelande ganzen roepen: ok, ok, we zien het al, leuk dat jullie er weer zijn! Zo beeld ik mij althans in. Het gegak uit al die kelen doet bijna sensationeel aan.

Het weekend van 21 februari  kunnen ganzen de provincie Limburg maar beter mijden. Ze zullen er massaal worden afgeschoten. Er wordt een wedstrijd georganiseerd welke jager in een dag de meeste vogels uit de lucht kan knallen. Dat zal me een drama worden, raak maar eens een hoog vliegende vogel, een hoop miskleunen zullen het resultaat zijn. Meer lezen hierover: klik door naar verhalen en colums.

14 februari 2015

Je staat toch even raar te kijken als je ergens in een stoppelig maÔsveld zo'n groene oase ziet groeien. Het is een bamboebosje. Hoe dat er komt is een raadsel natuurlijk maar wel is duidelijk dat de agrariŽr op wiens grond dit groeit,  het prachtig vindt. Hij werkt er gewoon omheen.

Het wordt opeens voorjaarsachtig. Koolmezen roepen hun kelen schor en roodborsten zingen dat het een lieve lust is. De winterakonieten staan als gele kommetjes op een groene schotel en de sneeuwklokjes durven eindelijk hun kelkjes te openen. Het is een heerlijk vooruitzicht dat we binnenkort steeds meer natuur tot herleving zien komen. Gisteren sprak ik iemand die vertelde dat zij alle seizoenen even lief had, net als weersomstandigheden. Sneeuw, zon, grijze dagen, regen of wind, lente of winter, ze vindt ze alle even prettig. Daar ben ik jaloers op!

De tekenen van het vorige groeiseizoen zijn er ook nog steeds. Deze rozenbotteltjes heb ik in alle vroegte gefotografeerd, toen de rijp nog op de vruchten en de resterende blaadjes zat. Zodra de zon zich boven de kim verheft en de koude verdrijft zodat de temperatuur al vlug weer boven de nul graden komt, verdwijnt de rijp. Letterlijk als sneeuw voor de zon. Over vergankelijkheid gesproken!

12 februari 2015

Een maand geleden kreeg ik een vogeltaart cadeau. Aanvankelijk zag hij er nog veel mooier uit dan hier op de foto's. De onderste bloemenrand was versierd met rozijnen en de bovenste met noten. Volgens wat me verteld werd had de maakster er vele uren arbeid in gestoken want alles moest zorgvuldig worden gekleurd en gevormd. Het zag er beeldschoon uit en ik was benieuwd hoe de vogels erop zouden reageren.

De rozijnen waren het eerst verdwenen, de merel nam ze mee. Toen ging het sneeuwen en raakte de taart bedolven onder een witte massa. Maar de vogels die eenmaal ontdekt hadden dat hier wat te halen viel, trokken zich er niks van aan en gingen de taart verder te lijf.

De groenling, de boomklever, de vinken, de merels, ze vonden het allemaal even lekker en op dit moment ligt er alleen nog een klein restant van wat eerder een waar kunstwerk was. Zowel de vogels als ikzelf hebben er veel plezier aan beleefd.

10 februari 2015

Tijdens een heerlijke wandeling gisteren door natuurgebied in Loenen (Gld) zag ik onderweg kippen die voor het eerst sinds een ophokperiode van drie maanden weer buiten waren. Het virus dat voor de pluimveemisŤre verantwoordelijk was, werd nooit gevonden. De schuld werd al snel gegeven aan overvliegende trekvogels, maar medewerkers van SOVON, die vele honderden  uitwerpselen van trekvogels onderzochten, constateerden het virus slechts bij ťťn Smient.

De kippen leken nogal beduusd nu ze opeens weer buiten mochten scharrelen. Dat ze zich nog niet kiplekker voelden, maakte ik op uit het feit er geen kakeltje uit hun snavels kwam. Toevallig hoorde ik op de radio een kippenboer vertellen dat kippen een enorm gevoel voor tijd hebben. Het schijnt een wettelijke plicht te zijn dat boeren om tien uur in de ochtend de schuurdeuren moeten openzetten, wil de kip haar predicaat "vrij" mogen dragen. Dus verzamelen de kippendames zich tegen dat tijdstip dagelijks rustig voor de schuurdeur tot die opengaat. Ze raakten dus figuurlijk, maar misschien ook letterlijk wel, van de leg toen dat opeens niet meer kon en keken weer vol onbegrip toen gisterochtend opeens de toegang naar buiten weer beschikbaar kwam.

9 februari 2015

Het lengen van de dagen is voor vogelgedrag van groter belang dan de temperatuur. Langere dagen = hormonen aan de slag. Zo kun je na een vriesnacht momenteel de lijster horen zingen, de koolmees laat al een tijdje zijn bekende voorjaarsroep horen en in het bos hoor je de ene specht na de andere kloppen en roepen. De bonte spechten krijg je nog wel eens te zien maar bij de zwarte moet je je tevreden stellen met het geluid. De laatste soort kan zo hard timmeren dat je gewoon schrikt als je onder de boom loopt waar dat gebeurt. Het trommelen heeft als doel een territorium af te bakenen want binnenkort moet er weer aan voortplanting worden gedaan en dan heb je om je kinderen groot te kunnen brengen wel een aardig lapje grond om je nest nodig. Bij het voedsel zoeken wordt ook de snavel gebruikt want de specht gaat af op het geluid om vast te stellen waar een larf of kever onder de bast van de stam of tak zit.

De houtduiven doen zich nu te goed aan de vele bessen aan de klimop. Die zijn in de loop van de winter donker en rijp geworden. Hoewel je best een hoop werk hebt aan een muur of boom die begroeid is met klimop, het dierenleven vaart er wel bij en zeker als de klimop een beetje "ruig" mag blijven, zoals bij ons in de tuin, zie je er gedurende de winter heel wat vogels zoeken naar insecten. De mussen slapen er, en misschien ook wel de bosmuisjes.

Wintermuggen zijn er in vele soorten. Welke deze is, ik zou het niet weten. Hij zat op het raam en daardoor kon ik hem fotograferen. Het kenmerkende van wintermuggen is dat ze vleugels hebben die hun lijfjes ruim overlappen. Sommige steken en naar die stekerds is men momenteel op zoek. Het blijkt namelijk dat deze steekmuggen nare virussen kunnen overbrengen op mensen. Het West-Nijlvirus is daarvan een berucht voorbeeld en in zuidelijke landen speelt dit al. Hier willen onderzoekers weten of de kans op ziektes ook bij de muggen in ons land mogelijk is. Wie de onderzoekers wil helpen kan een gevangen mug (dood of levend) opsturen naar Wageningen Universiteit. Ga even naar de website Muggenradar en zie hoe het opsturen werkt.

7 februari 2015

Op sommige bospaden is het lopen nog steeds iets dat heel behoedzaam gedaan moet worden wil je niet onderuit gaan. Het beurtelings smelten en weer bevriezen van de sneeuwlaag plus het aantrappen door voeten en terreinwagens van de boswachters maken het er niet beter op.

De vogels hebben er ook genoeg van, net als ik. We willen weer een groene wereld om ons heen, jong groen uit de bodem zien komen. De natuur weer zien ontwaken. Zie hoe deze duif in de vroege ochtend na een vorstnacht de veren heeft opgezet. Hoe boller hij zich maakt, hoe meer lucht er tussen zijn veren blijft zitten en dat werkt isolerend.

Deze merelman zit er bij alsof hij zeggen wil: ik baal van die bevroren appels, die koude poten, die verdroogde stukjes brood. Ik wil regenwormen uit het gras pikken en wordt chagrijnig van die bevroren sneeuwlaag! Gelukkig verdwijnt de vorst weer en het wit dat op den duur zo vermoeiend is aan je ogen. Het is niet eens een echte kleur, net zomin als zwart een kleur is. Leuke opgave voor het weekend: zoek dat maar eens uit op het internet! De winter- en sneeuwliefhebbers zullen wederom teleurgesteld zijn over deze winter maar voor mij mag hij verdwijnen en wel as soon as possible! Vogelzang, bloei, zon op je huid, dat is waar ik van houd.

5 februari 2015

Gisteren was een uitgelezen dag om eens even de hei op te gaan. Windstil en licht weer. Op allerlei plekken lag nog sneeuw, vooral waar de zon niet of nauwelijks kwam en de temperatuur laag bleef. De lucht die tussen de wolken zichtbaar was straalde staalblauw, heerlijk.

Op een zandheuvel trof ik een tafereel aan waarbij ik eerst een tijdje heb staan kijken alvorens ik tot de conclusie kwam dat al die kratertjes in de zanderige heuvel de sporen moesten zijn van hagelstenen. Wat het anders zou moeten zijn, kan ik niet verzinnen. Dat moeten dan wel hele flinke geweest zijn. Het zag er heel apart uit. Vannacht is er opnieuw sneeuw naar beneden gedwarreld, ik was al zo blij dat de laatste sporen uit onze tuin aan het wegsmelten waren.

3 februari 2015

Het is meermalen voorgekomen dat ik advies of informatie vroeg aan iemand die beroepsmatig het vizier gericht houdt op alles dat verband houdt met milieuwetgeving. Dat blijkt een heel gecompliceerd geheel. Meer dan eens kreeg ik van mijn informant ook een leuk stukje toegestuurd uit krant of tijdschrift, dat aansloot bij mijn interesses. Zo bladerde ik pas door dat milieu-archiefje op mijn pc en kwam weer een column tegen waarin stond dat de burgemeester van Laren in zijn dorp het goede voorbeeld gaf door tijdens zijn wandelingen zwerfafval op te ruimen en mee te nemen. Goed voorbeeld doet goed volgen, hoopte hij. Het blijkt namelijk dat een schone omgeving minder snel vervuild wordt met achteloos weggegooide troep dan plekken waar het toch al een rommel is. Maar in een bos blijken regelmatig mensen te lopen die zich niets aantrekken van de properheid in de natuur. Al eerder kwamen hier foto's aan bod van glasafval dat ik er vond. We gaan nu even verder met een andere selectie. Om te beginnen een leeg melkpak van iemand die het meenam op een wandeling en het vervolgens leeg aan de kant gooide. Net als die burgemeester neem ik zoiets dan maar weer mee naar huis want als ik dat niet doe kom ik het bij een volgende passage opnieuw tegen.

Even de baby verschonen tijdens een boswandeling als die door gehuil aangeeft dat die stinkende luier verwisseld moet worden kan geen enkel probleem zijn, maar hoe haalt iemand het toch in zijn hoofd zo'n luier gewoon van zich af te werpen langs een pad.

Wie zijn hier aan de wandel geweest met een hele rol wc-papier? Misschien een familie die de verjaardag van een kind vierde met diens vriendjes van school of uit de buurt. Dat is dan grote pech als je tot de ontdekking komt dat iemand in het gezelschap hoge nood krijgt en de rol verloren blijkt......

Om in stijl te blijven het topstuk uit mijn verzameling: een wc-borstel in the middle of nowhere! Ik heb wel eens een leeg bierblikje dat in het bos lag, steeds weer midden op het veel belopen pad gerold om te zien wat er zou gebeuren. Na twee weken heb ik het alsnog nog maar opgeruimd!

1 februari 2015

Februari. Manmoedig begin ik aan de laatste wintermaand. Het vele grauwe, wispelturige, natte en sneeuwerige winterweer doet me sterk verlangen naar de lente. Af en toe doet de zon een poging ons humeur wat op te peppen maar na een paar uurtjes winnen de wolken het weer. Het voeren van de vogels vormt voorlopig nog even de krenten in de zouteloze pap; het is heerlijk om ze af en aan te zien vliegen en hun gedragingen te volgen. Je gaat de patronen en de hiŽrarchie zien en dat is leuk. Hoe de merels elkaar de tent weer uitvechten maar ook dat de mannenmerels zich op hun kop laten zitten door de vrouwen. Hoe begerig mezen diep de bijna lege pindakaaspot inkruipen om er wat uithalen, en de mussen er niets meer van maken als in de vroege ochtend een kraai of kauw is langs geweest en het stokje om op te landen weer verdwenen is. Ze blijven maar fladderen voor de pot maar durven er niet op te landen. Dus ga ik maar weer op zoek naar een ander stokje. De roodborst wacht geduldig zijn beurt af, ook hij lust pindakaas. Die zijn nu in allerlei varianten te koop is want slimme handelaren zagen daar weer brood in. Maar de zoutloze variant van de pindakaas met de leuke reclames is duidelijk favoriet. De vogels hier in de tuin gaan voor ouderwetse kwaliteit!

We zien dit jaar niet bar veel mezen in de tuin. Je weet soms gewoon niet wat daarvan de oorzaak is. Misschien is het gras elders in de buurt toch wat groener en vinden ze er meer van hun gading. Of misschien vinden ze nog genoeg in de natuur. Maar vinken hebben we hier heel veel. Bij voorkeur scharrelen die rond op de bodem. In het bos zie je soms hele troepen op de grond scharrelen naar voedsel. Onder de voerplanken, en voersilo's vinden ze ook genoeg te eten.
Vinken vormen paartjes voor het leven. Dit verschijnsel komt onder vogels best vaak voor.

Ook nog maar even een plaatje van de mooie Goudvink. De mannen zien er zo geweldig uit en mensen die niet in de buurt van een bos wonen en ze hier af en aan zien vliegen, kijken soms hun ogen uit naar die blingbling vogels, vooral als de zon op hun veren schijnt. Dan ben ik stiekem een beetje trots dat ik ze heb weten te lokken (zonnepitten en gestampte pinda's), al is dat natuurlijk raar want ook ik heb maar af te wachten of ze er 's winters wel of niet zijn. Maar als ze er zijn kan ik gewoon niet ophouden ze te fotograferen. Goudvinken zie je nooit in grote groepen, hooguit een paartje of drie. De hormonen spelen nog geen enkele rol nu; het zijn ook hier de vrouwtjes die de kereltjes verjagen bij het voer tot ze zelf hun buikjes vol hebben. Toch zijn ze monogaam, als je een vrouwtje ziet, volgt er weldra een mannetje en omgekeerd.

30 januari 2015

Op het landgoed Hof te Dieren in het gelijknamige dorp, worden regelmatig de nodige  herstelwerkzaamheden  uitgevoerd. Zo werden twee winters geleden twee lanen gekapt waar zich veel vleermuizen in de bomen bevonden. De eigenaar van het landgoed liet ecologisch onderzoek doen en vroeg en kreeg een ontheffing van de flora- en faunawet want vleermuizen zijn beschermde dieren. Vanwege de aftakeling van bomen in de laan werd men wel gedwongen het leefgebied van de vleermuizen aan te tasten, aldus de beheerder. De Stichting Kritisch Bosbeheer laat nu weten zeer boos te zijn: door het kappen van de laanbomen werd volgens de woordvoerder een populatie van maar liefst 2500 vleermuizen vernietigd en nestkasten voor de verdreven dieren werden veel te laat opgehangen en werden nooit in gebruik genomen.  De voorzitter van de Stichting spreekt zelfs van "op verontrustende schaal gepleegde fraude" door het wegnemen van het leefgebied van een beschermde soort". De Stichting heeft gedurende twee jaren onderzoek gedaan naar de acht vleermuissoorten die hier voorkwamen. Heel grote woorden dus, we horen er vast meer van als het rapport van de Stichting binnenkort met conclusies openbaar gemaakt wordt. Maar als het waar blijkt, heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, die de ontheffing verleende, wel wat uit te leggen, lijkt me. In Nederland worden praktisch alle ontheffingen vanachter een bureau verleend op grond van een aanvraag en niet op basis van inspectie. Dat werd me eens verteld door een betrokkene.

28 januari 2015

Sommige krokussen bloeien al vroeg in het jaar maar deze zag ik elf dagen geleden al staan in een vorig jaar aangelegde tuin. Doorgaans is het de Boerenkrokus (Crocus tomassinianus) die gaat strijken met de eer de aller-vroegste te zijn. Maar er wordt zoveel gekruist en veredeld dat je er onderhand geen touw meer aan vast kunt knopen. Deze nieuwe tuin zal vast ook een van de nieuwste soorten in haar bodem hebben gekregen. Mooi zijn ze wel en heerlijk dat ze er al zo vroeg bij zijn.

De Sneeuwklok is er dit jaar wat later bij dan de vorige twee jaren. Tenminste, volgens mijn eigen waarneming. Het lijkt wel of ze geen zin hebben hun kruit te verschieten nu de dagen zo nat en grillig zijn. Als ze hun bloempjes openen, willen ze ook bezocht worden door bijen maar die zijn nog in geen velden of wegen te bespeuren. En zeker niet met de komende daling van temperatuur die weer op het programma staat. Dus houden de sneeuwklokjes de luiken nog maar even dicht in afwachting van gunstiger tijden.

26 januari 2015

In de weilanden zie je nu vaak heel veel kokmeeuwen bij elkaar zitten. Die zijn daar aan het foerageren. Ze zijn dol op regenwormen, die zitten nu vanwege de vochtigheid en zachte temperaturen van de bodem hoog boven in de grond. Het is een koddig gezicht te zien hoe de vogels de regenwormen omhoog lokken. Ze doen dat door heel snel met hun poten trippelbewegingen te maken terwijl ze op dezelfde plek blijven staan. Merels doen dit ook.

De laatste sneeuwrestjes zijn hier aan het wegsmelten dus de meeuwen kunnen weer makkelijk bij hun voedsel dat de afgelopen dagen onder een sneeuwlaag verborgen lag. De slimme Kokmeeuw (Chroicocephalus ridibundus) heeft bij sneeuwval al snel in de gaten dat je beter de bewoonde wereld kunt opzoeken. Op een hoog punt gezeten kan hij dan mooi de buurt afspeuren en als hij ergens veel vogeltjes ziet in tuinen legt hij meteen het verband met voedsel en is hij er als de kippen bij. Deze meeuw heeft nog maar een klein zwart vlekje op de kop. In het najaar heeft hij zijn donkerbruine zomerse kopveertjes ingeruild voor witte en alleen een klein koptelefoontje blijft er over. Eind februari ruit hij opnieuw en wordt zijn kop weer donkerbruin. Dat kan in die tijd heel snel gaan, wel met 15% per dag. Enkele meeuwen ruilen hun donkere veertjes al in november in voor witte maar dan gaat het veel langzamer met slechts een procent per dag. "Vroege ruiers" worden deze vogels genoemd.

24 januari 2015

Bij  het wakker worden zie ik het al: dikke sneeuwvlokken dwarrelen uit de lucht omlaag. Als ik opsta en naar buiten kijk is de wereld daar weer bedekt met een dikke laag sneeuw. Zelfs de straten zijn nog wit en dat maakt het sprookjesachtig mooi. Als ik de radio inschakel vertelt een stem mij dat over een paar uur alles weer weg zal zijn, dat de zon zal schijnen en dat het vijf graden boven nul wordt. De stem vertelt dat overal in het land treinverkeer stil ligt en ongelukken op de autowegen zijn gebeurd. Ik realiseer mij wat een natuurwonder zoiets is, de complete metamorfose van een stukje wereld, en weer teruggedraaid in tijd van een paar uur......

23 januari 2015

Op een beukenboom in het bos groeien mooie paddenstoelen. Opvallend misschien in deze tijd, maar het is wel normaal. Het zijn oesterzwammen en het is een fraai gezicht ze op deze manier langs de stam te zien staan.

Goed te zien is dat ze groeien in een wond die in de stam is gekomen. Deze zwammen veroorzaken witrot, het zijn parasieten. In het hout van de boom zit lignine en cellulose. De zwammen voeden zich met het lignine in de houtcellen waardoor de cellulose overblijft. Hierdoor wordt de boom zwakker en als reactie daarop produceert hij reactiehout om de schade te compenseren. Als de witrot echter doorzet, zal de boom toch het loodje leggen. Als de takken beginnen af te breken zie je op het breukvlak een vezelige structuur.

Waren de vruchtlichamen eerst wat bol, nu zijn ze volkomen uitgespreid en klaar om de sporen los te laten. Tegen februari is de Gewone oesterzwam (Pleurotus ostreatus) zoals de juiste naam is, dan ook niet meer te vinden. Ze verschrompelen en verdwijnen.

21 januari 2015

De mus is dus als grote winnaar uit de tuinvogeltelling van afgelopen weekend gekomen. Dat is mooi want lang ging het bergafwaarts met deze soort. In onze tuin zien we ze eigenlijk altijd wel; ze zitten met z'n allen te kwetteren in de coniferen, slapen samen in de klimop en vrolijken de boel op met hun aan- en afvliegen. Door het jaarrond voeren blijven ze ook gebonden aan de tuin.

De Goudvink horen we ook de hele dag als hij zijn wat saaie en tegelijkertijd aandoenlijk simpele liedje zit te zingen. Zowel de man als de vrouw (foto) laten zich door de dag heen horen. Vrouwlief moet het doen met een bescheiden versie van haar mans kleurige verenpak. Ze zijn dol op zonnepitten en kunnen die zeer handig ontpellen door ze met tong en snavel te bewerken. Ik ben blij dat ze er weer zijn want de afgelopen drie jaren zagen we ze 's winters niet of nauwelijks. Wat daarvan dan de oorzaak is, weet je niet.

Ook de Boomklever is vaste gast op de voertafel. En ook deze vogel is verzot op zonnepitten. Een unieke verschijning onder de vogels doordat hij als enige met de kop naar beneden langs een stam kan afdalen.  De Boomklever is gebonden aan bosrijk gebied. Groenlingen en vinken zijn er ook weer volop. De vinkenmannen beginnen al te kleuren. Er zijn in de natuur allerlei tekenen die al wijzen in de richting van een naderende lente.

20 januari 2015

De winter probeert het wel maar krijgt geen poot aan de grond. "s Nachts pleegt hij een overval en dumpt een laag sneeuw op het land  maar tegen de middag is alles alweer verdwenen. Gesmolten door de onwinterse temperatuur. Wie van het witte sprookje wil genieten moet dus bijtijds opstaan, aankleden en het bos in. Zo was het tenminste gisteren en eergisteren.

Maar in het bos is het een bende! De bodem is volkomen doorweekt door alle regen van de afgelopen tijd en het resultaat daarvan is plassen, modder en onbegaanbare paden. De leem in de bodem maakt het ook nog eens glad. Geen pretje om daar momenteel te lopen al hoorde ik gistermorgen voor het eerst dit jaar het trommelen van de Bonte specht. Dat was wel weer mooi, hij zat vlak boven mijn hoofd zijn best te doen.

Als de sneeuw smelt blijft alles wat op een verhoginkje ligt het langst een witte muts houden. Zoals de napjes van de beukennoten.

18 januari 2015

Ze zijn ontzettend teer, de bloesems van de Prunus subhirtella "autumnalis rosea". In menig tuin werd hij aangeplant omdat het zo heerlijk is wanneer in de winter de boom gaat bloeien. Al wekenlang zijn de roze-witte bloempjes aan de takken te zien maar het ziet er naar uit dat de vorst er een eind aan maakt. Maar niet getreurd, deze boom heeft pas de helft van haar kruit verschoten. In de vroege lente wordt de bloei gewoon weer opgepakt. Van oorsprong Japans, wordt hij hier al meer dan een eeuw aangeplant, vooral in grote tuinen, parken en plantsoenen. Je zou het zo niet vermoeden maar de boom hoort thuis in de rozenfamilie.

Het is opvallend hoeveel van dit soort kleine roosjes er nog bloeien. Erg imposant is het niet, aan de dode bladerloze takken steken ze wat hilarisch boven in de top van een kale stengel. Je ziet ze in alle kleuren, roze, wit, geel. Afstammelingen van de wilde roos en oersterk. De Koningin der bloemen ziet er in dit jaargetijde alleen nogal iel uit. Het is eerder grappig dan mooi.

17 januari 2015

Wat een opkikker, weer eens een mooie heldere en zonnige dag! Na al dat grauw en al dat vocht waren we daar wel weer eens aan toe. Maar eens even gaan kijken bij de IJssel en hoe die er bij ligt na de overvloedige regenplenzen. De rivier was zoals elke winter weer buiten haar oevers getreden en veel grasland was onder water verdwenen. Altijd weer een fraai gezicht hoe het landschap daardoor verandert en er overal nieuwe plassen ontstaan. Een kijkje van dichtbij.

Voor de vogels is het aangenaam, die vinden onverwachts overal ondiepe en drassige plekken waar ze in alle rust de veren kunnen poetsen.

In het overstroomde grasland ontstaan vaak stroken die net nog buiten het bereik van het water blijven en dat zijn natuurlijk de plekken bij uitstek waar ganzen en meeuwen zich ophouden. Veilig voor jagers, honden en andere gevaren brengen ze samen de dag door.

15 januari 2015

Als je in de nazomer en vroege herfst de kieviten ziet verzamelen en buitelen door de lucht, denk je al snel dat het goed gaat met deze vogels. Maar dat is helaas niet zo. Net als alle weidevogels gaat de kievitenstand in ons land ook flink achteruit. Sinds 1996 is het aantal kieviten ieder jaar met 3.5% afgenomen. Dat is dus heel wat! En aangezien de stand al bijna gehalveerd is, deed Faunabescherming opnieuw een poging het Friese provinciebestuur te laten terugfluiten door de Raad van State en spande een rechtszaak aan tegen het Provinciebestuur dat. opnieuw ontheffing had verleend van de geldende flora- en faunaregels.

De Kievit (Vanellus vanellus) broedt op allerlei plekken maar heeft een grote voorkeur voor waterrijk gebied en vochtig grasland. Mannetjes baltsen in het vroege voorjaar boven de broedplaatsen, waarbij ze allerlei acrobatische toeren uithalen. En aldoor laten ze daarbij hun klagende roep horen. Het mannetje bepaalt ook de plek waar gebroed zal worden. Doordat de vogels zo vroeg in het jaar al tot nestelen overgaan, is het gevolg daarvan dat nogal wat jongen doodgaan en de kuikens uit de eerste legsels minder sterk zijn dan die uit het tweede.

In bijna heel Europa is het verboden om kievitseieren te rapen. Het is dan ook merkwaardig dat dit in Friesland wel gebeurt. De Friezen maken aanspraak op hun traditie en halen jaarlijks vele duizenden eieren uit de nesten. Het eerste ei werd indertijd aan de Koningin aangeboden, later aan de Commissaris van de Koningin. Het tweede ei wordt bij de burgemeester van stad of dorp van de vindplaats gebracht. Dit jaar heeft de burgemeester van Wolvega al bij voorbaat laten weten dat hij in verband met de drastische achteruitgang van de stand geen kievitsei meer zal accepteren. Faunabescherming strijdt al jaar in jaar uit voor afschaffing van de gewoonte zoveel eieren te rapen. Soms wonnen ze de procedure en net zo vaak kwam de Provincie Friesland er op terug. Gisteren heeft de Raad van State opnieuw Faunabescherming in het gelijk gesteld. Het moet stoppen met deze gewoonte en het provinciebestuur moet eerst maar eens de nodige inventarisatie verrichten, aldus de uitspraak. Heel wat Friezen gaan zich hier niet bij neerleggen en laten al weten het dan maar in het geniep te doen. Eigenzinnig volkje!

13 januari 2015

Door omstandigheden was er geen gelegenheid er opuit te trekken maar het weer zou sowieso een spelbreker geweest zijn. Wat een storm en wat een hoeveelheid regen! Ook de vogels waaien alle kanten op tijdens harde windvlagen. De staartmeesjes in de krentenboom konden nauwelijks op de zwiepende takken blijven zitten, laat staan dat ze goed te fotograferen waren. Ik was al blij dat ik er een met de camera kon vangen. Pluizebolletjes zijn het, en altijd samen. Je hoort ze voor je je ze ziet, altijd druk kwebbelend dwarrelen ze door de bomen. Ze zijn heel herkenbaar aan hun lange staart. Daarentegen is hun snaveltje lachwekkend klein, misschien wel het kleinste van alle vogels.

10 januari 2015

Al twee dagen loeit en giert de wind om het huis, bomen zwiepen, takken breken, regen gutst uit de hemel. Geen weer om tijdens deze storm buiten te gaan wandelen. Tijd dus voor iets anders: de troep die je aantreft in het bos. Het is bijna onvoorstelbaar wat je er vindt, wat mensen er achteloos neergooien en achterlaten. Dit was een heel klein flesje sterkte drank, je zou het zo in je zak kunnen stoppen. Je snapt de vervuiler niet.

Dit is andere koek, een grote lege fles die zomaar langs een pad werd neergekwakt. Waarom slepen mensen alcohol mee het bos in, je mag toch hopen dat er niet overal verslaafden rondlopen want ik vind ze regelmatig, lege flessen en blikjes waar drank in zat.

Dit was de nieuwste vondst, een week geleden. Glas en aluminiumblikjes blijven voor eeuwig in de natuur achter, ze vergaan niet. Dat is het treurige. Het wordt geschaard onder het begrip "zwerfafval" waarvan in ons land jaarlijks tot 300 miljoen kilo wordt aangetroffen. Mensen die zich hieraan schuldig maken beseffen niet hoe ze hun eigen land vervuilen.

7 januari 2015

Het bos lag er vanmorgen kil, vochtig en desondanks vredig bij. Je ziet hoe het licht zachtjes aan het veranderen is, het wordt helderder. Nog steeds moeten de stralen van de zon van ver komen maar met wat ze kan maakt de zon overal schilderijen die je zo aan de muur zou willen hangen.

In de schaduw hangen de druppels aan de takken en waar het zonlicht ze bereikt, veranderen die in lichtjes, boslichtjes. Een prachtig gezicht, je wilt er gewoon even bij stil staan en kijken.

In het bos heerst een totaal ander klimaat dan daarbuiten. Bomen, hoogtes en laagtes, het heeft allemaal zo zijn eigen invloed. Zo kan het gebeuren dat je nergens iets van vorst bespeurt, tot je op een plek komt die open ligt, en toegankelijk is voor de elementen. Alleen op zo'n klein plekje kun je dan wat ijsveren vinden. Als veertjes van een geplukte vogel liggen er een paar op de bosgrond, wie ze herkent weet dat het dit mooie winterverschijnsel is. Dat het hier volkomen windstil was zie je aan de kaarsrechte "haren".

Op een kuil vol regenwater die er ook ligt, is het water bevroren en is er een patroon ontstaan waar je gefascineerd naar blijft kijken. Alles wat eronder ligt geeft er vorm aan. Het is eveneens de enige plek in het bos waar ik ijs vond. Een wonderlijk spel van koning winter.

5 januari 2015

Het fijne van januari is dat de eerste tekenen van hergroei in de natuur meestal al aan het begin van de maand  zichtbaar worden. Soms gebeurt dat zelfs al in december. Maar nu laten Hazelaar en Els volop zien dat het zover is. De mannelijke katjes die eerst stijf en star aan de takken zaten, zijn begonnen zich te strekken met de bedoeling hun stuifmeel los te laten.

Op dezelfde takken zitten klein en bescheiden de vrouwelijke bloemen, klaar om dat stuifmeel op te vangen. Insecten zijn er in deze tijd van het jaar niet dus moet de wind het klusje klaren. De rode bloempjes staan wijd open om bij het minste zuchtje wat van de pollen op te vangen. Zet je zo'n takje op een vaasje in de huiskamer, dan zie je al snel wat een enorme hoeveelheid geel stuifmeel er uit die katjes valt. Geen wonder dat een aantal mensen daar allergische klachten door krijgen. Niezen, snotteren, opgezette oogleden, dat alles is hun lot.

3 januari 2015

Wat is het toch leuk om de vogels in je tuin te voeren en te lokken. Steeds meer soorten verschijnen nu op de voertafel. Natuurlijk zijn daar veel kool- en pimpelmezen bij. Vooral de pimpels zien er mooi gekleurd uit en samen met de goudvinken die af- en aanvliegen, stelen vooral zij de show. Pimpelmannen en pimpelvrouwen hebben hetzelfde uiterlijk. Wij mensen vragen ons dan al snel af hoe paartjes gevormd worden. Onderzoekers uit Nederland en Zweden deden daar onderzoek naar en ontdekten dat in het blauwe petje van de man veel meer UV-reflecterende veertjes zaten dan in het petje van de pimpelvrouw en daardoor herkennen de vrouwtjes een man feilloos aan zijn blauwe iriserende hoofddeksel. In dit geval staat het vast: veren maken de man!

Het verschil tussen een koolmeesman en een koolmeesvrouw kunnen wij wŤl waarnemen, als je tenminste weet waar je op moet letten. De zwarte band die over borst en buik loopt is bij een man duidelijk breder dan die van de vrouw, en verdikt zich tussen de poten. De vrouwtjes hebben een smalle streep. Bij koolmeesjes in hun eerste winter is de zwarte borststreep wat minder duidelijk. In een al oud vogelboekje staat het signalement van deze vogel aardig beschreven: "mijnheer draagt een koolzwart petje, een zwarte zijden bef en dito gekleurde das, een heldergeel vest en een gelig groen colbertje. Bij mevrouw is alles een tikkeltje fletser maar zij heeft wel, evenals haar gemaal, grote witte wangen".

1 januari 2015

Wat zou het mooi zijn als deze zonnige heldere dag symbool zou staan voor wat ons in het komende jaar te wachten staat. Het belangrijkste is misschien wel  vrede, in onszelf, dicht om ons heen maar ook in de wereld. Dat wens ik ook de lezers van dit dagboek van harte toe. Mensen wensen ons ter gelegenheid van de jaarwisseling doorgaans van alles toe: een knallend, sprankelend, voorspoedig, ludiek jaar. Maar geen mens krijgt dat allemaal cadeau. Als het een jaar wordt waarin we ons overwegend tevreden zullen voelen, is het voor mij al geslaagd en ik denk voor velen met mij.

31 december 2014

De laatste dag van het jaar en op de scheidslijn tussen het oude en het nieuwe. Met wat verbeelding zou deze foto van het bos die ik vanmorgen maakte, symbolisch kunnen zijn. Wat het oude jaar ons bracht, weten we maar al te goed. Het was woelig, vreemd, en in bepaalde opzichten angstaanjagend en treurig. De wereld lijkt niet meer op wat zij ooit was. Nu nog het vuurwerk dat vogels de adem beneemt en het wild diep de bossen in doet vluchten.  Eerst weer al die chemische troep kwijtraken, dan pas breekt voor de natuur een gezond nieuw jaar aan.

29 december 2014

Wie heeft ze tegenwoordig niet in huis, zilvervisjes. Wij wel, en af en toe betrap ik er een, zoals dit exemplaar dat in het keukenkastje zat, een plek waar ze zich vaak ophouden. Dat we er veel meer in huis hebben is te zien in de lamp aan ons badkamerplafond. Waarom ze daar in gaan, is me een raadsel maar telkens als we de lamp geleegd hebben, ligt die binnen een paar weken weer vol lijkjes van zilvervisjes. Ze kunnen er namelijk wel inkomen maar vanwege de gladde wand niet meer wegkomen. Het zijn insecten die het licht schuwen en pas actief worden in het donker. Het Zilvervisje kan, als alles meezit, wel 3 jaar oud worden. Wie meer wil weten over het interessante  liefdesleven van deze beestjes kan in mijn verhalensite kijken.

Papiervisjes, een wat grotere soort die tot 7 jaar oud kan worden, houdt meer van wat hogere temperaturen en beneden de 22ļ komen de eitjes niet uit. Het is de soort die behang en papier eet en dus zeer gevreesd wordt. Een lange wintervakantie en een koud huis kan dus helpen het probleem op te lossen, mocht er een plaag zijn. En dat komt in de grote steden nogal eens voor. Alleen ingrijpende, grootschalige maatregelen met chemische middelen hebben genoeg effect, maar soms wordt er dan nog eerst een buurtonderzoek gedaan om daar zekerheid over te krijgen. Deze insecten zijn voor de gezondheid van de mens overigens onschadelijk. Ik ben een ware dierenvriend maar zilvervisjes mep ik meteen naar de zilvervisjeshemel.

27 december 2014

De eerste sneeuw van deze winter is gevallen maar omdat het dooit, zal die wel snel weer verdwijnen. Met de kerstdagen achter de rug en de griep in het hoofd maak ik vanuit de warme huiskamer een paar foto's van vogels die massaal komen aangevlogen. De voertafel is weer gedekt en dat hebben ze snel in de gaten. Er zijn opvallend veel mussen in de buurt en de hele dag door hoor je ze met z'n allen wel ergens zitten kwetteren.

Ha, de Goudvink is er ook weer. Ik hoorde hem zingen en zag hem op een tak vlak voor het raam. Hij heeft een maatje bij zich en ze doen zich tegoed aan zonnepitten en gestampte pinda's. Mensen, wees toch met dit weer terughoudend met het ophangen van pindanetjes. Je bewijst er de vogels geen dienst mee want vanwege alle vocht gaan de samengepropte pinda's in die netjes verslijmen en bederven. Geef de pinda's maar los of - nog beter - gestampt zodat deze energierijke nootjes voor alle vogels beschikbaar komen, ook die met die kleinste snaveltjes. Ze zijn er dol op en ze houden de inwendige kacheltjes van de vogels aan de gang.

Om de stemming er in te houden bloeien buiten, op een beschut plekje, nog altijd de kleine wintercyclaampjes. Om de een of andere reden passen ze precies in dit seizoen.

24 december 2014

Heb het goed samen met familie en vrienden. Voor wie alleen en eenzaam is: houd moed, het duurt maar twee dagen!

21 december 2014

Na een paar drukke dagen met de familie is er weer even een moment voor het dagboek van de natuur. Snel dus een klein rondje in het bos, even de dreigende donkere luchten trotseren en de frisse buitenlucht door de longen laten stromen. Niet dat er veel te zien is buiten, je moet echt je ogen de kost geven om nog iets leuks te ontdekken. Zoals deze restanten van de aardappelbovisten waar de bosbodem in de herfst rijkelijk mee bedekt was. Dit zijn overblijfselen van de stuifzwammen. Net bekertjes, maar wel leeg. De sporen zijn verspreid, dit mag blijven.

Op meerdere plekken vond ik de restanten van wat eerder houtduiven waren. Die zijn er aanmerkelijk minder dan een aantal jaren geleden. Oudere berichten gaven al aan dat de Houtduif in aantal afnam, Sovon bericht op haar website dat het gaat om een afname van 5% per jaar, maar ook las ik in het verleden dat de predatie door de Havik er debet aan is dat het aantal houtduiven in het oosten van het land sterk vermindert. Hoe het ook zij, zo'n duif weegt al snel een pond en voor de haviken die hier in het bos wonen, vormen ze een lekker hapje.

De grote mierenhopen van de Rode bosmier, die langs de wandelpaden liggen, zijn door dassen volledig uit elkaar gehaald op zoek naar nog aanwezige mieren of larven. De nesten liggen vlakbij een flinke burcht waar dassen een prachtig gangenstelsel hebben. En ook wat verderop ligt weer een burcht. Het is slechts het bovenste deel van het mierennest dat zo is losgewoeld. De koningin en haar volk zit diep onder de grond en verkeert tot de lente in een vorm van winterverstijving. Een mierennest is door de flora- en faunawet beschermd maar dassen, zwijnen en groene spechten trekken zich daar geen fluit van aan. Ze halen wat er te halen valt.

 

naar boven